به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ حضور صدها گروه جهادی در نقاط مختلف استان همدان، تنها روایت یک رزمایش خدماتی نیست؛ بلکه نشانهای از یک ظرفیت اجتماعی گسترده است که در سالهای اخیر در حوزههایی مانند عمران، سلامت، آموزش و خدمات عمومی نقشآفرینی کرده است. با این حال، پرسش مهم این است که چگونه میتوان این ظرفیت مردمی را از اقدامات مقطعی به بخشی از مسیر توسعه پایدار مناطق تبدیل کرد.
بر اساس اعلام مسئولان، بیش از ۳۰۰ گروه جهادی در استان همدان در قالب رزمایش جهادگران فاطمی ۶ فعالیت میکنند و در شهرستان اسدآباد نیز ۱۴۰ گروه فعال هستند که ۲۰ گروه از آنها در روستای چنارشیخ حضور یافتهاند. این گروهها در حوزههایی مانند فعالیتهای عمرانی، بهداشت و درمان و خدماترسانی به مردم مشغول هستند.
استان همدان با وجود برخورداری از ظرفیتهای تاریخی، کشاورزی، گردشگری و علمی، همچنان با مسئله توسعه نامتوازن میان برخی مناطق شهری و روستایی مواجه است. بخشی از روستاها و مناطق کمتر برخوردار استان نیازمند تقویت زیرساختهایی هستند که نبود آنها میتواند بر کیفیت زندگی، ماندگاری جمعیت و آینده اقتصادی این مناطق اثر بگذارد.
در چنین شرایطی، گروههای جهادی توانستهاند بخشی از خلأهای موجود را با تکیه بر مشارکت مردمی جبران کنند. حضور نیروهای داوطلب در پروژههای عمرانی، اقدامات سلامتمحور و خدمات اجتماعی، علاوه بر رفع برخی نیازهای فوری، میتواند سرمایه اجتماعی و احساس تعلق مردم به منطقه را نیز تقویت کند.
روستای چنارشیخ در اسدآباد نمونهای از مناطقی است که چنین فعالیتهایی در آن جریان دارد. حضور ۲۰ گروه جهادی در یک روستا نشان میدهد مسائل مناطق کوچکتر تنها با نگاه اداری و از پشت میز قابل حل نیست و شناخت نزدیک از مشکلات محلی، ارتباط مستقیم با مردم و حضور میدانی، بخش مهمی از فرآیند حل مسئله است.
اما تجربه توسعه در مناطق مختلف کشور نشان میدهد اقدامات جهادی زمانی بیشترین اثرگذاری را دارند که در کنار برنامههای رسمی توسعه قرار گیرند. ساخت یک فضای عمومی، بهسازی یک مسیر، ارائه خدمات درمانی یا کمکرسانی مقطعی اگرچه ارزشمند است، اما زمانی به تغییر پایدار منجر میشود که با برنامهریزی برای اشتغال، آموزش، توانمندسازی و افزایش ظرفیتهای محلی همراه شود.
یکی از چالشهای همیشگی مناطق روستایی، خطر کاهش جمعیت و مهاجرت جوانان است. ایجاد امید به آینده، تنها با خدمات کوتاهمدت امکانپذیر نیست؛ بلکه نیازمند فراهم شدن زمینههای اقتصادی و اجتماعی برای ماندگاری مردم در محل زندگی خود است. گروههای جهادی میتوانند در این مسیر، علاوه بر خدمترسانی، نقش تسهیلگر و شناساییکننده ظرفیتهای محلی را ایفا کنند.
در حوزه سلامت نیز حضور گروههای جهادی اهمیت ویژهای دارد. دسترسی آسانتر مردم مناطق دورتر به خدمات بهداشتی و درمانی، بهویژه در مناطقی که فاصله جغرافیایی تا مراکز درمانی بیشتر است، میتواند بخشی از شکاف دسترسی را کاهش دهد. البته استمرار این خدمات نیازمند هماهنگی با نظام رسمی سلامت و تقویت زیرساختهای موجود است.
استان همدان با توجه به گستردگی روستاها و تنوع جغرافیایی، ظرفیت بالایی برای بهرهگیری از مشارکتهای مردمی دارد. اما استفاده کامل از این ظرفیت نیازمند شناخت دقیق نیازهای هر منطقه است؛ زیرا نسخه یکسان برای همه روستاها نمیتواند پاسخگوی تفاوتهای اقتصادی، اجتماعی و محیطی آنها باشد.
تجربه کشورهای مختلف در حوزه توسعه محلی نشان میدهد مشارکت اجتماعی زمانی به نتیجه مطلوب میرسد که مردم تنها دریافتکننده خدمت نباشند، بلکه در طراحی و اجرای برنامهها نیز نقش داشته باشند. این نگاه میتواند فعالیتهای جهادی را از مرحله خدمترسانی صرف به سمت توانمندسازی جامعه محلی هدایت کند.
آینده مناطق کمبرخوردار همدان در پنج تا ۱۰ سال آینده تا حد زیادی به این وابسته است که ظرفیتهایی مانند گروههای جهادی چگونه در کنار سیاستهای توسعهای استان قرار گیرند. اگر این شبکه مردمی با برنامههای اشتغال، آموزش، کارآفرینی و توسعه روستایی پیوند بخورد، میتواند به یکی از سرمایههای مهم اجتماعی استان تبدیل شود.
۳۰۰ گروه جهادی فعال در همدان فقط یک عدد نیست؛ پشت این عدد، هزاران نفر قرار دارند که بخشی از زمان و توان خود را برای حل مسائل جامعه اختصاص دادهاند. چالش اصلی آینده این خواهد بود که این انرژی اجتماعی چگونه از یک حرکت ارزشمند خدماتی به یک نیروی مؤثر برای ساختن آینده مناطق مختلف استان تبدیل شود.
خبرنگار: نازنین مولائیمنظر
انتهای پیام./
نظر شما