به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ حمیدرضا حیدری، معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی همدان، از تشکیل و تکمیل پرونده ثبتی ۱۸ اثر تاریخی، فرهنگی، طبیعی، منقول، غیرمنقول و ناملموس در این استان از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد و اعلام کرد این پروندهها پس از بررسی و تصویب در سطح استان، برای طی مراحل قانونی ثبت ملی ارسال خواهند شد.
حیدری با تشریح ترکیب آثار شناساییشده اظهار کرد: از مجموع پروندههای آمادهشده، پنج پرونده به آثار میراث غیرمنقول، چهار پرونده به میراث فرهنگی ناملموس، چهار پرونده به آثار طبیعی و پنج پرونده نیز به آثار تاریخی و فرهنگی منقول اختصاص دارد. این تنوع نشان میدهد فرآیند شناسایی و ثبت میراث استان تنها بر بناها و محوطههای تاریخی متمرکز نیست و مجموعه گستردهای از ظرفیتهای فرهنگی، طبیعی و اجتماعی همدان را دربرمیگیرد.
وی ادامه داد: پرونده هر یک از این آثار به صورت جداگانه در کمیته ثبت آثار ملی استان همدان مورد بررسی قرار گرفته و پس از تأیید، برای ثبت در فهرست آثار ملی کشور به وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ارسال میشود. بررسی تفکیکی پروندهها این امکان را فراهم میکند که ویژگیها، ارزشهای تاریخی، فرهنگی، طبیعی و اجتماعی هر اثر به صورت دقیق ارزیابی و مستندات مورد نیاز برای تصمیمگیری نهایی فراهم شود.
معاون میراثفرهنگی همدان با اشاره به مراحل شناسایی آثار واجد ارزش ثبت ملی گفت: آثار قابل ثبت در این فهرست شامل میراث منقول، غیرمنقول، طبیعی و ناملموس است و هر سال با همکاری کارشناسان میراثفرهنگی شهرستانهای استان و مشاوران دارای صلاحیت، شناسایی، مطالعه و مستندسازی میشود. پس از جمعآوری اطلاعات، بررسی سوابق و تهیه مستندات، پروندهها برای طرح در کمیتههای تخصصی و طی فرآیند ثبت آماده میشوند.
به گفته حیدری، تشکیل پرونده ثبتی برای یک اثر تنها به ثبت نام و مشخصات ظاهری آن محدود نمیشود، بلکه اطلاعات تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و جغرافیایی مرتبط با اثر نیز در این فرآیند مورد توجه قرار میگیرد. این مستندسازی میتواند شناخت دقیقتری از پیشینه آثار، شیوه شکلگیری آنها، ارتباطشان با زندگی مردم و جایگاهشان در ساختار فرهنگی و تاریخی استان ارائه دهد.
وی با تأکید بر اهمیت میراث فرهنگی ناملموس اظهار کرد: هدف اصلی از ثبت این بخش از میراث، انتقال دانش، مهارتها، آیینها و سنتهای بومی به نسلهای آینده است. میراث ناملموس در رفتارهای اجتماعی، شیوههای زندگی، مهارتهای سنتی، آیینهای محلی و دانش بومی مردم نمود پیدا میکند و برخلاف بناها و اشیای تاریخی، استمرار آن به حضور و مشارکت مستقیم جوامع محلی وابسته است.
حیدری افزود: تغییر سبک زندگی و گسترش الگوهای زندگی مدرن، برخی آیینها، مهارتها و سنتهای بومی را در معرض فراموشی قرار داده است. به همین دلیل، ثبت و مستندسازی میراث ناملموس میتواند از حذف تدریجی این بخش از فرهنگ جلوگیری کند و زمینه انتقال آن را به نسلهای بعد فراهم سازد. این میراث به عنوان بخشی زنده و پویا از هویت تاریخی و اجتماعی مردم، در تداوم فرهنگ بومی و تقویت انسجام اجتماعی نقش بنیادین دارد.
معاون میراثفرهنگی همدان، ثبت ملی آثار را اقدامی مؤثر برای افزایش شناخت عمومی نسبت به ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی استان دانست و گفت: قرار گرفتن یک اثر در فهرست آثار ملی، ضمن معرفی ارزشهای آن در سطح گستردهتر، زمینه حمایت و حفاظت قانونی را نیز فراهم میکند. این حمایتها میتواند از دخل و تصرف، تخریب یا وارد شدن آسیب به بناها، محوطهها، آثار طبیعی و دیگر اجزای میراث فرهنگی جلوگیری کند.
ثبت ملی همچنین موجب میشود هرگونه اقدام عمرانی، تغییر کاربری، مرمت یا مداخله در محدوده آثار تاریخی و فرهنگی بر اساس ضوابط قانونی انجام شود. این موضوع بهویژه درباره آثاری که در معرض توسعه شهری، ساختوساز یا فرسایش طبیعی قرار دارند، اهمیت بیشتری دارد و میتواند مسیر حفاظت بلندمدت از آنها را هموار کند.
استان همدان به دلیل برخورداری از پیشینه تاریخی گسترده و وجود شمار زیادی از آثار باستانی، فرهنگی، طبیعی و گردشگری، به عنوان پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین شناخته میشود. بیش از یک هزار و ۹۰۰ اثر تاریخی و گردشگری در این استان وجود دارد که بخشی از آنها در فهرست آثار ملی ثبت شدهاند و بخشی دیگر نیز در مراحل شناسایی، مستندسازی یا تهیه پرونده ثبتی قرار دارند.
وجود مجموعهای متنوع از بناهای تاریخی، محوطههای باستانی، جاذبههای طبیعی، آرامگاهها، خانههای قدیمی، آیینهای بومی و آثار منقول، همدان را به یکی از استانهای شاخص کشور در حوزه میراث فرهنگی تبدیل کرده است. این ظرفیت گسترده علاوه بر اهمیت تاریخی و هویتی، نقش مهمی در جذب گردشگر، معرفی فرهنگ محلی و تقویت اقتصاد مرتبط با گردشگری ایفا میکند.
غار علیصدر، آرامگاه بوعلی سینا، آرامگاه باباطاهر، تپه هگمتانه، گنبد علویان، حمام حاج آقا تراب نهاوند و خانه لطفعلیان ملایر از جمله مهمترین آثار تاریخی و گردشگری همدان به شمار میروند. خانه مسعودی، آرامگاه میررضیالدین آرتیمانی، آرامگاه استر و مردخای و بقعه حیقوق نبی (ع) نیز از دیگر آثار شناختهشده استان هستند که هر سال مورد توجه و بازدید گردشگران قرار میگیرند.
در کنار این آثار، آبشار و سنگنوشتههای گنجنامه، کلیساهای آنجلی و گریگوری، حمام قلعه، سراب گیان، سراب گاماسیاب، کاروانسرای صفوی، آبانبارها، خانههای قدیمی و باغ نظری نیز بخشی از ظرفیت تاریخی، طبیعی و فرهنگی همدان را تشکیل میدهند. تعدد و تنوع این آثار، ضرورت ادامه شناسایی، مستندسازی و حفاظت اصولی از میراث استان را بیش از پیش نشان میدهد.
تکمیل پرونده ثبتی ۱۸ اثر جدید را میتوان بخشی از روند مستمر حفاظت و معرفی میراث تاریخی و فرهنگی همدان دانست؛ روندی که با همکاری کارشناسان، مشاوران و مجموعههای مرتبط دنبال میشود و در صورت تأیید نهایی پروندهها، شمار دیگری از ظرفیتهای ارزشمند استان را زیر پوشش ضوابط و حمایتهای قانونی ثبت ملی قرار خواهد داد.
خبرنگار: نازنین مولائی منظر
انتهای خبر/
نظر شما