در روزگاری که دشمن بیش از هر زمان دیگری به دنبال پیدا کردن شکاف‌های درونی است، شاید یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های ما این باشد که یاد بگیریم با هم اختلاف داشته باشیم، اما مقابل هم قرار نگیریم.

اختلاف‌نظر نه ضعف است و نه نشانه شکست؛ جامعه زنده، جامعه‌ای است که در آن دیدگاه‌های متفاوت مجال بیان دارند. آنچه خطرناک است، تبدیل اختلاف‌نظر به کینه، تخریب، بی‌اعتمادی و نهایتاً شکافی است که هر روز عمیق‌تر می‌شود.

دشمن همیشه برای ضربه زدن، به دیوار بلند و محکمی نیاز ندارد؛ گاهی کافی است میان آجرهای همان دیوار فاصله بیندازد. وقتی خودمان نیروهای خودی را تخریب می‌کنیم، سرمایه‌های سیاسی و اجتماعی کشور را بی‌اعتبار می‌کنیم و به جای نقد عملکرد، شخصیت‌ها را هدف می‌گیریم، در حقیقت بخشی از هزینه‌ای را که دشمن باید برای ایجاد شکاف می‌پرداخت، خودمان پرداخت کرده‌ایم.

این به معنای چشم بستن بر خطاها نیست. وفاق، چک سفیدامضا نیست. می‌توان نقد کرد، می‌توان پرسید، می‌توان حتی با تصمیمی مخالف بود؛ اما میان «نقد کردن» و «زمین زدن» فاصله‌ای جدی وجود دارد.

بزرگمردان سیاست نیز مانند هر انسان دیگری ممکن است تصمیمی درست یا نادرست بگیرند. اگر امروز به دلیل یک اختلاف، تمام گذشته و سرمایه سیاسی یک چهره را زیر سؤال ببریم و فردا در بزنگاه‌های حساس پشت او را خالی کنیم، چیزی فراتر از یک فرد را تضعیف کرده‌ایم؛ سرمایه اجتماعی و قدرت چانه‌زنی خودمان را کاهش داده‌ایم.

سیاست عرصه رقابت است، اما قرار نیست هر رقابتی به حذف دیگری منتهی شود. قرار نیست برای اثبات خودمان، دیگری را ویران کنیم. قرار نیست آن‌قدر درگیر جنگ‌های درون‌جبهه‌ای شویم که فراموش کنیم بیرون از این جبهه، کسانی هستند که دقیقاً از همین اختلافات سود می‌برند.

امروز بیش از همیشه به سیاستمدارانی نیاز داریم که در بزنگاه‌ها بتوانند منافع بزرگ‌تر را بر اختلافات کوچک‌تر ترجیح دهند و جامعه‌ای که به جای تشویق تخریب، فرهنگ گفت‌وگو، نقد منصفانه و حفظ حرمت نیروهای خودی را تقویت کند.

وفاق یعنی همه شبیه هم فکر نکنیم؛ یعنی با وجود تفاوت‌ها، مقصد مشترک را فراموش نکنیم.

گاهی لازم است پیش از آنکه به رقیب نگاه کنیم، به صف خودمان نگاه کنیم؛ ببینیم چند نفر را فقط به دلیل یک اختلاف از خود رانده‌ایم، چند سرمایه را با تندترین قضاوت‌ها سوزانده‌ایم و چند بار ناخواسته همان شکافی را عمیق‌تر کرده‌ایم که دشمن آرزوی دیدنش را دارد.

کشوری که نیروهایش را در میدان اختلافات داخلی فرسوده کند، پیش از آنکه از بیرون شکست بخورد، از درون ضعیف شده است.

وقت آن رسیده است که اختلاف را بپذیریم، نقد را زنده نگه داریم، اما نفاق را کنار بگذاریم؛ چراکه وفاق به معنای هم‌فکر بودن نیست، به معنای هم‌مسیر ماندن در روزهای سخت است.

فعال رسانه‌ای*

*انتهای یادداشت./