بازخوانی پیوند میان میراث ادبی و هویت تاریخی در اصفهان

روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار، فرصتی است تا فراتر از تکریم نمادین چهره‌های ادبی، به بازخوانی جایگاه «ادبیات» در پایداری هویت ملی و بومی بپردازیم. در شهر اصفهان که بافت تاریخی آن به عنوان کانون میراث ملموس شناخته می‌شود، ادبیات و به‌ویژه اشعار آیینی و محلی، به مثابه‌ی میراثی ناملموس، نقشی حیاتی در حفظ پیوستگی فرهنگی ایفا می‌کنند.

به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از اصفهان، در پژوهش‌های علوم اجتماعی، بافت‌های تاریخی تنها مجموعه‌ای از ابنیه و معماری نیستند، بلکه ظرفی برای تداوم زیست فرهنگی محسوب می‌شوند. در اصفهان، اشعار مذهبی و سروده‌های بومی که طی قرون متمادی به صورت سینه به سینه منتقل شده‌اند، فراتر از یک سرگرمی، به کدهای رفتاری و هنجارهای اخلاقی بدل شده‌اند که در تعاملات روزمره‌ی شهروندان ساکن در بافت تاریخی، بازتولید می‌شوند.

این تعامل مداوم میان مکان (بافت تاریخی) و کلام (ادبیات شفاهی)، منجر به شکل‌گیری یک هویت پویا شده است. در واقع، ساکنان این بافت با حفظ و تکرار این اشعار در مناسبت‌های مذهبی و اجتماعی، در حال بازتولید پیوستگی تاریخی شهر هستند. بنابراین، صیانت از این بافت‌ها، بدون توجه به زنده نگاه داشتن این سنت‌های گفتاری، ناقص خواهد بود.

وقتی در محله‌های قدیمی اصفهان قدم می‌زنید، هنوز طنین شعرهای مذهبی در گوش شهر می‌پیچد. این تنها یک آیین نیست؛ این حفظ هویت است. در اصفهان، مرز میان ادبیات رسمی و شعر محلی-مذهبی بسیار باریک است. در همین محله‌های تاریخی، اشعار تعزیه و مدح اهل بیت (ع) که سینه به سینه منتقل شده، به نوعی زبان مشترک اهالی تبدیل شده است. این اشعار، حافظه‌ جمعی مردم را در برابر هجوم مدرنیته محافظت کرده است.

یک کسبه قدیمی در بازارچه، هنگام وزن کردن جنس، بیتی از یک شاعر گمنام محلی را می‌خواند؛ بیتی که شاید در هیچ دیوان رسمی چاپ نشده باشد، اما فلسفه‌ی زندگی اوست. این همان ادبیات زیست‌محیطی اصفهان است. مردم این شهر، در غم‌ها و شادی‌هایشان، به ادبیات پناه می‌برند و این پناهگاه، همان چیزی است که هویت اصفهان را اصیل نگه داشته است.

روز شعر و ادب فارسی، یادآور این نکته‌ی کلیدی است که بقایِ فرهنگ یک جامعه، به میزان پیوند نسل جوان با میراث ادبی‌ وابسته است. برای مدیریت فرهنگی در کلان‌شهری همچون اصفهان، بهره‌گیری از پتانسیل‌های ادبیات محلی و آیینی در فضاهای عمومی، یک ضرورت استراتژیک است. اشعار و سروده‌های بومی، نه تنها پیونددهنده‌ نسل‌ها، بلکه مؤلفه‌هایی بنیادین برای حفظ اصالت شهری هستند که خود، موزه‌ای زنده از فرهنگ و تمدن ایرانی است.

خبرنگار: محیا عموئی

انتهای خبر./

کد مطلب: 1318600

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha