به گزارش خبرنگار بینالملل ایسکانیوز، در حالی که دونالد ترامپ طی هفتههای اخیر بارها از نزدیک بودن توافق با ایران سخن گفته، اظهارات متناقض و بعضا متضاد او درباره جزئیات مذاکرات، بیش از هر زمان دیگری فضای بیاعتمادی را تشدید کرده است. رئیسجمهور آمریکا یک روز از «توافق قریبالوقوع» سخن میگوید، روز دیگر شروط تازهای مطرح میکند و همزمان با ادعای تمایل به دیپلماسی، از تهدیدهای نظامی و اقتصادی علیه تهران نیز دست برنمیدارد. همین تناقضگوییها باعث شده بسیاری از ناظران سیاسی معتقد باشند واشنگتن همچنان در تلاش است از ابزار فشار و تهدید برای وادار کردن ایران به پذیرش خواستههای خود استفاده کند اما در مقابل، این راهبرد تاکنون نتیجه ملموسی برای آمریکا به همراه نداشته است.
بیشتر بخوانید:
بازگشتناپذیری موقعیت آمریکا به قبل از جنگ با ایران / تهران مثل قبل به واشنگتن امتیاز نخواهد داد
مقامهای ایرانی بارها تاکید کردهاند که تهران از مواضع اعلامی خود عقبنشینی نخواهد کرد و هرگونه توافق تنها در صورت اجرای مجموعهای از پیششرطهای مشخص امکانپذیر است. توقف کامل درگیریها در همه جبهههای منطقهای از جمله لبنان، پایان محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران و ارائه تضمینهای عملی درباره عدم تکرار اقدامات خصمانه آمریکا، از مهمترین مطالبات تهران عنوان شده است. به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران، ایران پس از ماهها تنش و مقاومت در برابر فشارهای نظامی و اقتصادی، اکنون حاضر نیست امتیازات بیشتری فراتر از چارچوبهای مورد نظر خود به واشنگتن واگذار کند.
در همین حال، گزارشها از نشستهای فشرده در اتاق وضعیت کاخ سفید و اختلافنظرهای گسترده در داخل دولت آمریکا درباره نحوه مواجهه با ایران حکایت دارد. بسیاری از کارشناسان معتقدند ترامپ اکنون در یک بنبست راهبردی قرار گرفته است. آمریکا از یک سو نتوانسته اهداف اعلامی خود را علیه ایران محقق کند و از سوی دیگر ادامه فشارها و تشدید تنش نیز هزینههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی سنگینی برای آمریکا به همراه داشته است. به همین دلیل، عقبنشینیهای مکرر ترامپ از برخی تهدیدهای قبلی و تغییر مداوم مواضع او، از نگاه ناظران بیش از آنکه نشانه موفقیت دیپلماسی آمریکا باشد، بازتاب دشواریهای واشنگتن در مواجهه با واقعیتهای جدید منطقه و ایستادگی ایران بر مطالبات خود ارزیابی میشود.
سرویس بین الملل ایسکانیوز در گفتگو با نوذر شفیعی -عضو هیئت علمی دانشگاه، کارشناس مسائل بین الملل و نماینده سابق مجلس- به سوالاتی در مورد تحولات میان ایران و آمریکا پاسخ داد.
زمینهسازی برای دستیابی اسرائیل به اهدافش در لبنان پیش از هرگونه توافق با ایران
وی در مورد دلایل تناقضگوییهای ترامپ و تغییر لحن چند باره مواضعش در قبال ایران گفت: احتمالا یکی از نیتهای ترامپ این است که با طولانی کردن فرایند توافق با ایران، زمان در اختیار اسرائیل قرار دهد تا به اهدافش در لبنان دست پیدا کند و از آنجایی که ایران پایان جنگ را توقف در تمام جبههها میداند، در صورتی که آمریکا با ایران تفاهمنامهای امضا کند و اسرائیل بعد از آن به لبنان حمله کند، احتمالا چالشی برای آمریکا ایجاد شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه تصریح کرد: هدف دیگر ترامپ از این تناقضگوییها بازی با قیمت نفت است و تلاش میکند با بالا و پایین کردن آن تجارت خود را پیش برده و سودهای زیادی به دست آورد که البته به صورت همزمان تلاش میکند زرادخانههای نظامی خود را در منطقه که در جنگ رمضان با چالش مواجه شد، مجددا تقویت کند.
این کارشناس مسائل بین الملل با اشاره به اینکه ترامپ دیگر تمایلی به جنگ با ایران ندارد، اظهار کرد: جنگ به طرق مختلف برای آمریکا زیان بار است و برخلاف عددهایی که وزارت دفاع آمریکا اعلام کرده، مبالغی حدود 1 تریلیون دلار به عنوان هزینههای بلندمدت جنگ با ایران براورد شده است.
استقبال چین از گرفتار شدن آمریکا در جنگ و فرسایش توان نظامی
وی افزود: با توجه به حرکت چین به استفاده از سوختهای داخلی از جمله زغال سنگ و انرژی خورشیدی، تداوم جنگ شاید گزینه مطلوبی برای منافع چین باشد و از طریق فروش فناوریها بتواند سود خوبی به دست بیاورد و بنابراین، گرفتار شدن آمریکا در جنگ و فرسایش توان نظامی آن در حوزه منافع استراتژیک چین قرار میگیرد که ترامپ با تاخیر متوجه این مسئله شده است.
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نهم آسیب جدی به اعتبار آمریکا را از تبعات دیگر جنگ رمضان دانست و تاکید کرد: ترامپ اکنون تلاش میکند به تدریج گفتمان رایج را که در گذشته «تغییر رژیم در ایران» و «برچیده شدن توانمندی هستهای ایران» بود را تغییر داده و راهی برای خروج آبرومندانه از این بحران پیدا کند.
شفیعی با اشاره به اینکه هنوز لابیهای اسرائیل در آمریکا و به ویژه در کنگره فشار خود را به ترامپ برای تداوم حمله به ایران حفظ کردهاند، خاطر نشان کرد: ترامپ اکنون تلاش میکند بین این دو دیدگاه -یعنی مخالفان جنگ و حامیان آن- یک تعادل برقرار کند و بخشی از تناقضگوییها برای راضی نگه داشتن طیفهای مختلف است.
ترامپ در حوزه هستهای چیزی فراتر از برجام به دست نخواهد آورد
البته از نظر این کارشناس مسائل بین الملل، تناقضگویی بخشی از تاکتیک ترامپ برای سردرگمی حریف است تا از این طریق توان تصمیمگیری او را تضعیف کند و این شیوه هم در کتاب ترامپ و هم در کلام او کاملا مشهود است.
عضو هیئت علمی دانشگاه در پاسخ به اینکه احتمال دستیابی به توافق میان دو کشور چقدر است، گفت: منهای مسئله تنگه هرمز که موضوع جدیدی در روابط دو کشور است، آمریکا در حوزه هستهای هیچ چیز بیشتری در مقایسه با برجام به دست نخواهد آورد.
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نهم پیشبینی کرد که ترامپ احتمالا بر خلاف انتقاداتی که به اوباما در خصوص آزادسازی داراییهای ایران داشت احتمالا مجبور خواهد شد که به شکل دیگری بخشی از داراییهایی ایران را آزاد کند.
شکست ترامپ در برابر ایران بر سایر پیروزیهای او سایه انداخت
وی افزود: جنگ رمضان به نوعی «جنگ برای هیچ» بود و بر خلاف تصور ترامپ هیچ دستاوردی برای آمریکا نداشت و احتمالا اسرائیلیها به شیوهای او را ترغیب کردند که وارد جنگ با ایران شود و شکست ترامپ در برابر ایران بر سایر پیروزیهای او از جمله در ونزوئلا، گرینلند و ... سایه خواهد انداخت.
شفیعی با بیان اینکه جنگ با ایران توان آمریکا را دچار فرسایش کرد، گفت: هر آنچه که آمریکا در جنگ با ایران هزینه کرد از جمله هزینههای مادی، اخلاقی، سیاسی و ... در نهایت به نفع چین شد و وضعیت را برای آمریکا در برابر رقیب اصلی خود تضعیف کرد.
انتهای پیام/
نظر شما