به گزارش خبرنگار گروه علم و فناوری ایسکانیوز، طراحی و ساخت تجهیزات صنعتی از جمله حوزه‌هایی است که پیوند میان تجربه عملی، دانش مهندسی و شناخت نیازهای بازار در آن اهمیت زیادی دارد. حسین سلیمانی که فعالیت خود را در صنعت ماشین‌سازی از سال ۱۳۹۳ آغاز کرده است، در سال‌های گذشته در زمینه طراحی و ساخت قطعات، ماشین‌آلات صنایع غذایی، دستگاه‌های سی‌ان‌سی و پرینترهای سه‌بعدی فعالیت داشته و اکنون به عنوان هسته فناور در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان در خمینی‌شهر فعالیت می‌کند. او امیدوار است با گسترش ارتباط با دانشگاه و استفاده از ظرفیت‌های علمی و فنی، طرح‌های خود را به مرحله تولید صنعتی برساند و زمینه توسعه فعالیت‌های فناورانه‌اش را فراهم کند.
حسین سلیمانی فعالیت حرفه‌ای خود را در سال ۱۳۹۳ در حوزه صنعت و ماشین‌سازی آغاز کرد. فعالیت‌های اولیه او بیشتر بر طراحی و ساخت قطعات متمرکز بود، اما به‌تدریج وارد حوزه طراحی مکانیسم‌های حرکتی و ساخت دستگاه‌های مختلف شد. در طول این سال‌ها، او پروژه‌هایی در زمینه ماشین‌آلات صنایع غذایی و تجهیزات صنعتی انجام داده و تجربه خود را در طراحی و ساخت ماشین‌آلات گسترش داده است.
او در حال حاضر در قالب یک هسته فناور در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، مستقر در خمینی‌شهر، فعالیت می‌کند. سلیمانی علاقه‌مند است ارتباط خود را با فضای علمی و دانشگاهی توسعه دهد و در آینده، در صورت فراهم شدن شرایط، برای ثبت شرکت و گسترش فعالیت‌های فناورانه اقدام کند.
ایده ساخت دستگاه اتوماتیک تولید پیراشکی از کجا شکل گرفت؟
یکی از پروژه‌های مهم سیلمانی، طراحی و ساخت دستگاه اتوماتیک تولید پیراشکی است؛ طرحی که به گفته او، از یک تجربه روزمره و پرسش درباره شیوه تولید یک محصول غذایی آغاز شد.
او درباره شکل‌گیری این ایده توضیح می‌دهد که پس از خرید پیراشکی و پسندیدن طعم آن، درباره نحوه تولید این محصول کنجکاو شد. در روش معمول، خمیر پهن می‌شود، مواد داخل آن قرار می‌گیرد و سپس خمیر بسته می‌شود. او با بررسی این فرایند به فکر طراحی دستگاهی افتاد که بتواند مراحل تولید را به صورت پیوسته انجام دهد.
طراحی این دستگاه حدود هشت ماه طول کشید و پس از آن، حدود یک سال و سه تا چهار ماه برای ساخت دستگاه و انجام آزمایش‌های اولیه زمان صرف شد. هدف این بود که دستگاه بتواند بدون نیاز به دخالت مستقیم دست و با حفظ یکنواختی محصول، پیراشکی تولید کند.
به گفته سیلمانی، یکی از مسائل تولید دستی این محصول، تفاوت در وزن و شکل هر قطعه است. برای نمونه، وزن خمیر هر پیراشکی حدود ۱۳۰ گرم و وزن مواد داخل آن حدود ۳۰ گرم در نظر گرفته می‌شد، اما در تولید دستی، وزن و شکل محصولات یکسان نبود. طراحی دستگاه با هدف افزایش یکنواختی محصول، کاهش دخالت دست، کم شدن نیاز به نیروی انسانی و افزایش پایداری فرایند تولید انجام شد.
همکاری با دانشگاه آزاد و استفاده از مشاوره تخصصی
سیلمانی پس از طراحی و انجام فعالیت‌های اولیه روی محصولات خود، تصمیم گرفت برای معرفی طرح‌ها و بررسی امکان توسعه آن‌ها با دانشگاه ارتباط برقرار کند. او می‌خواست طرح‌هایش را در محیطی علمی ارائه دهد و در صورت تأیید، از ظرفیت‌های دانشگاه برای پیشبرد فعالیت‌هایش استفاده کند.
به گفته او، دانشگاه از طرح‌های ارائه شده استقبال کرد و محیط مناسبی برای فعالیت فناورانه در اختیارش قرار گرفت. سیلمانی در این مسیر از تجربه و راهنمایی مسئولان دانشگاه، از جمله دکتر حیدری، رئیس دانشگاه، و دکتر میرمحمدصادقی، مدیر مرکز رشد، بهره برده است.
او همچنین به طراحی دستگاه دیگری در حوزه بازرسی و ایمنی اشاره می‌کند که آن را به صورت پیمانکاری برای یک شرکت طراحی کرده بود. این طرح نیز در جریان گفت‌وگوهای او با دانشگاه مطرح شد و مورد توجه قرار گرفت.
سیلمانی علاقه دارد در کنار تجربه عملی، تحصیلات خود را نیز ادامه دهد تا بتواند دانش فنی و مهندسی را با تجربه‌ای که در محیط کار به دست آورده است، ترکیب کند. او در گفت‌وگو با مسئولان دانشگاه درباره انتخاب رشته نیز مشورت کرده است. به گفته وی، ابتدا به رشته مکاترونیک فکر می‌کرد، اما با پیشنهاد دکتر محمدصادقی به این نتیجه رسید که مهندسی مکانیک با زمینه فعالیتش تناسب بیشتری دارد؛ زیرا تمرکز اصلی او بر طراحی مکانیکی و ساخت تجهیزات است و ترجیح می‌دهد در این حوزه تخصصی‌تر شود.
از دستگاه فلافل‌زن تا ماشین‌آلات CNC
سیلمانی در سال‌های فعالیت خود، محصولات و تجهیزات مختلفی را طراحی کرده یا ساخته است. دستگاه فلافل‌زن از جمله محصولاتی است که به گفته او در بازار داخلی عرضه شده و با استقبال مناسبی مواجه بوده است. دستگاه دونات‌زن، ماشین‌آلات صنایع غذایی و تجهیزات صنعتی نیز در میان پروژه‌های او قرار دارند.
او همچنین در زمینه ساخت دستگاه‌های سی‌ان‌سی سه‌محور و چهارمحور فعالیت داشته است. به گفته سیلمانی، بخشی از تمرکز فعلی او بر توسعه این دستگاه‌ها و افزایش دقت آن‌هاست تا بتواند تجهیزات مناسب‌تری برای کاربردهای صنعتی تولید کند.
پرینتر سه‌بعدی از دیگر محصولات این مجموعه است. سیلمانی در زمینه طراحی و ساخت پرینترهای سه‌بعدی از نوع اف‌دی‌ام (FDM) فعالیت داشته و از این دستگاه‌ها تولید و فروش نیز انجام داده است.
در حوزه تجهیزات بازرسی نیز او از طراحی و ساخت یک دستگاه اشعه ایکس سه‌بعدی برای یک شرکت خبر می‌دهد که اجرای آن به صورت پیمانکاری انجام شده است. به گفته سیلمانی، طراحی این دستگاه را خودشان انجام داده‌اند و از طرح آماده‌ای کپی‌برداری نکرده‌اند. در ساخت آن از پروفیل‌های مهندسی آلومینیومی، صفحه گردان اختصاصی و سیستم حرکتی متناسب با نیاز دستگاه استفاده شده است.
با وجود پیشرفت در برخی پروژه‌ها، همه طرح‌ها هنوز به مرحله تولید تجاری نرسیده‌اند. سیلمانی می‌گوید پروژه‌هایی مانند دستگاه اتوماتیک تولید پیراشکی و یکی دیگر از طرح‌های حوزه ماشین‌آلات غذایی، به دلیل مشکلات مالی و کمبود سرمایه، هنوز به مرحله نهایی نرسیده‌اند. او در حال مذاکره با افرادی است که ممکن است برای سرمایه‌گذاری و تکمیل این طرح‌ها با او همکاری کنند.
تمرکز آینده بر تجهیزات صنعتی، سی‌ان‌سی و پرینتر سه‌بعدی
سیلمانی با توجه به تجربه‌ای که در طراحی و ساخت تجهیزات صنعتی به دست آورده است، قصد دارد در آینده تمرکز بیشتری بر دستگاه‌های سی‌ان‌سی و پرینترهای سه‌بعدی داشته باشد. به گفته او، این دو حوزه با تخصص و تجربه‌اش ارتباط مستقیم دارند و می‌تواند با توسعه آن‌ها، بازار مناسب‌تری برای محصولات خود پیدا کند.
البته این رویکرد به معنای کنارگذاشتن پروژه‌های سفارشی نیست. او توضیح می‌دهد که گاهی مشتری محصولی برای تولید دارد، اما دستگاه موجود در بازار توانایی ساخت آن را ندارد. در چنین شرایطی، مجموعه او بر اساس نیاز مشتری، دستگاه یا مکانیزم موردنیاز را طراحی می‌کند.
سیلمانی می‌گوید در گفت‌وگوهایی که با مسئولان دانشگاه داشته نیز بر توسعه فعالیت در زمینه پرینترهای سه‌بعدی و تجهیزات صنعتی تأکید شده است. هدف او این است که در کنار اجرای سفارش‌های موردی، به‌تدریج ظرفیت طراحی و تولید محصولات صنعتی را افزایش دهد.
بازار داخلی در اولویت؛ صادرات در برنامه آینده
به گفته سیلمانی، در حال حاضر تمرکز اصلی فعالیت‌های مجموعه بر بازار داخلی است؛ به‌ویژه در حوزه ماشین‌آلات صنایع غذایی و ساخت مدل‌های ریخته‌گری. او معتقد است ورود به بازارهای خارجی نیز در آینده امکان‌پذیر است، اما پیش از آن باید محصولات به مرحله تولید پایدار برسند و زیرساخت‌های لازم برای توسعه بازار فراهم شود.
او توضیح می‌دهد که تبدیل طرح‌های مهندسی به نمونه صنعتی و سپس تولید تجاری، به سرمایه و زمان نیاز دارد. از سوی دیگر، نوسانات اقتصادی نیز بر روند تولید و برنامه‌ریزی اثر می‌گذارد. به همین دلیل، این مجموعه تاکنون صادرات مستقیم نداشته و بیشتر در بازار داخلی فعالیت کرده است.
سیلمانی امیدوار است پس از تثبیت فرایند تولید و فراهم‌شدن شرایط لازم، بتواند شبکه ارتباطی موردنیاز برای توسعه بازار را ایجاد کند و به‌تدریج وارد عرصه صادرات شود.
رقابت با نمونه‌های خارجی؛ تأکید بر کیفیت و دقت
بخشی از دستگاه‌هایی که سیلمانی طراحی کرده، نمونه‌های مشابه خارجی دارند؛ در مقابل، برخی طرح‌ها نیز به گفته او در بازار ایران کمتر شناخته شده‌اند یا برای نخستین بار در داخل کشور طراحی شده‌اند. او در توضیح این موضوع به دستگاه‌های سی‌ان‌سی و تجهیزات بازرسی اشاره می‌کند، هرچند برخی جزئیات مربوط به سابقه تولید نمونه‌های مشابه در فایل مصاحبه به‌روشنی مشخص نیست.
به گفته سیلمانی، هدف اصلی در طراحی و ساخت تجهیزات، دستیابی به کیفیتی است که محصولات داخلی را از نظر دقت، کیفیت مواد اولیه و عملکرد، قابل مقایسه با نمونه‌های خارجی کند. او می‌خواهد مشتریان بتوانند با اطمینان از دستگاه‌های ساخت داخل استفاده کنند و برای تهیه تجهیزات موردنیاز خود، الزاماً سراغ محصولات خارجی نروند.
او تأکید می‌کند که در طراحی ماشین‌آلات، تنها داشتن یک ایده کافی نیست و باید کیفیت مواد، ساختار مکانیکی، دقت عملکرد و شرایط استفاده از دستگاه به‌صورت هم‌زمان بررسی شود.
طراحی مهندسی؛ از مدل سه‌بعدی تا ساخت نمونه واقعی
سیلمانی می‌گوید طراحی دستگاه‌ها را با مدل‌سازی سه‌بعدی آغاز می‌کند. در این مرحله، طرح اولیه پیش از صرف هزینه‌های سنگین برای ساخت نمونه واقعی بررسی می‌شود تا ایرادهای احتمالی مشخص و اصلاح شوند. به اعتقاد او، این روش از تحمیل هزینه‌های اضافی جلوگیری می‌کند و امکان بررسی دقیق‌تر اجزای مختلف دستگاه را فراهم می‌آورد.
او برای توضیح اهمیت محاسبات و بررسی‌های مهندسی، به طراحی دستگاهی اشاره می‌کند که هدف آن دستیابی به دقتی در حدود یک‌صدم است. به گفته سیلمانی، رسیدن به چنین دقتی به عوامل متعددی وابسته است؛ از ساختار بدنه و میزان ارتعاش آن گرفته تا ریل و واگن‌های حرکتی، بال‌اسکروها و موتورهای به‌کاررفته در دستگاه.
او توضیح می‌دهد که طراحی یکی از دستگاه‌ها حدود شش ماه طول کشیده و در این مدت، اجزای مختلف به طور مداوم بررسی شده‌اند. همچنین در مواردی که تجربه کافی وجود نداشته، از استادان و همکاران دانشگاهی مشورت گرفته‌اند.
به گفته او، فرایند طراحی صرفاً به ترسیم یک ایده در نرم‌افزارهای مهندسی محدود نمی‌شود؛ بلکه هر بخش باید از نظر علمی و فنی بررسی شود تا طرح نهایی قابلیت ساخت و استفاده در شرایط واقعی را داشته باشد. سیلمانی ادامه تحصیل و ارتباط با دانشگاه را نیز از همین منظر مهم می‌داند؛ زیرا می‌تواند به تکمیل دانش نظری و حل مسائل فنی پیچیده‌تر کمک کند.
پرینتر سه‌بعدی؛ ایده‌ای که از مشاهده یک تجربه نظامی شکل گرفت
سیلمانی می‌گوید ایده ساخت پرینتر سه‌بعدی در سال ۱۳۹۸ و پس از مشاهده ویدئویی در آپارات شکل گرفت. در آن ویدئو ادعا شده بود که نیروی دریایی آمریکا با استفاده از پرینتر سه‌بعدی، یک قایق تندرو را طی ۷۲ ساعت تولید کرده است. مشاهده این تجربه، توجه او را به ظرفیت‌های ساخت تجهیزات و محصولات با چاپ سه‌بعدی جلب کرد.
او پیش از آن نیز در فرایند مدل‌سازی از پرینتر سه‌بعدی استفاده می‌کرد، اما تا آن زمان به ساخت خود دستگاه نپرداخته بود. پس از شکل‌گیری ایده، حدود یک سال و شش ماه برای تحقیق و طراحی زمان صرف کرد و در نهایت توانست نمونه کوچکی از دستگاه را بسازد.
سیلمانی در توضیح فناوری پرینتر سه‌بعدی می‌گوید این دستگاه‌ها با توجه به نوع مواد اولیه و سازوکار چاپ، انواع مختلفی دارند. یکی از انواع آن‌ها از رزین استفاده می‌کند و برای ساخت قطعات ظریف و تزئینی کاربرد دارد؛ در مقابل، پرینترهای اف‌دی‌ام با استفاده از رشته‌های مواد اولیه، قطعات را به‌صورت لایه‌لایه تولید می‌کنند.
به گفته او، پرینترهای رزینی می‌توانند برای برخی کاربردهای ظریف مناسب باشند، اما هزینه مواد و تجهیزات آن‌ها ممکن است بیشتر باشد. در روش اف‌دی‌ام، مواد اولیه به شکل رشته یا فیلامنت وارد دستگاه می‌شوند و قطعه با قرارگرفتن لایه‌ها روی یکدیگر شکل می‌گیرد.
تفاوت مواد اولیه و ساختار مکانیکی پرینترهای سه‌بعدی
سیلمانی از موادی مانند پی‌ال‌ای (PLA) و ای‌بی‌اس (ABS) به عنوان مواد مورد استفاده در پرینترهای اف‌دی‌ام نام می‌برد. به گفته او، چاپ با ای‌بی‌اس دشواری‌هایی دارد، اما پس از تولید قطعه می‌توان با استفاده از حرارت، سطح آن را صاف‌تر و صیقلی‌تر کرد.
این پرینترها برای تولید انواع قطعات، از اجزای صنعتی گرفته تا اسباب‌بازی و مجسمه، کاربرد دارند. با این حال، به دلیل آنکه قطعه به صورت لایه‌لایه ساخته می‌شود، در برخی بخش‌ها به سازه‌های نگهدارنده یا ساپورت نیاز است. سیلمانی توضیح می‌دهد که در بعضی زاویه‌ها، به‌ویژه زمانی که زاویه از حدود ۳۰ درجه بیشتر می‌شود، لازم است ساپورت‌گذاری انجام شود. نرم‌افزارهای مرتبط با چاپ سه‌بعدی می‌توانند در تعیین محل این سازه‌ها و آماده‌سازی مدل برای چاپ کمک کنند.
او پرینترهای سه‌بعدی را از نظر کاربرد و ساختار به نمونه‌های خانگی، نیمه‌صنعتی و صنعتی تقسیم می‌کند. در نمونه‌های خانگی، ممکن است از شفت‌های حرکتی، بوش‌های خطی، تسمه و پولی استفاده شود؛ در دستگاه‌های نیمه‌صنعتی، ریل و واگن به کار می‌رود و در نمونه‌های صنعتی، ساختار حرکتی و بدنه باید متناسب با ابعاد دستگاه، وزن قطعه و نیازهای عملیاتی طراحی شود.
به گفته سیلمانی، در دستگاه‌های صنعتی از ریل و واگن و سیستم‌های پیچ حرکتی استفاده می‌شود. انتخاب اجزا به محوری که باید حرکت کند و میزان وزنی که دستگاه تحمل می‌کند، بستگی دارد. برای نمونه، ساختار محورهای ایکس و وای با محور زد متفاوت است؛ زیرا محور زد ممکن است وزن بیشتری را تحمل کند.
بدنه دستگاه نیز با توجه به اندازه و کاربرد آن تغییر می‌کند. سیلمانی توضیح می‌دهد که در برخی نمونه‌های خانگی از تخته چوبی سه‌میلی‌متری استفاده شده تا هزینه ساخت کاهش یابد، اما در دستگاه‌های بزرگ‌تر از ورق‌های فلزی یا آلومینیومی و در بعضی موارد از سازه‌های ریخته‌گری‌شده استفاده می‌شود. او به نمونه‌ای اشاره می‌کند که وزن بخش متحرک آن حدود ۱۵۰ کیلوگرم بوده است؛ در چنین شرایطی، بدنه باید استحکام و پایداری کافی داشته باشد تا وزن و حرکت دستگاه موجب اختلال در عملکرد آن نشود.
کاربرد پرینتر سه‌بعدی در صنعت، قالب‌سازی و تولید قطعات
سیلمانی می‌گوید بخش مهمی از فعالیتش در زمینه پرینتر سه‌بعدی به کاربردهای صنعتی مربوط می‌شود؛ از ساخت قطعات مصرفی دستگاه‌های مختلف گرفته تا تولید مدل‌های موردنیاز در ریخته‌گری.
او همچنین تجربه فعالیت در زمینه مجسمه‌سازی را دارد. به گفته سیلمانی، حدود سال ۱۳۹۹ یک اسکنر سه‌بعدی تهیه کرد و برای استفاده از آن، سازه‌ای شامل صفحه گردان و ساختار تلسکوپی طراحی کرد. در این روش، فرد روی صفحه گردان قرار می‌گرفت و با چرخش آرام و یکنواخت، امکان اسکن بخش‌های مختلف بدن فراهم می‌شد. سازه طراحی‌شده به حرکت عمودی و تنظیم موقعیت اسکنر کمک می‌کرد.
او در کنار این فعالیت‌ها، بنا به درخواست برخی آشنایان، قطعات و اسباب‌بازی‌هایی را نیز با استفاده از پرینتر سه‌بعدی تولید کرده است؛ اما تأکید می‌کند که تمرکز اصلی‌اش بر قطعات صنعتی، قطعات مصرفی ماشین‌آلات و مدل‌های ریخته‌گری قرار دارد.
دستگاه‌های سی‌ان‌سی و تلاش برای افزایش دقت ساخت
سیلمانی از تجربه ساخت دستگاه‌های سی‌ان‌سی نیز می‌گوید. یکی از دستگاه‌هایی که حدود هفت تا هشت سال پیش ساخته شده، همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دستگاه برای ساخت مدل‌های ریخته‌گری از جنس چوب و یونولیت به کار رفته است.
او توضیح می‌دهد که در برخی کاربردها، مانند ساخت مدل‌های ریخته‌گری، دقت بسیار بالا ضرورت ندارد؛ بنابراین ساختار دستگاه می‌تواند متناسب با همان نیاز طراحی شود. در نمونه‌های دیگر نیز از دستگاه‌های سه‌محور برای کار روی موادی مانند آلومینیوم استفاده شده است.
با این حال، سیلمانی در طراحی جدید خود به دنبال دستیابی به دقت بیشتری است؛ دقتی که به گفته او می‌تواند در حدود یک‌صدم باشد. چنین دستگاهی برای کاربردهایی مانند قالب‌سازی، مدل‌سازی و کار روی مواد مختلف از جمله فولاد و استیل در نظر گرفته شده است.
او می‌گوید برای دستیابی به این سطح از دقت، تنها انتخاب یک موتور یا قطعه مناسب کافی نیست و همه اجزای دستگاه باید متناسب با یکدیگر طراحی شوند. به همین دلیل، در طراحی نمونه جدید زمان زیادی صرف بررسی ساختار، سیستم حرکتی و عوامل مؤثر بر دقت شده است.
شناسایی نیاز بازار؛ مبنای طراحی تجهیزات سفارشی
سیلمانی معتقد است نیازهای فنی هر صنعت با صنعت دیگر تفاوت دارد و طراحی تجهیزات باید از شناخت مسئله واقعی آغاز شود. او برای توضیح این موضوع به تجربه استفاده از یک دستگاه انگلیسی اشاره می‌کند که بخشی از آن، یعنی ابزارگیر، دچار مشکل شده بود. به گفته او، قطعه موردنیاز در بازار ایران موجود نبود و همین مسئله به یک چالش تبدیل شد.
در چنین شرایطی، ابتدا باید مشخص شود قطعه چه وظیفه‌ای دارد و چه محدودیت‌هایی در طراحی آن وجود دارد. سپس می‌توان با درنظرگرفتن اجزایی که امکان تغییرشان وجود ندارد، قطعه جایگزین را طراحی کرد و به مرحله ساخت رساند.
او می‌گوید یکی از اهداف فعالیتش همین است که نیازهای موجود در بازار را شناسایی کند و برای مسائلی که تجهیزات آماده پاسخگوی آن‌ها نیستند، راهکار طراحی و تولید ارائه دهد.
دستگاه اتوماتیک تولید پیراشکی نیز با همین رویکرد طراحی شد. تفاوت وزن و شکل محصولات در روش دستی، نیاز به نیروی انسانی و ضرورت افزایش یکنواختی تولید از جمله مسائلی بود که این دستگاه برای پاسخ به آن‌ها طراحی شد.
کدام محصولات با استقبال بیشتری روبه‌رو شده‌اند؟
به گفته سیلمانی، دستگاه‌های سی‌ان‌سی، پرینتر سه‌بعدی، دستگاه فلافل‌زن و دستگاه کباب‌گیر یا کباب لقمه از جمله محصولاتی هستند که با استقبال مناسبی مواجه شده‌اند. او به‌ویژه از دستگاه سی‌ان‌سی ساخته‌شده برای کار روی آلومینیوم و نمونه‌های پرینتر سه‌بعدی نام می‌برد.
با وجود این استقبال، فعالیت مجموعه هنوز به تولید انبوه و قراردادهای پیوسته با شرکت‌ها نرسیده است. سیلمانی توضیح می‌دهد که بیشتر دستگاه‌ها بر اساس نیاز مشتری و برای کاربردی مشخص طراحی می‌شوند؛ به همین دلیل، تاکنون قراردادهایی که تولید تعداد معینی دستگاه را به‌صورت ماهانه تضمین کنند، شکل نگرفته‌اند.
او امیدوار است در آینده بتواند از ظرفیت‌های دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، از جمله امکانات کارگاهی و تجهیزات موجود، استفاده بیشتری کند. به گفته او، در بازدیدی که همراه دکتر صادقی از کارگاه دانشگاه انجام داده، با امکاناتی مانند دستگاه تراش، فرز و سی‌ان‌سی آشنا شده است. استفاده از این ظرفیت‌ها به نحوه همکاری و شرایطی بستگی دارد که در ادامه میان مجموعه فناور و دانشگاه شکل می‌گیرد.
ساختار کوچک مجموعه و شیوه اجرای پروژه‌ها
سیلمانی می‌گوید بخش مهمی از طراحی‌ها را شخصاً انجام می‌دهد؛ برای نمونه، طراحی دستگاه فلافل‌زن را خود او بر عهده داشته و در نسخه جدید آن نیز تغییراتی اعمال کرده است. بخشی از فرایند تولید، مانند برش لیزری و خم‌کاری، در مراکز تخصصی انجام می‌شود و پس از آماده‌شدن قطعات، مونتاژ و تکمیل دستگاه در کارگاه صورت می‌گیرد.
او به فعالیت در محدوده شهرک صنعتی و استفاده از امکانات کارگاهی نیز اشاره می‌کند. در صورت نیاز، نقشه‌ها در اختیار نیروهای فنی قرار می‌گیرد تا بخش‌هایی از ساخت یا آماده‌سازی قطعات را انجام دهند. در پروژه‌هایی که امکان انجام همه مراحل توسط خود او وجود نداشته باشد، از نیروهای فنی و کارگاه‌های دیگر کمک گرفته می‌شود.
به گفته سیلمانی، مجموعه در حال حاضر نیروی ثابت گسترده‌ای ندارد. یکی از افراد با نامی که در فایل مصاحبه به‌صورت «رابر شاهین» ثبت شده، در دانشگاه فعالیت می‌کند و مدیریت دفتر را بر عهده دارد؛ همچنین دو نفر در کارگاه مجموعه فعالیت می‌کنند. به همین دلیل، ساختار کار بیشتر بر اجرای پروژه‌ها و استفاده از نیروهای موردنیاز برای هر سفارش متکی است.
تأثیر تحریم‌ها و نوسانات اقتصادی بر روند تولید
سیلمانی کمبود سرمایه، افزایش قیمت ارز، بالا رفتن هزینه مواد اولیه و گران‌شدن قطعات تخصصی را از جمله چالش‌های جدی فعالیت در حوزه طراحی و ساخت تجهیزات می‌داند. به گفته او، تبدیل یک طرح مهندسی به محصول صنعتی به سرمایه نیاز دارد و افزایش هزینه‌ها می‌تواند برنامه تولید را با مشکل مواجه کند.
او توضیح می‌دهد که در برخی پروژه‌ها، برآورد هزینه ساخت دستگاه نسبت به سال قبل تا دو برابر افزایش یافته است. در مواردی نیز با گذشت زمان و تغییر قیمت‌ها، هزینه ساخت به دو یا حتی سه برابر رسیده است. چنین وضعیتی برای تولیدکننده‌ای که با مشتری بر اساس قیمت اولیه توافق کرده، زیان‌آور است.
سیلمانی می‌گوید ساخت دستگاه ممکن است دست‌کم ۱۰ روز و در برخی پروژه‌ها چندین ماه زمان ببرد. در این فاصله، قیمت مواد اولیه و قطعات تغییر می‌کند و هزینه نهایی از برآورد اولیه فراتر می‌رود. از طرف دیگر، مشتری نیز با افزایش قیمت دستگاه و تغییر شرایط اقتصادی روبه‌رو می‌شود.
او نمونه‌ای از سفارش ساخت دستگاه لیزر را مطرح می‌کند که آماده‌سازی آن حدود دو ماه طول کشیده بود. پس از تحویل دستگاه، مشتری اعلام کرده بود که به دلیل افزایش قیمت‌ها دیگر امکان ادامه کار را ندارد. به گفته سیلمانی، در چنین شرایطی هم تولیدکننده و هم مشتری متضرر می‌شوند؛ زیرا تولیدکننده معمولاً تمام مبلغ قرارداد را در ابتدای کار دریافت نمی‌کند و بخشی از هزینه‌ها را باید در طول ساخت بپردازد.
او معتقد است تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت و سرمایه‌گذاران می‌تواند به تبدیل طرح‌های دارای قابلیت فنی به محصولات واقعی کمک کند؛ با این حال، نوسانات اقتصادی همچنان یکی از عوامل اثرگذار بر روند فعالیت این مجموعه است.
تجربه شکست و اهمیت اعتماد در همکاری‌های کاری
سیلمانی در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین درسی که از ناکامی‌ها و دشواری‌های مسیر کسب‌وکار گرفته است، به موضوع اعتماد اشاره می‌کند. به گفته او، گاهی میان حرف و عمل افراد تفاوت وجود دارد و اعتماد بی‌جا می‌تواند آسیب‌های روحی و کاری به همراه داشته باشد.
او معتقد است تجربه همکاری با افراد مختلف به انسان می‌آموزد که صرفاً به گفته‌ها اکتفا نکند و در همکاری‌های کاری، رفتار و عملکرد افراد را نیز در نظر بگیرد. از نگاه او، شکست‌ها و تجربه‌های دشوار اگرچه هزینه‌بر هستند، می‌توانند در شناخت بهتر شرایط و انتخاب‌های آینده نقش داشته باشند.
امید به توسعه فعالیت‌های فناورانه و تکمیل طرح‌ها
سیلمانی در پایان ابراز امیدواری می‌کند شرایطی فراهم شود که افراد دارای ایده و توان فنی بتوانند طرح‌های خود را به مرحله اجرا برسانند. او معتقد است بسیاری از افراد به دلیل نوسانات اقتصادی و مشکلات تأمین سرمایه، نمی‌توانند ایده‌هایشان را به محصول تبدیل کنند؛ در حالی که برخی از این طرح‌ها ظرفیت تولید و استفاده در صنعت را دارند.
او امیدوار است با بهبود شرایط اقتصادی و تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت و سرمایه‌گذاران، امکان تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و توسعه تولید تجهیزات داخلی فراهم شود.
انتهای پیام/
نظر شما