محمدعلی فتح الهی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایسکانیوز در خصوص بیانات مقام معظم رهبری درباره اهمیت توسعه علوم پایه گفت: پیام رهبر معظم انقلاب ابعاد وسیع تری را شامل می‌شود. یکی از ویژگی های مهمش این بود که وقتی در شرایط جنگی امروز این پیام صادر می‌شود، نشان می‌دهد که کشور در عین حالی که گرفتار جنگ است اما به ریزترین و دقیق‌ترین مسائل اجتماعی هم می‌پردازد و با دقت و ظرافت کامل این مسائل را در نظر دارد. از جمله همین که توجه دارند که رشد علوم پایه تعیین کننده است.

وی با بیان اینکه علوم پایه در ظاهر دیر بازده است، ادامه داد: علیرغم مشکلات موجود، ما سراغ بعضی از دانش‌هایی که برای حل مشکلات زود بازده باشند، نمی‌رویم. بلکه آن عقبه تمدنی را در نظر داریم. اصولاً این علوم پایه است و پایه بودنش تقریبا مورد اتفاق است اما در عین حال آثار این علوم دیربازده هم هست. این علوم نه تنها در علوم مهندسی پایه است بلکه در بحث های علوم انسانی هم بعضاً تغییر نگرش‌هایی را می‌تواند ایجاد کند.

فتح الهی خاطرنشان کرد: برعکس، علوم انسانی هم اگر نسبت خودش را با علوم پایه تنظیم کند می‌تواند افق‌های جدیدی برای علوم پایه باز کند. به هر حال حلقه وصل علوم کاربردی مثل مهندسی با علوم انسانی همین علوم پایه است یعنی ریاضیات اینگونه است که هم با فلسفه و علوم انسانی می‌تواند ربط پیدا کند و هم با علوم کاربردی مثل مهندسی و علوم پزشکی. این علوم از این نظر که حلقه وصل این‌هاست پایه محسوب می‌شود.

وی درباره کاهش اقبال داوطلبان به رشته‌های علوم پایه توضیح داد: شاید بیشتر به سرفصل‌های درسی بازمی‌گردد چون در سرفصل‌های علوم پایه عمده تمرکز روی محفوظات است و ما می‌خواهیم میزان محفوظات دانشجو و مستمع را دائما بالا ببریم. می‌خواهیم نظریاتی که وجود دارد را مطرح کنیم و دانشجو را به آنها مسلط کنیم در صورتی که به نظر می‌رسد یک تحول بنیادی در طرز آموزش علوم پایه نیاز داریم.

عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تصریح کرد: در همین پیام مقام معظم رهبری یک عبارتی وجود دارد که به نظر من کلیدی است و آن «میدان دادن به تخیل» است. علوم پایه با تخیل جلو می‌رود نه صرفا با انباشت محفوظات و این نوع نظام آموزشی ما که مبتنی بر انباشت محفوظات است، نمی‌تواند خیلی نوآوری داشته باشد و آثار کاربردی این علوم پایه را در دانش‌های دیگر نمایان کند. اما اگر این تعبیری که اتفاقاً در پیام رهبری مبنی بر «میدان دادن به تخیل و خلاقیت» در این علوم مدنظر باشد و سرفصل های درسی یک مقدار بر این اساس تنظیم بشود به نظرم اتفاق خوبی را می‌توانیم شاهد باشیم.

وی تصریح کرد: استقبال از علوم پایه در جامعه کم است و ابهامی نسبت به علوم پایه وجود دارد. دانشجویی که می‌رود لیسانس علوم پایه بگیرد در نظرش این است که نهایتا معلم یک مدرسه شود یا اگر خیلی بتواند ادامه دهد در نهایت در دانشگاه تدریس کند. توانمندی و کاربرد این علوم در عرصه‌های دیگر کاملاً مبهم است و یک چشم انداز روشنی برای کسی که میخواهد برود در این رشته ها تحصیل کند وجود ندارد و به نظرم یک تحولی در شورای عالی انقلاب فرهنگی نسبت به این علوم نیاز داریم. من این تعبیر «تخیل» را که در بیان رهبری بوده برای آموزش و نوع نگاه به این دانش ها را راهگشا می‌دانم.

انتهای پیام/