به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ ایمنی شهری دیگر تنها به تعداد خودروهای آتش‌نشانی، ارتفاع ساختمان‌ها یا تعداد ایستگاه‌های امدادی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از سیاست‌های پیشگیرانه، آموزش عمومی، شناخت نقاط پرخطر و آمادگی نهادی است که میزان تاب‌آوری یک شهر را مشخص می‌کند. کاهش ۳۰ درصدی حوادث در شهر کرمان که از سوی مدیریت شهری اعلام شده، بیش از آنکه صرفاً یک آمار باشد، نشانه تغییر نگاه به مدیریت بحران در شهری است که با توسعه جمعیتی، گسترش کالبدی و افزایش پیچیدگی‌های شهری، نیازمند مدل جدیدی از حفاظت از جان و مال شهروندان است.

افتتاح سیزدهمین ایستگاه آتش‌نشانی کرمان را باید در همین چارچوب بررسی کرد؛ اقدامی که تنها افزایش یک واحد عملیاتی به مجموعه خدمات شهری نیست، بلکه بخشی از یک زنجیره بزرگ‌تر برای کاهش زمان دسترسی نیروهای امدادی و افزایش توان واکنش در شرایط بحرانی محسوب می‌شود. در مدیریت حوادث شهری، فاصله زمانی میان وقوع حادثه و رسیدن نیروهای امدادی یکی از عوامل تعیین‌کننده در میزان خسارت است و توسعه ایستگاه‌های محلی می‌تواند نقش مهمی در کاهش این فاصله داشته باشد.

با این حال، تجربه شهرهای مختلف نشان داده است که ایمنی پایدار تنها با ساخت ایستگاه و خرید تجهیزات به دست نمی‌آید. بسیاری از حوادث شهری پیش از آنکه به مرحله عملیات امدادی برسند، در مرحله پیشگیری قابل کنترل هستند. آتش‌سوزی‌های ناشی از بی‌احتیاطی، حوادث خانگی، مشکلات ایمنی ساختمان‌ها و مخاطرات ناشی از شرایط محیطی، بخش مهمی از مواردی هستند که آموزش و آگاهی عمومی می‌تواند در کاهش آنها نقش تعیین‌کننده داشته باشد.

بر همین اساس، حرکت شهرداری کرمان به سمت آموزش خانه‌به‌خانه شهروندان، بیانگر تغییر رویکرد از مدیریت بحران پس از وقوع حادثه به مدیریت ریسک پیش از حادثه است. در این مدل، شهروند تنها دریافت‌کننده خدمات امدادی نیست، بلکه به عنوان نخستین حلقه زنجیره ایمنی شناخته می‌شود. آگاهی یک خانواده از شیوه استفاده صحیح از تجهیزات، نحوه واکنش هنگام آتش‌سوزی یا شناخت خطرهای محیط زندگی، می‌تواند از شکل‌گیری بسیاری از حوادث جلوگیری کند.

شناسایی نقاط آسیب‌پذیر شهر کرمان نیز یکی دیگر از محورهای مهم این برنامه است. هر شهر دارای مناطقی است که به دلایل مختلف مانند تراکم ساختمانی، قدمت بافت، شرایط معابر، نوع کاربری یا محدودیت دسترسی امدادی، آسیب‌پذیری بیشتری دارند. مدیریت علمی این نقاط نیازمند تهیه نقشه خطر، اولویت‌بندی اقدامات و اختصاص منابع به مناطقی است که بیشترین ریسک را دارند.

کرمان به عنوان یکی از شهرهای تاریخی کشور، همزمان با توسعه شهری با چالش‌های خاصی مواجه است. وجود بافت‌های قدیمی، ترکیب مناطق سنتی و جدید، افزایش ساخت‌وساز و رشد نیازهای شهری، ضرورت توجه بیشتر به استانداردهای ایمنی را افزایش داده است. در چنین شرایطی، توسعه خدمات آتش‌نشانی باید همراه با سیاست‌های پیشگیرانه در حوزه شهرسازی، نظارت بر ساخت‌وساز و ارتقای فرهنگ ایمنی باشد.

از سوی دیگر، کاهش ۳۰ درصدی حوادث زمانی می‌تواند به یک دستاورد پایدار تبدیل شود که همراه با نظام ارزیابی دقیق باشد. کاهش تعداد حوادث، کاهش خسارت مالی، کاهش تلفات انسانی، افزایش سرعت عملیات امدادی و ارتقای آمادگی شهروندان، شاخص‌هایی هستند که می‌توانند میزان موفقیت برنامه‌های ایمنی شهری را مشخص کنند. مدیریت شهری برای ادامه این مسیر نیازمند داده‌های دقیق و تحلیل مستمر عملکرد است.

توسعه زیرساخت‌های ایمنی همچنین ارتباط مستقیمی با مفهوم «تاب‌آوری شهری» دارد؛ مفهومی که در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی مدیریت شهرهای مدرن تبدیل شده است. شهر تاب‌آور شهری است که نه تنها توان مقابله با حادثه را دارد، بلکه می‌تواند احتمال وقوع حادثه را نیز کاهش دهد و پس از بحران سریع‌تر به شرایط عادی بازگردد.

در این میان، نقش مشارکت شهروندان اهمیت ویژه‌ای دارد. هیچ مدیریت شهری حتی با پیشرفته‌ترین تجهیزات نمی‌تواند بدون همکاری مردم به ایمنی کامل برسد. رعایت اصول ایمنی، گزارش نقاط خطر، مشارکت در آموزش‌ها و افزایش حساسیت عمومی نسبت به خطرها، بخش مهمی از مسیر کاهش حوادث شهری است.

کرمان اکنون با ترکیبی از توسعه زیرساختی و برنامه‌های پیشگیرانه تلاش دارد مدل تازه‌ای از مدیریت ایمنی شهری را تجربه کند؛ مدلی که در آن آتش‌نشانی تنها هنگام وقوع بحران وارد عمل نمی‌شود، بلکه پیش از حادثه با آموزش، شناسایی خطر و برنامه‌ریزی نقش‌آفرینی می‌کند. کاهش ۳۰ درصدی حوادث می‌تواند نقطه شروع این مسیر باشد، اما تثبیت آن نیازمند استمرار آموزش، تکمیل زیرساخت‌ها و تبدیل فرهنگ ایمنی به بخشی از زندگی روزمره شهروندان است.

خبرنگار: زهرا اسکندری

انتهای خبر./