به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ رابطه میان تماشاگر و صحنه در بسیاری از اجراهای نمایشی، بر پایه الگویی آشنا شکل میگیرد؛ چراغهای سالن خاموش میشود، بازیگران در فضای داستان قرار میگیرند و مخاطبان در سکوت، رویدادهایی را دنبال میکنند که بدون دخالت آنان روی صحنه پیش میرود. نمایش معصوم مرده در تئاترشهر کرمان تلاش کرده است این رابطه یکطرفه را تغییر دهد و تماشاگر را از جایگاه ناظر منفعل بیرون بیاورد.
این نمایش با محور قرار دادن آسیبهای اجتماعی و بهرهگیری از تکنیکهای تئاتر تعاملی، میان صندلیهای سالن و فضای اجرا پیوند برقرار میکند. روند نمایش در بخشهایی متوقف میشود تا مخاطبان درباره اتفاقات روی صحنه اظهار نظر کنند، تجربههای خود را به اشتراک بگذارند و در شکلگیری مسیر گفتوگو نقش داشته باشند.
معصوم مرده به نویسندگی میثم فرهمندیان و کارگردانی فرهاد باغینیپور از ۲۵ تیرماه هر شب ساعت ۱۹ در مجموعه تئاترشهر کرمان روی صحنه میرود. موضوع اصلی این اثر، بررسی آسیبهای اجتماعی و واکنش افراد در برابر مسائل و موقعیتهایی است که ممکن است در زندگی روزمره با آن روبهرو شوند.
حضور همزمان مدیران حوزههای اجتماعی و فرهنگی استان در یکی از اجراهای این نمایش، توجه به جریان تازهای در تئاتر بومی کرمان را نشان داد؛ جریانی که تلاش میکند هنر نمایش را از قالب صرف سرگرمی خارج کند و به ابزاری برای شناخت، گفتوگو و تحلیل مسائل جامعه تبدیل کند.
مجید زنداقطاعی، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری کرمان، حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان و معاون امور هنری و سینمایی این اداره کل، شامگاه سهشنبه با حضور در تئاترشهر، اجرای این اثر را از نزدیک تماشا کردند.
این حضور فرصتی فراهم کرد تا مسئولان و هنرمندان درباره ظرفیت تئاتر در مواجهه با آسیبهای اجتماعی گفتوگو کنند. معصوم مرده از جمله آثاری است که به جای ارائه مستقیم پیام یا صدور حکم، موقعیتی را پیش روی مخاطب قرار میدهد و از او میخواهد در تحلیل مسئله و بررسی راههای مواجهه با آن مشارکت داشته باشد.
زنداقطاعی در حاشیه اجرای نمایش، تعاملی بودن اثر را یکی از ویژگیهای مهم آن دانست و اظهار کرد: اتفاق ارزشمند این نمایش، شکلگیری ارتباط میان هنرمندان و تماشاگران در جریان اجراست. این شیوه باعث میشود نمایش از حالت یکطرفه خارج شود و مخاطب نسبت به اتفاقات و مسائل پیرامون خود واکنش فعالتری نشان دهد.
وی افزود: چنین فضایی به ذهن مخاطب تلنگر میزند و شرایطی ایجاد میکند تا افراد افکار و برداشتهای خود را مطرح کنند و از خلال این گفتوگو، به جمعبندی مشترکی درباره مسائل اجتماعی برسند.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری کرمان در ادامه پیشنهاد کرد که در کنار اجرای اینگونه نمایشها، از حضور کارشناسان متخصص نیز استفاده شود تا مخاطبان علاوه بر مشاهده و مشارکت در روایت، امکان دریافت تحلیلهای دقیقتر و راهکارهای عملی را نیز داشته باشند.
به گفته وی، حضور کارشناسان میتواند اثربخشی چنین آثاری را افزایش دهد و کمک کند تماشاگر پس از خروج از سالن، تنها با یک پرسش یا تلنگر ذهنی مواجه نباشد، بلکه تصویری روشنتر از شیوه برخورد با مسئله مطرحشده در اختیار داشته باشد.
حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان نیز با قدردانی از عوامل نمایش معصوم مرده، این اثر را حرکتی ابتکاری، سازنده و اثرگذار توصیف کرد و گفت: جامعه به آثاری نیاز دارد که با زبان هنر به مسائل و آسیبهای اجتماعی بپردازند.
وی تأکید کرد: باید شرایطی فراهم شود تا شمار بیشتری از مردم بتوانند از این نمایشها استفاده کنند؛ زیرا پرداختن هنرمندانه به موضوعات اجتماعی میتواند مخاطبان را با ابعاد مختلف یک مسئله آشنا کند و زمینه گفتوگوی عمومی را گسترش دهد.
ساختار معصوم مرده به شیوهای نزدیک است که در ادبیات نمایشی با عنوان تئاتر کاربردی شناخته میشود. در این نوع تئاتر، نمایش تنها برای ارائه یک داستان اجرا نمیشود، بلکه در خدمت آموزش، توسعه اجتماعی، افزایش آگاهی و توانمندسازی مخاطبان قرار میگیرد.
فرهاد باغینیپور، کارگردان این اثر، درباره شکلگیری نمایش گفت: تئاتر کاربردی در جهان دارای شاخهها و تکنیکهای متعددی است و اجرای چنین اثری در کرمان، از آرزوهای چندساله گروه بوده است. سرانجام نخستین تئاتر تعاملی و مشارکتی با استفاده از روشهای این سبک آماده و اجرا شد.
وی افزود: در صحنههای مختلف، اجرای نمایش متوقف میشود و بازیگران و عوامل با مخاطبان وارد گفتوگو میشوند. این توقفها بخشی از ساختار نمایش است و به تماشاگر اجازه میدهد نسبت به موقعیتهای داستان واکنش نشان دهد و در بررسی مسئله مشارکت کند.
باغینیپور همچنین از حضور یک مشاور روانشناسی در کنار گروه خبر داد. استفاده از مشاور تخصصی در چنین اثری میتواند به بررسی دقیقتر موضوعات اجتماعی و مدیریت بهتر گفتوگوهای شکلگرفته میان بازیگران و مخاطبان کمک کند.
معصوم مرده نشان میدهد صحنه تئاتر میتواند فراتر از محل اجرای یک روایت، به فضایی برای تبادل تجربه و بررسی مسائل شهر تبدیل شود. در این شیوه، هنرمند داستان را آغاز میکند، اما نتیجهگیری صرفاً در اختیار بازیگران باقی نمیماند و مخاطبان نیز در شکلگیری برداشت نهایی سهم دارند.
این نوع اجرا میتواند به ایجاد گفتوگویی زنده میان جامعه هنری، مسئولان، کارشناسان و شهروندان منجر شود. مسائل اجتماعی به جای آنکه فقط در قالب گزارش یا سخنرانی مطرح شوند، در برابر مخاطب جان میگیرند و او را در موقعیتی قرار میدهند که درباره رفتار و تصمیم خود بیندیشد.
حمید نژادی، مژگان رهنماپور، مرضیه حاتمی، مجتبی محسنی و صدیقه قاسمزاده بازیگران نمایش معصوم مرده هستند. این اثر هر شب ساعت ۱۹ در سالن تئاترشهر کرمان پذیرای مخاطبانی است که قصد دارند تجربهای متفاوت از تئاتر داشته باشند و از جایگاه تماشاگر صرف، به یکی از مشارکتکنندگان روایت تبدیل شوند.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/
نظر شما