بازگشت دوباره بسیاری از کلاسها و حتی امتحانات به بستر آنلاین، پس از چند سال حضور کامل دانشجویان در دانشگاه، اتفاقی است که ترم جاری را به تجربهای متفاوت و تا حدی غیرمنتظره برای دانشجویان تبدیل کرده است. این تغییر، اگرچه یادآور دوران آموزش مجازی در سالهای بحران کروناست، اما در شرایطی رقم خورده که هیچکس انتظار بازگشت به یک ترم تماممجازی را نداشت.
برای بسیاری از دانشجویان، این تحول ناگهانی تنها تغییر شیوه آموزش نیست؛ بلکه تغییر در ریتم زندگی دانشگاهی است. فضایی که همیشه با همهمه راهروها، کلاسهای شلوغ، تعامل مستقیم با استادان و جمعهای دوستانه تعریف میشد، حالا در بسیاری موارد به صفحه یک سامانه آموزشی خلاصه شده است. باز کردن لپتاپ به جای ورود به کلاس، برای بعضیها حس فاصله گرفتن از «زندگی واقعی دانشگاه» را زنده کرده است؛ بخشی از تجربهای که اساساً در محیط فیزیکی دانشگاه معنا پیدا میکند.
این تغییر شیوه آموزشی، دانشجویان را با چالشهای تازهای روبهرو کرده است. نبود ساختار فیزیکی دانشگاه، نظم روزانه را دستخوش تغییر میکند و نیاز به رنامهریزی دقیقتر، مدیریت زمان و تمرکز را افزایش میدهد. حتی میانترمها نیز حالوهوای متفاوتی پیدا کردهاند؛ آزمونهایی که همیشه در کلاس یا سالن برگزار میشدند، اکنون در قالب آزمون آنلاین انجام میشوند و این یعنی ضرورت داشتن اینترنت پایدار، مهارت مدیریت استرس در فضای مجازی و سازگاری با شیوه ارزیابی جدید.
در کنار این چالشها، برخی مزیتها نیز پررنگتر شدهاند: حذف رفتوآمدهای طولانی، دسترسی آسانتر به منابع آموزشی و انعطاف بیشتر در برنامهریزی روزانه، از جمله نکاتی است که بخشی از دانشجویان آن را جنبه مثبت این ترم میدانند. با این حال، بسیاری همچنان معتقدند که هویت واقعی دانشگاه با آموزش حضوری گره خورده است؛ جایی که یادگیری نهفقط از درس، بلکه از تعامل، گفتوگو، تجربه جمعی و حضور در محیط دانشگاه شکل میگیرد.
با وجود تمام این تغییرات، یک نکته روشنتر از همیشه دیده میشود: دانشگاهها توانستهاند نشان دهند که حتی در شرایط متفاوت و پیشبینینشده نیز با تکیه بر فناوری، مسیر یادگیری را ادامه میدهند. شاید این ترم، ترمی کاملاً مجازی باشد؛ اما میتواند بخشی از آینده آموزش را ترسیم کند؛ آیندهای که در آن ترکیب هوشمندانه آموزش حضوری و آنلاین، تجربه یادگیری را کاملتر، منعطفتر و در دسترستر میکند.
مریم حاجی ربیع*
انتهای یادداشت/
نظر شما