به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ سیر و موسیر برای همدان تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بخشی از هویت اقتصادی مناطق تولیدکننده و فرصتی برای ایجاد ارزش افزوده در بخش کشاورزی است. سالهاست بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی در کشور با فاصله میان تولیدکننده و بازار نهایی مواجه هستند؛ فاصلهای که باعث میشود بخش مهمی از سود زنجیره تولید به جای کشاورز، نصیب حلقههای واسطهای شود.
راهاندازی تعاونی زنجیره تامین سیر و موسیر همدان را میتوان تلاشی برای تغییر این الگو دانست؛ حرکتی که هدف آن ساماندهی مسیر تولید، تامین، فرآوری و عرضه این محصولات است. در چنین مدلی، کشاورز تنها تولیدکننده محصول خام نیست، بلکه میتواند در بخشهای بعدی زنجیره مانند بستهبندی، فرآوری و بازاریابی نیز نقش داشته باشد.
مشکل اصلی بسیاری از محصولات کشاورزی در همدان و دیگر استانهای تولیدکننده، کمبود محصول نیست؛ بلکه ضعف در حلقههای پس از تولید است. محصولی که با زحمت کشاورز تولید میشود، اگر بدون فرآوری و بستهبندی مناسب وارد بازار شود، بخش محدودی از ارزش اقتصادی خود را برای تولیدکننده باقی میگذارد.
سیر و موسیر از جمله محصولاتی هستند که ظرفیت تبدیل شدن به یک برند اقتصادی را دارند. ویژگیهای اقلیمی مناطق تولیدکننده، سابقه کشت و شناختهشدن این محصولات در بازار داخلی، فرصت مناسبی برای توسعه صنایع تبدیلی، ایجاد محصولات فرآوریشده و حضور قدرتمندتر در بازارهای خارجی فراهم کرده است.
اما رسیدن از تولید سنتی به اقتصاد زنجیرهای نیازمند تغییر در شیوه مدیریت کشاورزی است. تشکیل تعاونیهای تامین نیاز میتواند یکی از ابزارهای این تغییر باشد؛ زیرا با تجمیع تولیدکنندگان، امکان خرید نهادهها با شرایط بهتر، برنامهریزی تولید، کاهش هزینهها و مذاکره قدرتمندتر با بازار فراهم میشود.
استان همدان با داشتن ظرفیتهای متنوع کشاورزی، سالهاست از تولیدکنندگان مهم محصولات زراعی و باغی کشور محسوب میشود. با این حال، یکی از چالشهای اصلی بخش کشاورزی استان، فاصله میان ظرفیت تولید و میزان ارزش اقتصادی ایجادشده از این تولیدات است.
نمونه سیر و موسیر نشان میدهد که آینده کشاورزی تنها در افزایش سطح زیرکشت یا میزان تولید خلاصه نمیشود. کشاورزی مدرن به سمت زنجیرههایی حرکت میکند که در آن تولید، فرآوری، استانداردسازی، برندینگ و صادرات به صورت هماهنگ پیش میروند.
در این میان، نقش تعاونیها میتواند فراتر از یک تشکل اقتصادی باشد. تعاونی موفق میتواند به محلی برای تصمیمگیری مشترک تولیدکنندگان، انتقال دانش، کاهش هزینههای تولید و ایجاد قدرت چانهزنی در بازار تبدیل شود؛ موضوعی که بهویژه برای کشاورزان خرد اهمیت زیادی دارد.
همدان در کنار سیر و موسیر، محصولات دیگری مانند رازیانه، انگور، کشمش و برخی محصولات باغی را نیز در اختیار دارد که هر کدام ظرفیت ایجاد زنجیره ارزش دارند. تجربه موفق در ساماندهی یک محصول میتواند الگویی برای سایر بخشهای کشاورزی استان باشد.
در شهرستانهایی مانند رزن که محصول رازیانه جایگاه ویژهای دارد، ایجاد تعاونیهای تامین نیاز و اتصال تولید به بازارهای رسمی میتواند مسیر مشابهی را برای افزایش ارزش اقتصادی محصول ایجاد کند. این رویکرد، کشاورزی را از فروش سنتی محصول به سمت مدیریت بازار هدایت میکند.
با وجود این ظرفیتها، توسعه زنجیرههای کشاورزی بدون حل برخی موانع امکانپذیر نیست. تامین سرمایه، ایجاد واحدهای فرآوری، رعایت استانداردهای صادراتی، آموزش تولیدکنندگان و ایجاد ارتباط پایدار با بازارهای هدف، از جمله نیازهایی است که باید همزمان دنبال شود.
در حال حاضر هزار و ۴۰۳ تعاونی در استان همدان فعالیت دارند که ۸۰۰ تعاونی در بخش تولیدی قرار دارند. این ظرفیت سازمانی میتواند پشتوانهای برای حرکت به سمت اقتصاد مشارکتی باشد، به شرط آنکه تعاونیها تنها به عنوان ساختار اداری دیده نشوند و نقش واقعی خود را در بازار ایفا کنند.
در افق پنج تا ۱۰ سال آینده، موفقیت کشاورزی همدان بیش از آنکه به میزان تولید وابسته باشد، به توانایی استان در تبدیل محصول به ثروت بستگی خواهد داشت. محصولی که از زمین کشاورز خارج میشود، باید بتواند تا مرحله نهایی بازار، سهم بیشتری از ارزش اقتصادی را برای تولیدکننده حفظ کند.
سیر و موسیر همدان میتواند نمونهای از این تغییر باشد؛ محصولی که اگر از مزرعه تا بازار در یک زنجیره منسجم حرکت کند، نه فقط یک کالای کشاورزی، بلکه بخشی از اقتصاد صادراتی و هویت تولیدی استان خواهد بود.
خبرنگار: نازنین مولائیمنظر
انتهای پیام./
نظر شما