به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ پشت هر تخت بیمارستانی که نیازمند مراقبت است، یک نیروی انسانی قرار دارد که کیفیت درمان تا حد زیادی به حضور، توان و شرایط کاری او وابسته است. کمبود ۸۰۰ پرستار حرفهای در همدان، تنها یک عدد در آمارهای مدیریتی نیست؛ نشانهای از فشاری است که میتواند بر زمان رسیدگی به بیماران، کیفیت خدمات و توان فرسودگی نیروی درمان اثر بگذارد.
نظام سلامت همدان در شرایطی با کمبود نیروی پرستاری مواجه است که همزمان با تغییرات جمعیتی و افزایش نیازهای درمانی روبهرو شده است. سالمند شدن جمعیت، افزایش بیماریهای غیرواگیر، رشد نیاز به مراقبتهای طولانیمدت و افزایش مراجعات درمانی، تقاضا برای خدمات پرستاری را بیشتر کرده است؛ در حالی که تامین نیروی انسانی متناسب با این روند با چالشهایی مواجه است.
بر اساس دادههای ارائهشده، دانشگاه علوم پزشکی همدان ۱۴ هزار و ۵۰۰ نفر نیروی انسانی دارد که ۱۹ درصد آنها نیروهای شرکتی هستند؛ رقمی که بالاتر از میانگین اعلامشده کشوری است. وابستگی بیشتر به نیروهای شرکتی، اگرچه بخشی از نیازهای نیروی انسانی را در کوتاهمدت پاسخ میدهد، اما میتواند فشارهای مالی و مدیریتی خاص خود را برای مجموعه درمانی ایجاد کند.
پرستاری از جمله مشاغلی است که کیفیت آن ارتباط مستقیمی با شرایط کاری دارد. شیفتهای طولانی، فشار روانی ناشی از مواجهه مداوم با بیماران، مسئولیت بالا و کمبود نیرو، عواملی هستند که میتوانند بر رضایت شغلی و کیفیت ارائه خدمت اثر بگذارند. به همین دلیل، حل مسئله کمبود پرستار تنها به جذب نیرو محدود نمیشود و باید موضوع ماندگاری نیروهای موجود نیز مورد توجه قرار گیرد.
همدان از سوی دیگر با یک تغییر جمعیتی مهم مواجه است. قرار گرفتن استان در میان استانهای دارای جمعیت سالمند کشور، به معنای افزایش تدریجی نیاز به خدمات درمانی، مراقبتی و توانبخشی است. سالمندی جمعیت معمولاً با افزایش بیماریهای مزمن همراه است و این موضوع، نیاز به برنامهریزی بلندمدت برای نیروی انسانی حوزه سلامت را بیشتر میکند.
در چنین شرایطی، کمبود پرستار میتواند در سالهای آینده به یک مسئله راهبردی تبدیل شود. اگر رشد نیازهای درمانی با افزایش ظرفیت نیروی انسانی همراه نشود، فشار بر کادر موجود افزایش خواهد یافت و نظام سلامت برای حفظ کیفیت خدمات با دشواری بیشتری روبهرو میشود.
اما چالش سلامت همدان تنها به نیروی انسانی محدود نیست. وضعیت مالی دانشگاه علوم پزشکی نیز یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر توان ارائه خدمات است. رسیدن مطالبات این دانشگاه از سازمانهای بیمهگر به حدود ۵۰ هزار میلیارد ریال، نشان میدهد جریان مالی میان ارائهدهندگان خدمت و پرداختکنندگان هزینه، یکی از مسائل مهم مدیریت سلامت استان است.
بخش قابل توجهی از منابع نظام سلامت از مسیر بیمهها تامین میشود و تاخیر در پرداخت مطالبات میتواند بر توان دانشگاهها برای مدیریت هزینههای جاری، پرداخت تعهدات و توسعه خدمات اثر بگذارد. در چنین شرایطی، حتی وجود نیروی انسانی متخصص نیز بدون پشتیبانی مالی پایدار نمیتواند به بهترین شکل عمل کند.
از سوی دیگر، افزایش تقاضا برای خدمات اورژانسی نیز تصویری دیگر از فشار موجود بر زیرساخت سلامت همدان ارائه میدهد. انجام ۹۶ هزار ماموریت اورژانسی در یک سال، در کنار فعالیت در مسیرهای پرتردد و مناطق مختلف استان، نشان میدهد شبکه سلامت نیازمند آمادگی دائمی است.
خرید و ورود ۲۵ دستگاه آمبولانس جدید با اعتبار پنج هزار میلیارد ریال، اقدامی برای تقویت بخش اورژانس محسوب میشود، اما توسعه سلامت نیازمند نگاه جامعتری است که همزمان تجهیزات، نیروی انسانی، منابع مالی و پیشگیری را در بر بگیرد.
یکی از مسیرهای کاهش فشار بر نظام درمان، حرکت از درمانمحوری به سلامتمحوری است. افزایش سواد سلامت، پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر، اصلاح سبک زندگی و تقویت مراقبتهای اولیه میتواند از حجم مراجعات قابل پیشگیری به مراکز درمانی بکاهد. این موضوع بهویژه در استانی که با روند سالمندی جمعیت مواجه است، اهمیت بیشتری دارد.
همدان همچنین نیازمند توجه ویژه به ظرفیتهای آموزشی و دانشگاهی خود برای تربیت نیروی سلامت است. حفظ ارتباط میان دانشگاه علوم پزشکی، مراکز درمانی و بازار کار میتواند به برنامهریزی دقیقتر برای تامین نیروی آینده کمک کند.
در افق پنج تا ۱۰ سال آینده، مسئله اصلی نظام سلامت همدان تنها ساخت مرکز درمانی جدید نخواهد بود؛ بلکه توانایی استان در تامین نیروی انسانی، حفظ نیروهای متخصص و مدیریت منابع مالی تعیین خواهد کرد که خدمات سلامت با چه کیفیتی ادامه پیدا کند.
کمبود ۸۰۰ پرستار یک هشدار درباره امروز است، اما پیام اصلی آن مربوط به آینده است؛ آیندهای که در آن افزایش سن جمعیت، رشد بیماریهای مزمن و انتظار مردم برای دریافت خدمات سریعتر و باکیفیتتر، نیازمند نظام سلامت آمادهتر خواهد بود. تصمیمهایی که امروز درباره نیروی انسانی، تامین مالی و پیشگیری گرفته میشود، تعیین میکند همدان در سالهای آینده تنها پاسخگوی بیماریها باشد یا بتواند یک نظام سلامت پایدار و پیشگیرانه ایجاد کند.
خبرنگار: مبینا شریفی
انتهای پیام./
نظر شما