به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ گاهی یک ابزار ساده خانگی، یک سیم فرسوده یا چند دقیقه بی‌احتیاطی می‌تواند پایان یک زندگی باشد. برق که بخش جدایی‌ناپذیر زندگی امروز انسان است، در صورت بی‌توجهی به اصول ایمنی، به نیرویی خاموش و مرگ‌آفرین تبدیل می‌شود؛ خطری که در ماه‌های اخیر بار دیگر در همدان خود را در قالب افزایش آمار تلفات نشان داده است.

بر اساس داده‌های پزشکی قانونی استان همدان، در پنج ماه نخست سال جاری هفت نفر بر اثر برق‌گرفتگی جان باخته‌اند؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته پنج نفر بوده است. افزایش دو موردی قربانیان، به معنای رشد ۴۰ درصدی تلفات نسبت به سال قبل است؛ عددی که اگرچه در مقایسه با برخی حوادث دیگر کوچک به نظر می‌رسد، اما در حوزه ایمنی برق، هر مورد آن یک خانواده آسیب‌دیده و یک حادثه قابل پیشگیری است.

آخرین نمونه این حوادث، مرگ یک مرد ۶۳ ساله در منطقه سنگ‌شیر شهر همدان بود؛ فردی که هنگام استفاده از دستگاه سنگ‌فرز برای انجام امور ساختمانی در حیاط منزل، دچار برق‌گرفتگی شد و جان خود را از دست داد. این حادثه بار دیگر نشان داد خطر برق تنها در کارخانه‌ها، پروژه‌های عمرانی یا شبکه‌های فشار قوی وجود ندارد، بلکه در محیط‌های معمولی زندگی نیز می‌تواند در کمین باشد.

بررسی الگوی بسیاری از حوادث برق‌گرفتگی نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از این اتفاقات نه به دلیل پیچیدگی فنی، بلکه به دلیل عادی شدن خطر رخ می‌دهد. استفاده از ابزارهای برقی بدون بررسی سلامت کابل‌ها، نبود تجهیزات محافظ، کار در محیط‌های مرطوب، تعمیرات بدون تخصص و استفاده از وسایل غیراستاندارد، از جمله عواملی هستند که احتمال وقوع حادثه را افزایش می‌دهند.

اما مسئله برق‌گرفتگی تنها به تماس مستقیم با جریان برق محدود نمی‌شود. یکی از هشدارهای جدی کارشناسان، ورود افراد غیرمتخصص به محدوده شبکه‌های انتقال برق است؛ جایی که حتی نزدیک شدن به خطوط فشار قوی نیز می‌تواند خطر مرگ ایجاد کند. جریان برق با ولتاژ بالا همیشه نیازمند تماس مستقیم نیست و فاصله کم با تجهیزات برقدار نیز ممکن است پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد.

حوادث برق‌گرفتگی در کنار پیامدهای انسانی، هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی نیز به همراه دارد. از دست رفتن نیروی کار، آسیب روحی خانواده‌ها، هزینه‌های درمانی و پیامدهای ناشی از معلولیت‌های احتمالی، بخشی از خسارت‌هایی است که پشت یک حادثه چندثانیه‌ای پنهان می‌شود.

یکی از چالش‌های اصلی در حوزه ایمنی برق، فاصله میان آگاهی عمومی و رفتار عملی است. بسیاری از افراد خطر برق را می‌شناسند، اما در عمل هنگام انجام کارهای روزمره، اصول ایمنی را جدی نمی‌گیرند. همین فاصله میان دانستن و عمل کردن، یکی از دلایل تداوم حوادث است.

در کشورهای توسعه‌یافته، آموزش ایمنی برق از سنین پایین آغاز می‌شود و استانداردهای سختگیرانه‌ای برای تجهیزات، ساختمان‌ها و محیط‌های کاری وجود دارد. استفاده از سیستم‌های محافظ، بازرسی دوره‌ای تأسیسات، آموزش کارگران و الزام به رعایت دستورالعمل‌های ایمنی، بخشی از سیاست‌هایی است که به کاهش تلفات کمک کرده است.

در ایران نیز طی سال‌های اخیر نهادهای مختلف بارها نسبت به خطرات برق هشدار داده‌اند، اما استمرار حوادث نشان می‌دهد اطلاع‌رسانی به تنهایی کافی نیست و باید آموزش ایمنی به یک رفتار اجتماعی تبدیل شود. همان‌طور که رعایت کمربند ایمنی در رانندگی به مرور به یک فرهنگ عمومی تبدیل شد، ایمنی برق نیز نیازمند چنین تغییر نگرشی است.

همدان با توجه به گستردگی فعالیت‌های کشاورزی، کارگاه‌های کوچک، واحدهای صنعتی و استفاده گسترده از تجهیزات برقی در مناطق شهری و روستایی، نیازمند توجه ویژه به این حوزه است. بسیاری از فعالیت‌های روزمره اقتصادی در استان به ابزارهای برقی وابسته است و همین موضوع اهمیت آموزش و پیشگیری را بیشتر می‌کند.

در بخش کشاورزی نیز استفاده از موتورهای آب، پمپ‌ها و تجهیزات برقی در محیط‌های مرطوب، یکی از حوزه‌های پرخطر محسوب می‌شود. آموزش بهره‌برداران و ارائه خدمات مشاوره‌ای ایمنی می‌تواند از بسیاری از حوادث جلوگیری کند.

از سوی دیگر، نقش خانواده‌ها نیز در کاهش این حوادث مهم است. بررسی سلامت سیم‌کشی منازل، استفاده از تجهیزات استاندارد، جلوگیری از دسترسی کودکان به نقاط خطرناک و پرهیز از انجام تعمیرات تخصصی بدون دانش کافی، اقداماتی ساده اما مؤثر برای کاهش خطر هستند.

هفت قربانی برق‌گرفتگی در پنج ماه، یک هشدار آماری است؛ اما مهم‌تر از عدد، پیامی است که پشت آن قرار دارد: بسیاری از این مرگ‌ها قابل پیشگیری هستند. برق قرار نیست دشمن زندگی انسان باشد، اما بی‌توجهی به اصول استفاده ایمن می‌تواند آن را به یکی از خطرناک‌ترین عوامل روزمره تبدیل کند.

اگر آموزش عمومی، نظارت فنی و رعایت استانداردهای ایمنی جدی‌تر دنبال شود، می‌توان امیدوار بود که آمارهای پزشکی قانونی در سال‌های آینده به جای ثبت قربانیان جدید، روایت کاهش حوادث و افزایش فرهنگ ایمنی باشد؛ چرا که هیچ ابزار، پروژه یا فعالیتی ارزش به خطر انداختن جان انسان را ندارد.

خبرنگار: نازنین مولائی‌منظر

انتهای پیام./