به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، در گذر تاریخ، مرز میان مهاجرت برای پیشرفت و فرار از مسئولیت همواره یکی از بحثبرانگیزترین مباحث در حوزه فرهنگ و هنر بوده است. دورهای از تاریخ معاصر، ایران شاهد آن بود که بخشی از بدنه هنری کشور، مهاجرت به غرب را تنها راه رسیدن به استانداردهای جهانی و تعالی هنری میدانستند. اما با تغییر معادلات جهانی، گذشت زمان و بهویژه با تجربه زیسته در دل حوادث بزرگ تاریخی از ایستادگی در برابر جنگهای تحمیلی و مواجهه با حملات مستقیم دشمنان آمریکایی-صهیونیستی به خاک ایران، الگوی ذهنی این گروه دچار تغییر بنیادین شده است. امروز، بازگشت هنرمندان به میهن، تنها یک جابجایی جغرافیایی نیست؛ بلکه نشانهای از یک بیداری ملی و اثبات بیچونوچرا بودن اقتدار جمهوری اسلامی در عرصه بینالمللی است.
مهاجرت، زمانی که با انگیزههای علمی یا تخصصی همراه باشد، میتواند بستری برای یادگیری باشد، اما وقتی با هدف گسست از هویت ملی انجام شود، تنها به بنبستهای روانی و فرهنگی منجر میگردد. آنچه امروز شاهد آن هستیم، بازگشت جریان جدیدی از هنرمندان است که پس از سالها دور ماندن از فضای اصیل ایرانی، دریافتند که عظمت و قدرت کشورشان، نه در چراغهای لسآنجلس یا لندن، بلکه در ایستادگی و تداوم حیات ملی در قلب ایران نهفته است.
این بازگشت، ریشه در عرق ملی دارد؛ حسی که در لحظات بحرانی، زمانی که کشور با تهدیدات و حملات نظامی جدی روبهرو میشود، در وجود هر ایرانی بیدار میگردد. هنرمندانی که با گذشت سالها و مشاهده قدرت فزاینده ایران در مدیریت بحرانهای منطقهای و دفاع از حاکمیت ملی، به این نتیجه رسیدند که جایگاه واقعی آنها در کنار مردم و در مسیر توسعه ملی است.
بازگشت هر هنرمند، روایتی از یک اصلاح مسیر است. برای نمونه، بازگشت «قیصر» و اجرای زنده او در میدان آیینی امام حسین (ع)، نمادی از پیوند میان هنر و هویت ملی-مذهبی است. حضور هنرمندی که سالها در فضای دور از وطن بوده، در قلب یک مراسم مذهبی که پیوند عمیقترین لایههای فرهنگی ایران را تشکیل میدهد، نشاندهنده آن است که هنرِ بدون ریشه، بیروح است.
در همین راستا، بازگشت چهرههایی چون «محسن نامجو»، همچنین بازگشت «فاطمه معتمدآریا» پس از دو سال دوری، نشان میدهد که فضای فرهنگی ایران، ظرفیت پذیرش و بازگشت به مسیر اصلی را دارد. اما شاید یکی از تکاندهندهترین اتفاقات رسانهای، بازگشت چهرههایی چون «مسعود بهنود» سردبیر اسبق بیبیسی فارسی که خبر از بازگشت خود به میهن در ماهها پیش رو را داده است باشد. بازگشت این افراد، که زمانی در لبههای حساس رسانهای و سیاسی فعالیت میکردند، پیامی روشن به جهان مخابره میکند؛ جایگاه جمهوری اسلامی و ثبات ساختار قدرت در ایران، غیرقابل خدشه است. این بازگشتها، فراتر از یک خبر ساده، گواهی بر این واقعیت است که قدرت نرم ایران، با گذشت زمان نه تنها تضعیف نشده، بلکه در حال تثبیت و گسترش است.
هرچند که این روزها خبر دروغی مبنی بر بازگشت بیژن مرتضی در برخی رسانه ها پخش شد و این هنرمند با انتشاری یک استوری این مضوع را تکذیب کرد اما در واقع و بر اساس اخباری که به گوش میرسد تعدادی از هنرمندان در تلاش برای بازگشت به کشور هستند و احتمالا به زودی شاهد حضور برخی از آنان در خاک وطن خواهیم بود.
در مقابل این جریان بازگشت به میهن، با پدیده عجیبی روبرو هستیم. هنرمندانی که با ادعای واهی حمایت از مردم و فرار از محدودیتها به خارج از کشور گریختهاند، اما در واقع، هدف اصلی آنها فراتر از مسائل اقتصادی است. در بسیاری از مصاحبههای منتشر شده در رسانههای غربی، شاهدیم که این سلبریتیها به استفاده از ابزار سیاستزدگی و موضعگیری تند علیه حاکمیت روی میآورند.
این رویکرد، یک پرسش اساسی را مطرح میکند و آن اینکه آیا این هنرمندان واقعاً به دنبال بهبود وضعیتی بودن که درش هستند یا در پی کسب لبخند رضایت کشورهای غربی برای تسهیل روند مهاجرت و تثبیت جایگاه خود در کشورهای میزباناند؟ استفاده از هویت ملی به عنوان اهرمی برای جلب نظر رسانههای بیگانه، نوعی خیانت به اصالت هنری و مسئولیت اجتماعی است. این هنرمندان با ورود به بازیهای سیاسی رسانهای غرب، در واقع خود را به ابزاری در دست سیاستهای تفرقهافکن تبدیل کردهاند؛ ابزاری که هدفش نه اصلاح، بلکه تضعیف ایران است.
تفاوت میان هنرمندان بازگشته و هنرمندان مهاجر، در هدف است. هنرمندانی که به خاک ایران بازگشتهاند، با درک مسئولیت خود در قبال فرهنگ و تاریخ و هویت ملی، به دنبال مشارکت و قرار گرفتن در کنار هموطنانشان هستند.
در حالی که گروه دوم، هنر را به کالایی برای تبادل با غرب تبدیل کردهاند، در فضای مجازی و رسانههای خارجی، تصویری از ایران ارائه میدهند که با واقعیتهای موجود در بطن جامعه و قدرت حاکمیتی در تضاد است. این هنرمندان، برخلاف مفهوم واقعی هنر که باید ریشه در واقعیت داشته باشد، درگیر ساختن فرا روایتهایی هستند که به نفع پروپاگاندای دشمنان کشور باشد.
با توجه به روند فعلی و بازگشت چهرههای شاخص، امید میرود که با تسهیل شرایط فرهنگی و فراهم شدن بسترهای مناسب برای فعالیت هنرمندان، تعداد بیشتری از این عزیزان نیز به میهن بازگردند. ایران، سرزمینی است که هرگز فرزندان خود را به طور کامل از آغوش خود بیرون نمیراند، مشروط بر اینکه آنها با نگاهی صادقانه و در راستای منافع ملی و خیرخواهی برای کشور قدم بردارند.
تثبیت جایگاه جمهوری اسلامی در جهان، نه تنها در عرصههای نظامی، بلکه در عرصههای فرهنگی و هنری نیز مشهود است. بازگشت هنرمندان، گویای این حقیقت است که جمهوری اسلامی ایران، بر هرگونه پروپاگاندای رسانهای پیروز شده است. مسیر پیش رو، مسیر بازگشت به خویشتن است؛ مسیری که در آن، هنر نه ابزاری برای فرار، بلکه سلاحی برای ایستادگی و ابزاری برای شکوه بخشیدن به میهن است.
حجت الاسلام علی مهدیان فعال فرهنگی در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی ایسکانیوز گفت: بازگشت سلبریتیها یا هنرمندان مخالف ایران به کشور علل و عوامل مختلفی میتواند داشته باش. به چهار نکته اشاره میکنم به علاوه یک نکته دیگری به آن اضافه خواهم کرد که آن هم به نظر من مهم است. نکته اول این است که یک سبب بازگشت اینها میتواند انسجام مردم ایران باشد. از جنگ ۱۲ روزه تا زمانی که جنگ اوج گرفت شاهد یک اتحاد معجزهوار هستیم. بسیاری از دو قطبیهای کشور به سمت علاج شدن و نزدیک شدن رفت و یک اتفاق بسیار اعجاب آوری رخ داد یعنی اتحاد مقدس که هم در جنگ ۱۲ روزه و هم در نبردی که در رمضان شروع شد عادی نبود و این هویت واحدی که شکل گرفت امر معجزهگونهای بود.
وی خاطرنشان کرد: اینکه این موارد چه اثری در بازگشت این شخصیتها به داخل دارد باید گفت اگر بخواهم چهار رکن نیشن استیت را نام ببرم که شامل حکومت، حاکمیت، مردم و جغرافیاست آنچه در بین این چهار از همه ارکان کلیدیتر است آن چیزی است که ریشه اعمال حاکمیت و حکومت است و در واقع هویت مردم را شکل میدهد. یعنی وقتی که اینها با همدیگر متحد میشوند احساس هویت ایجاد میشود. به نوعی دیگر شاید اگر از مرزهای ایران بیرون باشید اما با مردم احساس هویت میکنید حالا اگر احساس کنی که اینها اتحاد و هویت واحدشان پیدا شده و شما با اینها و نزدیک به اینها نیستی، احساس میکنی به بیرون پرتاب شدهای و شاید با بیرون بودن از مرزها قبل از این، این حس را نداشتهای اما بعد از اینکه این اتحاد را میبینی این احساس را دارید.
مهدیان ادامه داد: بخشی از سلبریتیها و هنرمندانمان که در ایران بودند سکوت کرده بودند، سکوتشان را شکستند. اسم نمیبرم چون افراد محترمی هستند و اینها کسانی هستند که یگ مرتبه به مدرسه شجره طیبه میناب رفتند و آنجا سخنرانی کردند، یعنی جهت خودشان را عوض کردند که به خاطر دیدن یکپارچگی و هویت واحد است. افراد نمیخواهند به بیرون پرت شوند و نمیخواهند این احساس هویت از بین برود. این احساس هویت خیلی ارزشمند است.
وی تصریح کرد: یکی از علتهای این چهار رکن این است که شخص احساس میکند بیهویت میشود. هرچقدر اتحاد مقدس ایران بیشتر باشد خیلی از افرادی که بیرون مرزها هستند سمت و سویشان به سمت داخل برمیگردد چون احساس بیهویتی و احساس بیکسی خالص میکنند. بسیاری از مهاجرین بیرون از ایران دوام میآورند به خاطر اینکه در این دو قطبیها احساس میکنند در یک طرف قرار گرفتند و احساس بیهویتی نمیکند و احساس میکند در یک جهتی از این جنگ قرار گرفته است.
این فعال فرهنگی خاطرنشان کرد: نکته دوم خود مسئله تقابل با دشمن است. ما در ماجرای این جنگی که شکل گرفته و یک جنگ عادی نیست، دنیا تقسیم میشود به کسانی که با ایرانند و کسانی که مخالف ایرانند. مخالفین ایران در تیم نتانیاهو ترامپ هستند و انقدر آن طرف بدنام است که تو حاضر نیستی بگی من با ایران نیستم چون اگر بگوییم با ایران نیستم یعنی با او هستیم.
وی با تاکید بر اینکه دوگانهای شکل گرفته است. فرد باید تعیین تکلیف بکند. یا این طرف است یا آن طرف، یا با ایران است یا مخالف ایران و این حق و باطل خیلی روشن شده است ادامه داد: نکته سوم شکست پروژهای است که اینها شروع کرده بودند. شکست پروژهای که ۱۴۰۰-۱۴۰۱ جدی شد، پروژهای که کلید به نام نارضایتی و کلید زدن به عنوان بازگشت سلطنت شروع کردند. از همان ۱۴۰۱ به شکلهای مختلف سعی کردند جمع بشوند و تمام اپوزیسیون را یکی کنند و محور واحد بهشان بدهند، پشتیبانی اقتصادی بشود و این طرف هم سلبریتیها، هنرمندان، فوتبالیستها و ورزشکارانی که میتوانند به هر شکلی با فشار رسانه شناختی و گسیل کامنتها و... اینها را بکشانند به این سمتی که به آن جریان نارضایتی عمومی و به آن جریانی که سلطنت میخواست شکل بگیر نفس بدهند و بعد کودتا کنند که در ۱۸ و ۱۹ دی به اوج خودش رسید.
مهدیان با اشاره به اینکه این جریان الان هم تمام تلاشش روی همین موضوع است گفت: با توجه به این اتحادی که شکل گرفته و درگیری حق و باطل، جریان اپوزوسیون کلاً از مردم ناامید شدند و رفتند به سمت نفوذ، تجزیه طلبها و... لذا آن پروژه کلاً شکست خورد. اختلاف شدید و درگیری علی کریمی با پهلویچی ها و... را میشود در این چارچوب حساب کرد.
وی خاطرنشان کرد: اینها شکست سهمگینی خوردند، سرخورده شدند، بیمحلی عجیبی بهشان شد چون واقعاً نتوانستند کاری کنند و مثل تفاله بیرون افتادند و طبیعتاً باید یک فکری برای آینده خودشان بکنند چون برایشان قابل تحمل نیست.
این فعال فرهنگی تصریح کرد: نکته چهارم خود هویت سلبریتیگری و مخاطب داشتن است. طرف نگاه میکند بعد از یک مدت کسی بهش نگاه و توجه نمیکند منزوی میشد این فرد باید کاری بکند. هویت سلبریتی به مخاطبش و به دیده شدنش است. طرف میبیند اگر همینطوری پیش برود مرگش اتفاق میافتد چون وقتی دیده نشود دیگر چیزی نیست و نابود میشود لذا باید فرمان بچرخاند و فکر دیگری بکند. اینها چهار نکتهای بود که باید با آنها اشاره میکردم.
این فعال فرهنگی افزود: نکته پنجم این است که ما شاهد یک جریان بازگشت هستیم. بعضیها میآیند در صداوسیما شروع میکنند به کار کردن، خیلی هایشان در تجمعات شزکت میکنند خیلی هایشان یک مدلی مثل استوری، پست و... خودشان را نشان میدهند. این تغییر جهت، یک جریان است اما اگر انفرادی بخواهیم حساب کنیم ممکن است پروژه باشد یعنی خودش برگشته که یک کاری در داخل بکند و برای خودش ماموریتی دارد.
وی در پایان سخنانش افزود: برخی گفتند برگشت این افراد یک رنسانس فرهنگی است که شکل گرفته است. وضع بی مدیریتی ما در فضای فرهنگی خیلی نگران کننده است. ممکن است برخی از اینها بیایند و کمکی هم بخواهند به آن جریان بکنند و مددی باشند اما خودشان جزو پروژه دشمن باشند و این را هم باید به عنوان یک مورد در نظر بگیریم و کاملا خوشبینانه به همه بازگشت ها نگاه نکنیم با اینکه اصل جریان را جریان معنادار و بسیار مبارکی میدانم که نشان پیروزی ایران است. این جریانی که اتفاق میافتد نشان دهنده پیروزی ایران است اما این را باید در نظر گرفت که نفرات ممکن است که در بینشان این ویژگی هم وجود داشته باشد.
باید دانست که تاریخ، قضاوت نهایی را خواهد کرد. هنرمندانی که در لحظات حساس، در کنار میهن ایستادند یا با درک اشتباه خود به سوی آغوش وطن بازگشتند، در حافظه تاریخی ملت جاودانه خواهند شد. اما کسانی که هنر را در خدمت سیاستهای فرامرزی و برای جلب رضایت قدرتهای بیگانه قرار میدهند، تنها در میان لایههای گذرا و بیاعتبار رسانههای غربی باقی خواهند ماند.
انتهای پیام/
نظر شما