به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ عدد ۴۰۰ هزار دلار درآمد ارزی از درمان بیماران خارجی، تنها یک رقم مالی نیست؛ نشانهای از باز شدن یک مسیر اقتصادی جدید در استانی است که سالها ظرفیتهای گردشگری، تاریخی و درمانی خود را در کنار هم داشته اما کمتر توانسته میان این بخشها یک زنجیره اقتصادی پایدار ایجاد کند. گردشگری سلامت در همدان میتواند نقطه اتصال بیمارستان، هتل، حملونقل، خدمات شهری، صنایعدستی و گردشگری باشد؛ به شرط آنکه از مرحله پذیرش بیمار فراتر رفته و به یک صنعت برنامهریزیشده تبدیل شود.
ورود بیماران خارجی به همدان نشان میدهد زیرساختهای درمانی استان توانستهاند بخشی از نیاز بازار منطقه را پاسخ دهند. وجود مراکز دارای مجوز پذیرش بیماران بینالملل، نیروی انسانی متخصص و سابقه فعالیت دانشگاه علوم پزشکی، ظرفیتهایی هستند که میتوانند جایگاه همدان را در حوزه سلامت ارتقا دهند. اما تجربه کشورهای موفق در گردشگری پزشکی نشان میدهد درمان به تنهایی عامل جذب بیمار نیست؛ کیفیت خدمات جانبی، سهولت دسترسی، اعتمادسازی، ارتباطات بینالمللی و تجربه سفر نیز نقش تعیینکننده دارند.
موقعیت جغرافیایی همدان یکی از مزیتهای مهم این استان در توسعه گردشگری سلامت است. قرار گرفتن در مسیر ارتباطی غرب کشور و فاصله قابل دسترس با چندین استان، امکان تبدیل شدن به یک مرکز منطقهای خدمات درمانی را فراهم میکند. بیمارانی که برای درمان وارد استان میشوند، تنها مصرفکننده خدمات بیمارستانی نیستند؛ آنها به اقامت، تغذیه، حملونقل، مترجم، خدمات همراه بیمار و گاهی برنامههای گردشگری نیاز دارند؛ یعنی زنجیرهای که میتواند درآمد را میان بخشهای مختلف اقتصاد شهری توزیع کند.
با این حال، فاصله میان ظرفیت موجود و سهم واقعی همدان از بازار گردشگری سلامت همچنان قابل توجه است. درآمد ۴۰۰ هزار دلاری در مقایسه با ظرفیتهای درمانی، تاریخی و گردشگری استان، نشان میدهد این حوزه هنوز در مرحله آغازین قرار دارد و برای رشد نیازمند سیاستگذاری دقیقتر است. جذب بیمار خارجی یک فعالیت چندبخشی است و تنها با توان درمانی بیمارستانها به نتیجه نمیرسد.
یکی از چالشهای مهم، نبود یک برند شناختهشده از همدان به عنوان مقصد درمانی است. بسیاری از شهرهایی که در گردشگری سلامت موفق شدهاند، علاوه بر توسعه مراکز درمانی، روی معرفی بینالمللی، ارتباط با بازارهای هدف، تسهیل فرآیند پذیرش بیمار و ایجاد شبکههای همکاری میان بیمارستانها و فعالان گردشگری کار کردهاند. همدان برای رقابت در این بازار نیاز دارد تصویری روشن از مزیتهای درمانی خود ارائه کند.
از سوی دیگر، توسعه گردشگری سلامت نباید باعث غفلت از نیازهای داخلی نظام سلامت شود. دادههای مربوط به اورژانس استان نشان میدهد شبکه سلامت همدان همچنان با مسائل زیرساختی روبهرو است. سال گذشته ۳۳۰ هزار تماس با اورژانس استان ثبت شد که حدود ۹۶ هزار مورد آن به عملیات و انتقال بیمار منجر شد. همچنین ۶۰۰ نیرو با ۱۰۷ دستگاه آمبولانس خدمات اورژانسی را ارائه میکنند؛ آماری که نشان میدهد همزمان با توسعه بازارهای جدید سلامت، تقویت خدمات پایه و اضطراری نیز ضروری است.
چالش کمبود برخی زیرساختهای اورژانسی، بهویژه در مسیرهای پرتردد و مناطق مختلف استان، نشان میدهد توسعه سلامت باید دو مسیر موازی داشته باشد؛ نخست پاسخ به نیازهای روزمره مردم استان و دوم ایجاد ظرفیت برای جذب بیمار از خارج. اگر این دو مسیر همزمان تقویت شوند، گردشگری سلامت میتواند به جای یک فعالیت محدود، به بخشی از توسعه پایدار سلامت تبدیل شود.
همدان همچنین ظرفیتهایی فراتر از درمان مستقیم دارد. آبوهوا، جاذبههای تاریخی، مراکز اقامتی و پیشینه فرهنگی میتوانند دوره پس از درمان را برای بیماران و همراهان آنها به یک تجربه گردشگری تبدیل کنند. در بسیاری از الگوهای موفق جهانی، همراه بیمار بخش مهمی از اقتصاد گردشگری سلامت را تشکیل میدهد؛ زیرا مدت اقامت او معمولاً بیشتر از زمان حضور در مراکز درمانی است.
برای رسیدن به این هدف، هماهنگی میان دانشگاه علوم پزشکی، بخش گردشگری، هتلها، دفاتر خدمات مسافرتی، شهرداریها و بخش خصوصی ضروری است. بیمار خارجی نباید تنها در مسیر بیمارستان تعریف شود؛ بلکه باید یک مسیر کامل از ورود تا درمان، اقامت و بازگشت برای او طراحی شود.
توسعه این بخش میتواند فرصت مهمی برای اشتغال تخصصی نیز ایجاد کند. مترجمان پزشکی، مدیران خدمات بیمار بینالملل، فعالان گردشگری، نیروهای هتلینگ و کسبوکارهای خدماتی میتوانند بخشی از مشاغل جدید این حوزه باشند. این موضوع برای استانی مانند همدان که با مسئله اشتغال جوانان تحصیلکرده مواجه است، اهمیت ویژهای دارد.
در مقابل، نبود برنامه جامع، ضعف بازاریابی، محدود بودن ارتباطات بینالمللی و ناهماهنگی میان دستگاهها میتواند باعث شود این فرصت اقتصادی همچنان در سطح چند مرکز درمانی باقی بماند. گردشگری سلامت بازاری رقابتی است و استانهایی که زودتر زنجیره خدمات خود را کامل کنند، سهم بیشتری از آن خواهند داشت.
در افق پنج تا ۱۰ سال آینده، همدان میتواند یکی از قطبهای خدمات سلامت غرب کشور باشد؛ اما این هدف با افزایش صرف تعداد بیماران خارجی محقق نمیشود. معیار موفقیت، میزان ارزآوری پایدار، رضایت بیماران، ایجاد اشتغال و پیوند میان درمان و اقتصاد شهری خواهد بود.
۴۰۰ هزار دلار درآمد امروز شاید آغاز یک مسیر باشد، اما آینده این حوزه به تصمیمهایی بستگی دارد که هماکنون گرفته میشود؛ اینکه همدان بخواهد تنها محل ارائه یک خدمت درمانی باشد یا مقصدی که بیمار برای دریافت سلامت، آرامش و تجربهای کامل به آن سفر میکند.
خبرنگار: نازنین مولائیمنظر
انتهای پیام./
نظر شما