به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، یکی از اساسی‌‌‌ترین نیازهای هر جامعه‌‌‌ای، وجود قانون و الزام به آن است تا حقی از کسی ضایع نشود. بر همین مبنا و برای ایجاد برقراری عدالت در جامعه، وجود فردی به عنوان وکیل که به امور قانونی آشنا باشد برای دفاع از حقوق افراد و صدور احکام عادلانه امری لازم و انکارناپذیر است.

تقریبا 60 سال پیش در روز 7 اسفند سال 1331 لایحه استقلال وکلا با پافشاری‌های دکتر مصدق تصویب شد و این روز به عنوان سالروز «استقلال کانون وکلا» و بزرگداشت روز وکیل مدافع نامگذاری شد. افراد علاقه‌‌‌‌‌مند به وکالت باید در مرحله ورود به دانشگاه، وارد رشته حقوق یا الهیات با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی شوند و بعد از پایان دوره کارشناشی می‌‌توانند با شرکت در آزمون کانون وکلا که از سوی اتحادیه کانون وکلای دادگستری برگزار می‌‌شود یا شرکت در آزمون مشاوران حقوقی که از سوی قوه‌قضائیه برگزار می‌‌‌شود بعد از قبولی در آزمون و پشت سرگذاشتن مرحله کار‌آموزی وکالت و بعد از آن موفقیت در دو مرحله اختبار کتبی و شفاهی موفق به کسب پروانه وکالت شوند.

وکیل کسی است که از طرف شخص دیگری اعم از حقوقی یا حقیقی به موجب عقد وکالت برای انجام کاری مأمور می‌‌‌‌شود. می‌توان برای وکیل انتخابی حد و مرزی مشخص کرد که در چه زمینه‌ای اجازه وکالت از طرف شما دارد و در چه زمینه‌ای خود شخص باید برای آن کار حضور داشته باشد. وکالت یک عقد جایز است که در چارچوب مقررات قانون مدنی منعقد می‌شود و طرفین آن وکیل و موکل نامیده می‌شوند.

بسیاری از وکلای دادگستری قائل به رعایت شئونات حرفه ای و اخلاقی وکالت از هر حیث و جهت بوده و برخی دیگر نیز، گویا خود را فارغ از هرگونه آداب حرفه ای وکالت و رعایت اخلاق حرفه ای وکالت دانسته و موجبات بدنامی احتمالی و تدریجی جامعه صنفی وکالت و زوال اعتبار قانونی،حقوقی، عرفی، ملی و بین المللی آن را، به تدریج فراهم خواهند آورد!

در اصل ۳۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده‌ است که:

«در همه دادگاه‌ها، طرفین دعوا حق دارند برای خود وکیل انتخاب نمایند و اگر توانایی انتخاب وکیل را نداشته باشند باید برای آن‌ها امکانات تعیین وکیل فراهم شود.» وکالت گونه‌ای عقد است که بین موکل و وکیل، بسته می‌شود و به جای موکل کار مورد وکالت را انجام می‌دهد.

انواع وکالت

وکالت مطلق: یعنی این که شخصی را برای تمام امور شخص دیگری را وکالت کند (فروش یا خرید یا پرداخت هزینه خانواده )که وکیل نیازی به اجازه از موکل خود ندارد.

وکالت مقید: مورد وکالت معین است و وکیل باید در همان مورد معین، عمل نماید (صرفا خرید خانه یا فروش ماشین )

مورد وکالت باید امری باشد که به موجب قانون یا طبیعتاً در انحصار شخص نباشد و خود شخص موکل بتواند آن را انجام دهد. برای نمونه وکالت در مجلس معامله که باید خودش عمل نماید و نمی‌تواند دیگری را وکیل نماید.

انواع وکیل (گونه‌ها)

انتخابی

در مواردی به‌کار می‌رود که شخصی، وکیل خود را انتخاب و با انعقاد قرارداد وکالت از او می‌خواهد وکالت او را برای دفاع از حقش در مراجع قضایی برعهده بگیرد.

تسخیری

در مواردی که دعوایی کیفری جریان داشته و علی‌رغم ضروری بودن حضور وکیل، در دادرسی و محاکمات، به دلیل امتناع متهم از اخذ وکیل و یا نداشتن توانایی مالی برای این کار، وکیلی برای دفاع از متهم وارد پرونده نشده‌است که در این صورت به تشخیص دادگاه، از بین وکلای دادگستری وکیل رایگان برای او گرفته می‌شود. عنوان وکیلی که به این ترتیب وارد پرونده می‌شود، وکیل تسخیری است.

معاضدتی

در مواردی که اشخاص برای دفاع از حقوق خود در دعاوی حقوقی نیاز به وکالت داشته باشند؛ اما به دلایلی امکان گرفتن وکیل نداشته باشند با تشخیص عُسر و حرج، موکل از سوی دادگاه یا تشخیص کمسیون معاضدت کانون وکلا، وکیلی به صورت رایگان دفاع از حقوق شخص معسر را برعهده می‌گیرد. عنوان وکیل یاد شده در این موارد، وکیل معاضدتی است.

اتفاقی

اگر شخصی تحصیل کرده رشته حقوق باشد ولی کار او وکالت نباشد بخواهد به صورت اتفاقی برای حل مشکلاتی که بستگان نزدیک او در مراجع قضایی دارند، خارج از چرخه و آزمون‌های سخت کانون وکلای دادگستری، از این کانون برای همان مورد خاص پروانه وکالت موردی بگیرد با طی مراحل قانونی و پرداخت هزینه مربوطه می‌تواند به این امر اقدام کند. شخصی که با این روش وکالت موردی برای دفاع از حقوق بستگانش گرفته‌است را وکیل اتفاقی گویند.

انحلال عقد وکالت

عزل موکل که وکیل را از وکالت عزل کند.

مرگ یا جنون وکیل یا موکل.

مرگ یا جنون وکیل یا موکل (مفاد ماده ۶۷۸ قانون مدنی)

سفه وکیل و موکل

آنچه مسلم است، حرفه وکالت شغلی سخت و پرمخاطره است که با مساله مهم و حساسی چون عدالت رابطه مستقیم دارد برای بررسی سختی‌ها، بازار کار و مشکلات مربوط به این حرفه به سراغ وکلای کانون وکلای دادگستری رفتیم و با آن ها مصاحبه گرفتیم که مشروح آن در زیر آمده است:

اسماعیل خلیق وکیل پایه یک دادگستری در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز درباره حرفه وکالت و مشکلات پیش رو در این رشته، گفت: مهم‌ترین معضلی که وکلا با آن روبه‌رو هستند بحث اشتغال است؛ چون به غیر از نهاد کانون وکلای دادگستری که در حال حاضر یک نهاد مستقل است، نهادی هم از طرف قوه قضائیه به عنوان مرکز مشاورین قوه قضائیه وجود دارد که برطبق قانون پنجم بودجه ماده 187 جذب وکیل می‌کنند و این امر اشتغال وکلا را با دشواری مواجه می‌کند به نحوی که در حال حاضر، اکثریت مسئولان کانون وکلا هم معتقدند، این امر منجر به افزایش بیکاری وکلا خواهد شد و این مساله مهم‌‌ترین دغدغه وکلاست.

وی افزود: در گذشته، لایحه الزامی بودن وکالت تصویب شده بود که به اشتغال بهتر وکلا کمک می‌کرد اما متاسفانه در حال حاضر، این لایحه به انزوا کشیده شده و عملا اجرایی نمی‌شود و اشتغال وکلا مهم‌ترین دغدغه این قشر است.

خلیق در پایان تاکید کرد: وکیل کسی است که تلاش می‌کند با داشته‌های علمی و حقوقی و وجدان کاری همیار قاضی در جهت احقاق حق و عدالت در جامعه باشد.

آیسان طوفانی وکیل پایه یک دادگستری نیز در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز درباره حرفه وکالت و مشکلات پیش رو در این رشته گفت: وکالت حرفه سختی است که ورود به این حرفه آزمون سختی دارد و بعد از شروع به کار هم دشواری‌های بسیاری پیش روی یک وکیل است. هر وکیل که پرونده‌ای را به عهده می‌گیرد با انتظارات خاص موکل مواجه می‌شود که گویا در هر پرونده‌ای باید برد وجود داشته باشد در شرایطی که حقیقت وکالت اینگونه نیست و وکالت تعهد به انجام فعلی است که تضمین نتیجه در آن نیست.

وی افزود: عدم توجه مردم به استفاده از وکیل، منجر به ارائه دادخواست اشتباه و اطاله دادرسی خواهد شد و این مساله سبب می‌شود تا کسی که برای احقاق حق از وکیل استفاده می‌کند به خاطر پرونده‌های متعددی که توسط افراد ناآگاه بدون وکیل ثبت شده با یک وقفه رسیدگی طولانی و شلوغی شعبات مواجه شود.

طوفانی در پایان تصریح کرد: وکیل یک جفت کفش آهنین در محاکم دادگستری، برای احقاق حق و برقراری اجرای عدالت است.

گفتنی است، وکیل واژه مقدسی بوده که جزو صفات خداوند است و 24 بار در قرآن تکرار شده است. یک وکیل باید شیفته و عاشق این رشته باشد؛ یعنی اگر هدفش این است که به وسیله این شغل تنها امرار معاش کند مطمئنا وکیل موفقی نخواهد شد. ممکن است که به دست‌آوردن لیسانس حقوق کار دشواری نباشد؛ اما وکیل خوب شدن بسیار مشکل است. چرا که علم حقوق امروزه با جامعه‌شناسی، روانشناسی و علوم فلسفه‌ آمیخته شده است و یک وکیل باید از این علوم اطلاعات کافی داشته باشد.

انتهای پیام/