اتاکشی صمدیان نوشهر، مخترع، پژوهشگر و دانشآموخته دانشگاه آزاد اسلامی نوشهر در گفتوگو با ایسکانیوز با اشاره به چالش انباشت خاکستر زبالهسوزها در شهرهای شمالی گفت: با افزایش حجم زباله در فرایند فعالیت نیروگاههای زبالهسوز، هر روز مقدار زیادی خاکستر حاصل از سوختن زباله باقی میماند که میتوان با بهرهگیری از علم، این چالش زیستمحیطی را به فرصت تبدیل کرد.
صمدیان افزود: هدف این پژوهش از ابتدا این بود که در قالب پایاننامه مقطع کارشناسی ارشد این ماده را از یک تهدید زیستمحیطی به یک فرصت در حوزه مهندسی عمران تبدیل کند که با همکاری اساتید راهنما و مشاور به تحقیق در این رابطه پرداخته و با انجام آزمایشات مختلف، مواد عالی موجود در آن را تجزیه و تحلیل کردم و دریافتم که مواد تشکیلدهنده آن، قابلیت تبدیلشدن به موادی را دارد که میتوان با استفاده از آن به ترکیبی برای ساخت بتن سبک و محکم دست یافت.
این پژوهشگر حوزه عمران در تشریح مراحل این پژوهش گفت: در این تحقیق از خاکستر پایین زبالهسوزی یا همان "Bottom Ash" استفاده شد؛ این نوع خاکستر دارای ترکیبات آهکی و سیلیکاتی است که در صورت آمادهسازی و ترکیب کنترلشده، میتواند جایگزین بخشی از سیمان یا افزودنی معدنی مانند شن و ماسه در بتن شود.
وی همچنین به آزمایشات انجامشده اشاره کرد و گفت: پس از انجام آزمایشهای متعدد در چهار بازه زمانی ۷، ۲۸، ۴۵ و ۹۰ روزه نشان داد، بتن حاوی این ترکیب، مقاومت فشاری آن را تا ۱۰ درصد نسبت به مصالح موجود افزایش داده و از ویژگیهای فنی قابل توجهی برخوردار است.
صمدیان در توضیح بیشتر درباره ویژگی فنی طرح گفت: از این ترکیب میتوان برای تثبیت خاک، جلوگیری از رویش گیاهان ناخواسته در بستر راه و آببندی زیرسازیها استفاده کرد؛ این خاصیت سبب شده که این ماده، علاوه بر کاربری در بتن، در پیسازی مسیرها، باندهای فرودگاهی، زیرسازی خیابانها و کفسازی ساختمانها نیز قابل بهرهبرداری باشد.
این دانشآموخته دانشگاه آزاد اسلامی واحد نوشهر در ادامه افزود: با استفاده از خاکستر، میتوان انواع قطعات بتنی سبک از جمله بلوک فشرده مسلح و غیرمسلح و بتن سبک کفسازی تولید کرد که در سبکسازی ساختمان و تقویت استحکام آن در مقابل زلزلههای احتمالی مؤثر است، مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
این پژوهشگر درباره جنبه اقتصادی و صنعتی طرح گفت: استفاده از خاکستر زبالهسوزی در ترکیب بتن، هزینه تولید را کاهش میدهد و از سوی دیگر، موجب صرفهجویی در مصرف سنگدانهها میشود؛ از سویی بتن حاصل، سبکتر است و در کفسازی ساختمانها، روسازی شهری و دیوارچینیهای غیرباربر در انبوهسازی، میتواند نقش مهمی داشته باشد.
وی با اشاره به اهمیت اجرای این طرح در استان مازندران اظهار کرد: در شهرهایی مثل نوشهر، چالوس و ساری که روزانه دهها تُن زباله تولید میشود، نیروگاههای زبالهسوز مستقر در این شهرها لازم است همراه با برنامهای برای مدیریت خاکستر فعالیت کنند در حالی که اجرای این پژوهش نشان میدهد که این پسماند میتواند به جای دفن، در پروژههای عمرانی به کار رود و حتی ضمن اشتغالزایی در سطح استان، منبع درآمدی برای شهرداریها و صنایع ساختمانی باشد.
صمدیان درباره مرحله فعلی طرح توضیح داد: پس از اثبات نتایج آزمایشگاهی، کار وارد مرحله تولید اولیه شده و نمونههای اولیه ساخت قطعات بتنی سبک مانند بلوک غیر باربر، موزائیک، جدول، لولههای بتنی و موارد مشابه در حال آمادهسازی است.
وی تاکید کرد: هدف ما ضمن برطرفکردن معضل زیستمحیطی خاکستر حاصل از زبالهسوز، تولید محصولی است که هم از نظر فنی مورد تأیید مهندسان عمران باشد و هم از دید زیستمحیطی، بیخطر تلقی شود.
اتاکشی صمدیان نوشهر در بخش پایانی خاطرنشان کرد: این طرح از دل یک پایاننامه دانشگاهی آغاز شد، اما اکنون به مسیر تولید صنعتی نزدیک شده و باور دارم که اگر دانشگاه، صنعت و زنجیره مدیریت پسماند شهری و مدیران نیروگاههای زبالهسوزی در کنار هم قرار گیرند، میتوان از خاکستر زبالهسوزی که روزی معضل محیطزیست بود، مصالحی بسازیم که در خدمت توسعه پایدار کشور باشد.
حسین حسینجانزاده، عضو هیئت علمی و استادیار گروه مهندسی عمران دانشگاه آزاد اسلامی واحد نوشهر، استاد مشاور این طرح با اشاره به دغدغههای زیستمحیطی منطقه درباره پسماندهای زبالهسوز، گفت: با توجه به چالشهای موجود و نگرانیهایی که درباره اثرات زیستمحیطی پسماند زبالهسوز وجود داشت، یک طرح پژوهشی در قالب پایاننامه تعریف شد تا امکان استفاده از خاکستر پاییندست زبالهسوز بررسی شود.
وی افزود: این طرح با همکاری حسن دیواندری به عنوان استاد راهنما و مهندس اتاکشی صمدیان نوشهر به عنوان محقق پایهریزی شد و هدف ما این بود که ببینیم آیا میتوان از این نوع پسماند، محصولاتی قابلاستفاده تولید کرد یا خیر.
حسینجانزاده با اشاره به تجربه جهانی در استفاده از خروجی نیروگاههای زبالهسوز توضیح داد: در بسیاری از کشورها از این مواد در زیرسازی راهها یا حتی در صنعت سیمان استفاده میشود، چون خاکسترها خاصیت پوزولانی دارند و از نظر ترکیبات، شباهت زیادی با اجزای تشکیلدهنده سیمان دارد.
وی بیان کرد: بر اساس همین ویژگیها، در این طرح تلاش کردیم محصولاتی مشابه مصالح بتنی بسازیم و خوشبختانه توانستیم این محصولات را تولید کنیم.
این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد گفت: قبل از هر اقدامی برای تولید، برای ما مهم بود که مطمئن شویم این محصولات مشکلی برای محیطزیست ایجاد نمیکند؛ به همین دلیل با سازمان حفاظت محیطزیست وارد تعامل شدیم و در دو مرحله آزمایشهای مختلفی انجام شد.
وی ادامه داد: سازمان محیطزیست از محصول اولیه و محصول نهایی نمونهبرداری کرد و پس از انجام آزمایشها، تأییدیه داد که این محصول هیچگونه مشکل زیستمحیطی نخواهد داشت.
حسینجانزاده با اشاره به مزایای این محصول اظهار کرد: این بلوکها علاوه بر اینکه پسماند زبالهسوز را به یک ماده کاربردی تبدیل میکند، میتواند جایگزین شن و ماسه در محصولات بتنی شود و برداشت از معادن را کاهش دهد.
وی با تأکید بر امکان کاهش مصرف سیمان گفت: به دلیل خاصیت پوزولانی خاکستر، مصرف سیمان در این محصولات کمتر میشود و در عین حال، مقاومت فشاری آن حدود ۱۰ درصد افزایش پیدا میکند.
به گفته وی، وزن مخصوص پایین خاکستر باعث میشود محصول نهایی سبکتر از بلوکهای معمولی باشد و این موضوع از نظر مهندسی، بهویژه در مواجهه با نیروی زلزله، بسیار اهمیت دارد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: این محصول، خاصیت عایق حرارتی دارد و در بخش بهرهوری انرژی و الزامات مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان میتواند بسیار مؤثر باشد.
حسین حسینجانزاده در پایان، این محصول را نسل جدیدی از بلوکهای ساختمانی دوستدار محیطزیست توصیف کرد که میتواند در آینده جایگزین مناسبی برای مصالح رایج باشد.
خبرنگار: علی حسننیا
انتهای پیام/
نظر شما