خبرنگاران، وجدان بیدار جامعه هستند

عبادی، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه رسانه، با تأکید بر اینکه خبرنگاری فراتر از یک حرفه، مسئولیتی اخلاقی در قبال حافظه تاریخی جامعه است، معتقد است: زمانی که خبرنگار به جایگاه واقعی خود در نهادینه‌سازی شفافیت بازگردد، جامعه از بند شایعات رهایی یافته و مسیر توسعه هموار می‌شود. 

به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کهگیلویه و بویراحمد؛ لیلا عبادی مدرس دانشگاه گفت:جامعه امروز، جامعه‌ای است که در محاصره بی‌امان اطلاعات قرار گرفته است. در این هیاهوی داده‌های فله‌ای، نقش خبرنگار نه تنها رنگ نباخته، بلکه به عنوان فیلتر حقیقت بیش از هر زمان دیگری حیاتی به نظر می‌رسد. خبرنگار، تنها راوی رویدادها نیست؛ بلکه معمار افکار عمومی و پل ارتباطی میان اراده ملت و تصمیمات حاکمیت است.

لیلا عبادی، در تشریح جایگاه این حرفه در ساختار اجتماعی می‌گوید: بزرگ‌ترین خدمت خبرنگار به جامعه، ارائه روایت دقیق و عاری از سوگیری است. در دورانی که هر شهروند با یک گوشی هوشمند، خود را یک رسانه می‌پندارد، کار خبرنگار حرفه‌ای دشوارتر شده است. چرا که او وظیفه دارد میان واقعیت و تصویر ساخته شده از واقعیت تمایز قائل شود. خبرنگاری که مرجعیت خود را با دانش تخصصی و اخلاق حرفه‌ای تثبیت کرده باشد، می‌تواند سدی در برابر موج‌های سهمگین اخبار جعلی باشد؛ همان اخباری که در بحران‌های اجتماعی، بیش از خود بحران به پیکره اعتماد عمومی آسیب می‌زنند.

وی می‌افزاید: خبرنگار متعهد، کسی است که می‌داند کلمه می‌تواند هم ویرانگر باشد و هم سازنده. وقتی از جایگاه خبرنگار در جامعه سخن می‌گوییم، در واقع از امنیت روانی جامعه حرف می‌زنیم. اگر مردم به خبرنگار اعتماد کنند، تنش‌های اجتماعی کاهش می‌یابد. این اعتماد، کالایی نیست که یک شبه به دست آید؛ بلکه حاصل سال‌ها ممارست در راستگویی و شجاعت در پیگیری حقوق عامه است.

عبادی در ادامه، به پیوند میان رسانه مستقل و پیشرفت جوامع اشاره می‌کند: نمی توان از توسعه پایدار دم زد، اما نقش دیده بانی خبرنگاران را نادیده گرفت. نگاه نقادانه یک خبرنگار به فرآیندهای اداری، اقتصادی و فرهنگی، مانند جراحی است که غده‌های فساد و ناکارآمدی را شناسایی می‌کند. البته باید میان نقد سازنده و تخریب مغرضانه مرز روشنی قائل شد. خبرنگاری که با شناخت دقیق قوانین و ضوابط حقوقی، به سراغ مسئولان می‌رود، در واقع به آن‌ها در اصلاح امور کمک می‌کند. خبرنگار، دشمن مدیر نیست؛ بلکه آینه‌ای است که نقاط تاریک مدیریت را به او نشان می‌دهد.

وی تأکید کرد: جایگاه خبرنگار در جامعه، جایگاهی استراتژیک است. اگر به خبرنگاران اجازه داده شود که بدون لکنت، صدای بی‌صدایان باشند، هزینه‌های پنهان مدیریتی به شدت کاهش می‌یابد. جامعه‌ای که در آن خبرنگاران شجاع فعالیت می‌کنند، جامعه‌ای است که از خطا کردن نمی‌ترسد، زیرا می‌داند اصلاح گرانی دارد که پیش از تبدیل خطا به فاجعه، آن را فریاد می‌زنند.

این مدرس دانشگاه با نگاهی به وضعیت فعلی رسانه‌ها گفت: یکی از آسیب‌هایی که جایگاه خبرنگار را در ذهن مخاطب تنزل داده، ورود افراد غیرمتخصص و فاقد دانش رسانه‌ای به این حوزه است. خبرنگاری، مهارت نوشتن نیست؛ فن تحلیل، سواد حقوقی، درک سیاست‌گذاری و مهم‌تر از همه، پایبندی به منشور اخلاقی است. خبرنگاری که الفبای حقوق شهروندی را نداند، چگونه می‌تواند مدافع آن باشد؟ ما به خبرنگارانی نیاز داریم که پیش از آنکه دست به قلم ببرند، جهان را تحلیل کنند.

وی در بخشی دیگر از تحلیل خود، بر اهمیت استقلال مالی و حرفه‌ای خبرنگاران تأکید کرد: تا زمانی که خبرنگار دغدغه تأمین معیشت یا ترس از دست دادن موقعیت کاری به دلیل نقد جسورانه را داشته باشد، جایگاه او در جامعه متزلزل خواهد بود. استقلال رسانه، پیش شرط استقلال خبرنگار است. جامعه‌ای که برای آزادی بیان و حمایت از خبرنگاران هزینه نمی‌کند، باید بهای سنگین‌تری بابت بی‌اطلاعی و فساد بپردازد.

عبادی گفت: خبرنگار باید در حوزه‌های اجتماعی، زیست محیطی و حقوق شهروندی نیز پیشگام باشد. وقتی خبرنگاری به موضوع آلودگی هوا، تخریب محیط زیست یا آسیب‌های زنان و کودکان می‌پردازد، در واقع در حال تبیین حقوق انسانی است. این بخش از کار خبرنگار، همان لایه‌های عمیق مسئولیت اجتماعی است که رسانه را از یک ابزار تبلیغاتی به یک نهاد مدنی قدرتمند تبدیل می‌کند. مردم باید حس کنند که خبرنگار، بازوی قدرتمند آن‌ها در مطالبه‌گری است.

عبادی در پایان اشاره کرد: با ظهور هوش مصنوعی، شاید سرعت تولید خبر به اوج برسد، اما اصالت انسانی و حس مسئولیت‌شناسی یک خبرنگار متعهد هرگز جایگزین نخواهد داشت. جامعه به کسی نیاز دارد که در میان کدها و الگوریتم‌ها، نبض واقعی رویدادها را لمس کند. جایگاه خبرنگار در آینده، نه یک خبرنویس ساده، بلکه یک تحلیل‌گر داده‌های اجتماعی خواهد بود که می‌تواند به افکار عمومی جهت صحیح ببخشد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: خبرنگاران، وجدان بیدار جامعه هستند؛ اگر این وجدان، آگاه، مستقل و شجاع باقی بماند، ‌امید به اصلاح و پیشرفت همواره زنده خواهد ماند. بیایید باور داشته باشیم که جامعه، بیش از هر زمان دیگری به کلمات حقیقت جوی خبرنگاران نیاز دارد تا مسیر خود را در تاریکی‌های احتمالی آینده پیدا کند.

خبرنگار: سعیده صداقت نژاد

انتهای خبر/

کد مطلب: 1314321

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha