به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، در روزگار بحران، آن‌گاه که سایه‌ی جنگ بر سر یک کشور سنگینی می‌کند، جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند تکیه‌گاه‌های روانی و عاطفی است. در چنین شرایطی، سینما صرفاً یک صنعت سرگرمی نیست؛ بلکه به نهادی فرهنگی بدل می‌شود که می‌تواند بخشی از بار سنگین اضطراب، نگرانی و فرسودگی روانی مردم را به دوش بکشد. پرده‌ی نقره‌ای در زمانه‌ی التهاب، کارکردی فراتر از نمایش تصویر دارد؛ سینما می‌تواند امید را بازآفرینی کند، همدلی بیافریند و روایت‌هایی بسازد که به زندگی معنا می‌بخشند.

در کنار خود سینما، نقش هنرمندان و سلبریتی‌ها نیز در چنین شرایطی برجسته می‌شود. چهره‌های شناخته‌شده به واسطه‌ی سرمایه‌ی اجتماعی و محبوبیتی که دارند، می‌توانند به پل ارتباطی میان اقشار مختلف جامعه تبدیل شوند. حضور آنان در کنار مردم چه در قالب فعالیت‌های فرهنگی، چه در مشارکت‌های داوطلبانه و چه حتی در پیام‌های همدلانه می‌تواند احساس دیده‌شدن و همراهی را تقویت کند. وقتی یک بازیگر یا کارگردان محبوب در کنار مردم می‌ایستد، پیام روشنی منتقل می‌شود.

بی‌تردید سینما نمی‌تواند جایگزین راه‌حل‌های سیاسی یا نظامی شود، اما می‌تواند نیروی نرم و تأثیرگذاری باشد که از فرسایش روحی جامعه جلوگیری می‌کند. هنر، به‌ویژه در زمانه‌ی جنگ، یادآور این حقیقت است که زندگی تنها در اخبار و آمار خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در لبخندها، اشک‌ها، روایت‌ها و لحظه‌های مشترکی جریان دارد که ما را به هم پیوند می‌دهد. از همین رو، تقویت سینما و حمایت از حضور فعال و مسئولانه‌ی هنرمندان در کنار مردم، نه یک اقدام تزئینی، بلکه ضرورتی فرهنگی و اجتماعی در روزهای دشوار است.

در میانه جنگی فرسایشی و فشار سنگین اقتصادی، سینما می‌تواند بیش از هر زمان دیگری به پناهگاه روانی جامعه بدل شود؛ اما آیا در چنین شرایطی می‌توان از مردم انتظار خرید بلیت داشت؟ سیدرضا منتظری منتقد سینما و کارشناس فرهنگی در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایسکانیوز، با طرح ایده «سینمای رایگان ماهانه با کد ملی»، از ضرورت ورود جدی دولت به حمایت از فرهنگ می‌گوید.

منتظری با اشاره به شرایط ویژه این روزهای جامعه تأکید کرد: در روزگاری که سایه جنگ چهل‌روزه و تبعات اقتصادی آن بر سر جامعه سنگینی می‌کند، صحبت از سینما شاید برای برخی لوکس به نظر برسد؛ اما در واقع، فرهنگ و هنر در چنین بزنگاه‌هایی به یک نیاز ضروری برای حفظ تعادل روانی جامعه تبدیل می‌شوند؛ سینما می‌تواند نقش یک پناهگاه امن را ایفا کند؛ جایی برای نفس کشیدن، فکر کردن و بازسازی امید.

وی در همین راستا افزود: نمی‌توان از مردمی که درگیر تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی هستند، انتظار داشت برای سینما هزینه کنند. این یک توقع غیرواقع‌بینانه است، به‌ویژه در شرایطی که بخشی از تولیدات سینمایی نیز از نظر کیفی نتوانسته‌اند رضایت مخاطب را جلب کنند. وقتی مخاطب احساس کند در قبال هزینه‌ای که می‌پردازد، کیفیت مطلوبی دریافت نمی‌کند، طبیعی است که سینما از سبد مصرفی‌اش حذف شود.

این عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران با تأکید بر نقش سیاست‌گذار فرهنگی ادامه داد: در چنین شرایطی، دولت باید نقش فعال‌تری ایفا کند. همان‌طور که در قالب کالابرگ و سایر حمایت‌های معیشتی به کمک مردم می‌آید، لازم است «یارانه فرهنگی» را نیز به رسمیت بشناسد. اینکه هر شهروند ایرانی ماهانه یک‌بار با کد ملی خود بتواند به‌صورت رایگان به سینما برود به نظر خیلی در دسترس و جذاب است؛ طرحی که هم به نفع مردم است و هم به نفع بدنه نیمه‌جان سینما.

وی در توضیح پیامدهای این طرح اظهار کرد: اجرای چنین ایده‌ای می‌تواند به شکل قابل‌توجهی به رونق سینما کمک کند. از یک‌سو فشار مالی از دوش مردم برداشته می‌شود و از سوی دیگر، سالن‌ها دوباره جان می‌گیرند. مهم‌تر از همه اینکه این اقدام می‌تواند به آشتی دوباره مردم با سینما منجر شود؛ فضایی که امروز بیش از هر زمان دیگری برای تقویت حس جمعی و همدلی به آن نیاز داریم.

منتظری در ادامه صحبت‌هایش تصریح کرد: فرهنگ را نمی‌توان در شرایط بحرانی به حاشیه راند. اگر این حوزه تضعیف شود، در واقع سرمایه اجتماعی را تضعیف کرده‌ایم. سینما صرفاً یک سرگرمی نیست، بلکه ابزاری مهم برای گفت‌وگو، تخلیه روانی و بازتعریف هویت جمعی است و نادیده گرفتن این کارکردها، هزینه‌های سنگینی در پی خواهد داشت.

وی همچنین با اشاره به نقش هنرمندان خاطرنشان کرد: در کنار دولت، هنرمندان نیز مسئولیت اجتماعی دارند. به‌ویژه از نسل جوان‌تر و چهره‌های تازه‌نفس انتظار می‌رفت در این روزها حضور پررنگ‌تری در کنار مردم داشته باشند؛ از همراهی با فضای عمومی جامعه گرفته تا شرکت در تجمعات مردمی و نشان دادن همبستگی ملی.

این منتقد سینما با ابراز تأسف از وضعیت موجود اضافه کرد: جز برخی چهره‌های مشخص که همواره پای کار کشور و نظام بوده‌اند، اما بسیاری از سلبریتی‌ها ترجیح دادند سکوت کنند و در حاشیه بمانند. این سکوت در بزنگاه‌های حساس بی‌معنا نیست و می‌تواند بر رابطه میان هنرمند و مخاطب تأثیر بگذارد.

وی در پایان سخنانش تصریح کرد: این رابطه، یک خیابان دوطرفه است. هنرمندی که در روزهای سخت کنار مردم نباشد، نمی‌تواند در روزهای عادی انتظار حمایت گسترده از سوی همان مردم را داشته باشد. عبور از این شرایط نیازمند نگاهی هم‌زمان به معیشت و فرهنگ است؛ جایی که سینما می‌تواند به یکی از مهم‌ترین ابزارهای بازسازی امید در جامعه تبدیل شود، به شرط آنکه هم سیاست‌گذار آن را جدی بگیرد و هم هنرمند، مسئولیت اجتماعی خود را فراموش نکند.

انتهای پیام/