به گزارش خبرنگار ایسکانیوز استان کرمان؛ آغاز زندگی نوزاد با مجموعه‌ای از تصمیم‌ها و مراقبت‌های مهم همراه است که یکی از اساسی‌ترین آنها نحوه و زمان شروع تغذیه با شیر مادر است. با وجود آگاهی بسیاری از خانواده‌ها نسبت به فواید شیر مادر، خستگی مادر پس از زایمان، نگرانی از کافی نبودن شیر، دشواری‌های اولیه شیردهی و توصیه‌های متفاوت اطرافیان گاهی باعث می‌شود این روند طبیعی از همان روزهای نخست با مشکل مواجه شود.

متخصصان سلامت کودکان بر این باورند که موفقیت در شیردهی تا حد زیادی به نحوه آغاز آن بستگی دارد. قرار گرفتن مادر و نوزاد در شرایط مناسب بلافاصله پس از تولد می‌تواند زمینه تداوم تغذیه با شیر مادر را فراهم کند و در عین حال، فرصت مهمی برای بهره‌مندی نوزاد از آغوز و تقویت سیستم ایمنی او ایجاد کند.

بابک باوفا، متخصص سلامت کودکان، با تأکید بر اهمیت زمان آغاز شیردهی، ساعت نخست پس از تولد، روز اول و ماه اول را از دوره‌های بسیار مهم در شکل‌گیری این روند دانست. به گفته وی، سه روز نخست تولد نیز برای دریافت آغوز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ ماده‌ای ارزشمند که نقش مهمی در تقویت ایمنی نوزاد ایفا می‌کند.

وی با اشاره به شرایط نوزاد در روزهای ابتدایی زندگی اظهار کرد نوزاد از محیط استریل داخل رحم وارد محیط بیرون می‌شود و دریافت آغوز در روزهای نخست می‌تواند در محافظت از او در برابر عوامل بیماری‌زا مؤثر باشد. به گفته این متخصص، محروم ماندن نوزاد از آغوز می‌تواند احتمال ابتلا به بیماری‌ها و برخی آلرژی‌ها را افزایش دهد.

باوفا شرایط مادران پس از سزارین را نیز مورد توجه قرار داد و گفت در بسیاری از موارد، مادرانی که سزارین می‌شوند در سه روز نخست شرایط جسمی مناسبی برای شروع آسان شیردهی ندارند و همین مسئله می‌تواند آغاز این فرایند را دشوار کند. از این رو، ارائه مشاوره‌های لازم پیش از زایمان، به‌ویژه برای مادرانی که درباره نوع زایمان تصمیم‌گیری می‌کنند، اهمیت دارد.

وی افزود در مواردی که انجام سزارین از نظر پزشکی ضروری است، در صورت فراهم بودن شرایط، بهتر است عمل به شکلی انجام شود که مادر هوشیاری خود را حفظ کند تا امکان تماس و آغاز شیردهی در نخستین ساعت پس از تولد بیشتر باشد. با این حال، در سزارین‌های اورژانسی یا شرایط پزشکی خاص، ممکن است این امکان محدود شود و شروع شیردهی با دشواری بیشتری همراه باشد.

این متخصص سلامت کودکان، شیر خوردن نوزاد در ساعت نخست تولد را رفتاری غریزی دانست و توضیح داد که نوزاد در این زمان برای آغاز شیردهی به آموزش خاصی نیاز ندارد. اگر نوزاد روی شکم مادر قرار گیرد و فرصت کافی داشته باشد، می‌تواند به سمت سینه حرکت کرده و تغذیه را آغاز کند.

به گفته باوفا، نوزاد پس از گذشت ساعت نخست تولد معمولاً خسته و خواب‌آلود می‌شود و به همین دلیل اگر مادر در همان زمان اولیه هوشیار نباشد یا شرایط لازم برای تماس و شیردهی فراهم نشود، ممکن است نوزاد دیگر آمادگی اولیه برای شروع تغذیه را نداشته باشد. از همین رو، فراهم کردن شرایط مناسب برای شیردهی در همان ساعت نخست اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی همچنین تأکید کرد که آنچه نوزاد در سه روز ابتدایی دریافت می‌کند، آغوز است و نه شیر معمولی. این ماده به دلیل ترکیبات خود برای محافظت از نوزاد در برابر عوامل بیماری‌زا اهمیت دارد و می‌تواند در روزهای ابتدایی زندگی که نوزاد در معرض محیط‌های جدید قرار گرفته است، نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی داشته باشد.

اهمیت شیردهی تنها به سلامت نوزاد محدود نمی‌شود. باوفا با اشاره به آثار روانی آن برای مادر گفت مادری که از همان ساعت اول به نوزاد خود شیر می‌دهد، معمولاً اعتماد به نفس بیشتری در توانایی خود برای مراقبت از فرزند پیدا می‌کند و احساس بهتری نسبت به نقش مادری خواهد داشت. وی همچنین کاهش احتمال افسردگی را از دیگر آثار مثبت موفقیت در آغاز شیردهی عنوان کرد.

این متخصص اطفال درباره نشانه‌های تغذیه مناسب نوزاد نیز گفت پس از روز چهارم تولد، نوزادی که به‌خوبی از شیر مادر تغذیه می‌کند، معمولاً باید روزانه پنج تا ۶ پوشک خیس داشته باشد و ادرار او نیز کم‌رنگ باشد. وزن‌گیری مناسب نیز یکی دیگر از شاخص‌هایی است که باید در ارزیابی وضعیت تغذیه نوزاد مورد توجه قرار گیرد.

وی درباره تفاوت شیر مادر و شیر خشک نیز توضیح داد که این دو از نظر ترکیب تفاوت‌های اساسی دارند. به گفته باوفا، نسبت پروتئین‌های وی به کازئین در شیر مادر ۷۰ به ۳۰ است، در حالی که این نسبت در شیر گاو ۱۸ به ۸۲ عنوان شده است. همچنین پروتئین اصلی شیر انسان آلفا لاکتوآلبومین و پروتئین اصلی شیر گاو بتا لاکتوگلوبولین است.

باوفا وجود ترکیباتی مانند لاکتوفرین و لیزوزیم در شیر مادر را نیز مورد اشاره قرار داد و گفت این اجزا در شیرهای خشک وجود ندارند و می‌توانند در تقویت سیستم ایمنی بدن نقش داشته باشند. از این منظر، شیر مادر تنها وسیله‌ای برای رفع گرسنگی نوزاد نیست، بلکه مجموعه‌ای از مواد سازگار با نیازهای بدن او را در اختیارش قرار می‌دهد.

این متخصص اطفال بیمارستان قائم (عج) بردسیر درباره نحوه صحیح قرار گرفتن نوزاد هنگام شیردهی نیز توصیه کرد مادر وضعیت دهان و صورت نوزاد را بررسی کند. هنگام گرفتن سینه، لب‌های نوزاد باید به شکل طبیعی به بیرون برگشته و گونه‌ها پر باشند و فرو رفتگی نداشته باشند. همچنین تماس چانه نوزاد با سینه مادر و شنیدن صدای بلع شیر می‌تواند از نشانه‌های قرار گرفتن شیردهی در مسیر صحیح باشد.

وی احساس جریان شیر از سینه و وجود مکث‌هایی در مکیدن نوزاد برای بلع را نیز از دیگر نشانه‌های قابل توجه دانست و بر اهمیت توجه مادر به این علائم تأکید کرد.

مجموع این توصیه‌ها نشان می‌دهد که شروع شیردهی از همان ساعت نخست تولد، دریافت آغوز در سه روز اول، فراهم کردن شرایط مناسب برای مادر پس از زایمان و آگاهی خانواده از نشانه‌های تغذیه صحیح، از عوامل مهم در شکل‌گیری یک روند موفق شیردهی است؛ روندی که به گفته متخصصان، هم سلامت نوزاد و هم وضعیت جسمی و روانی مادر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

خبرنگار: زهرا اسکندری

انتهای خبر/