به گزارش گروه دانشگاه ایسکانیوز، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره پیامدهای افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی و تأثیر آن بر امکانات رفاهی، سلامت روان و کیفیت زندگی دانشجویی اظهار کرد: رشد و پرورش انسان نیازمند مجموعه‌ای از امکانات و شرایط مناسب است و نمی‌توان تنها با افزایش تعداد دانشجویان، انتظار داشت که اهداف آموزشی و تربیتی دانشگاه‌ها به‌طور کامل محقق شود.
وی با بیان اینکه زندگی دانشجویی ابعاد مختلفی دارد، افزود: تأمین محل مناسب برای زندگی، تغذیه سالم، دسترسی به خدمات درمانی، برخورداری از امکانات ورزشی و حضور در فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی، از جمله نیازهای اساسی دانشجویان است. اگر قرار باشد دانشگاه در کنار آموزش تخصصی، زمینه رشد همه‌جانبه دانشجویان را فراهم کند، باید امکانات و زیرساخت‌های متناسب با جمعیت دانشجویی در اختیار داشته باشد.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان زمانی می‌تواند به نتایج مطلوب منجر شود که تمامی ابعاد زندگی، آموزش و پرورش شخصیت دانشجویان در سیاست‌گذاری‌ها مورد توجه قرار گیرد.
افزایش نیاز به خوابگاه‌های استیجاری؛ از صفر تا ۱۵۰۰ تخت در پنج سال
پورغریب با اشاره به تأثیر افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان بر وضعیت خوابگاه‌های دانشگاه گفت: در سال ۱۴۰۰، با بهره‌برداری از خوابگاه‌هایی که در سال‌های پیش از آن ساخته شده بود، نیاز دانشگاه به خوابگاه‌های استیجاری برطرف شد و در آن مقطع هیچ خوابگاه استیجاری نداشتیم؛ اما اکنون پس از گذشت حدود پنج سال، شرایط به‌گونه‌ای تغییر کرده که نزدیک به یک‌هزار و ۵۰۰ تخت استیجاری در اختیار داریم.
وی افزود: این موضوع نشان می‌دهد که تراز ظرفیت خوابگاهی دانشگاه منفی شده و افزایش تعداد دانشجویان، بیش از ظرفیت توسعه زیرساخت‌های اقامتی بوده است.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای جبران کمبود فضای خوابگاهی تصریح کرد: طی سال‌های اخیر نزدیک به یک‌هزار تخت خوابگاهی جدید نیز ساخته شده است، اما با وجود این تلاش‌ها، افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان به اندازه‌ای بوده که این توسعه نتوانسته نیازهای جدید را به‌طور کامل پاسخ دهد.
وی تأکید کرد: این وضعیت نشان می‌دهد که حتی توسعه زیرساخت‌ها نیز زمانی اثربخش خواهد بود که متناسب با آهنگ رشد جمعیت دانشجویی برنامه‌ریزی شود.
پخت چهار هزار پرس غذا در آشپزخانه‌ای با ظرفیت استاندارد ۲۵۰۰ پرس
پورغریب در ادامه با اشاره به فشار ناشی از افزایش جمعیت دانشجویی بر امکانات تغذیه دانشگاه گفت: یکی از آشپزخانه‌های دانشگاه با ظرفیت استاندارد پخت روزانه حدود دو هزار تا دو هزار و ۵۰۰ پرس غذا طراحی و ساخته شده بود، اما اکنون در همین آشپزخانه، در هر وعده غذایی نزدیک به چهار هزار پرس غذا تهیه می‌شود.
وی افزود: این اختلاف میان ظرفیت طراحی‌شده و میزان استفاده فعلی از تجهیزات، نمونه روشنی از افزایش فشار بر زیرساخت‌های خدمات دانشجویی است؛ موضوعی که ضرورت توسعه امکانات تغذیه‌ای متناسب با جمعیت دانشجویان را بیش از گذشته آشکار می‌کند.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: امکانات رفاهی باید هم‌زمان با افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان توسعه پیدا کند تا دانشگاه بتواند خدمات مورد نیاز را با کیفیت مناسب ارائه دهد.
کاهش سرانه ورزشی دانشجویان به حدود نصف میزان مورد انتظار
پورغریب با اشاره به وضعیت امکانات ورزشی دانشگاه گفت: سرانه فضای ورزشی مورد انتظار برای دانشجویان در کشور، تا جایی که به خاطر دارم، باید بیش از یک مترمربع باشد، در حالی که سرانه ورزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران تقریباً نصف این میزان است.
وی افزود: افزایش تعداد دانشجویان بدون توسعه متناسب فضاهای ورزشی موجب شده سرانه ورزشی دانشگاه کاهش پیدا کند و در این حوزه نیز با افت شاخص‌های مربوط به امکانات دانشجویی مواجه شویم.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر اهمیت ورزش در زندگی دانشجویان اظهار کرد: فعالیت‌های ورزشی و امکانات مربوط به آن، بخشی از نیازهای اساسی دانشجویان برای رشد متوازن است و کاهش سرانه این امکانات می‌تواند بر کیفیت زندگی دانشجویی تأثیر بگذارد.
کمبود مشاوران و نگرانی درباره سلامت روان دانشجویان
پورغریب در بخش دیگری از سخنان خود به تأثیر افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان بر خدمات فرهنگی و سلامت روان اشاره کرد و گفت: در حوزه سلامت روان، استانداردهایی برای تعداد مشاوران متناسب با جمعیت دانشجویی وجود دارد و دانشگاه‌ها باید بر اساس تعداد دانشجویان، نیروی مشاوره‌ای کافی در اختیار داشته باشند.
وی افزود: واقعیت این است که اکنون در این حوزه نیز با تراز منفی مواجه هستیم و افزایش تعداد دانشجویان باعث شده نسبت امکانات و خدمات مشاوره‌ای به جمعیت دانشجویی کاهش پیدا کند.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران تصریح کرد: افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان در حوزه‌های مختلف رفاهی، فرهنگی، ورزشی و سلامت روان، روندی نزولی در سرانه خدمات ایجاد کرده است؛ به‌گونه‌ای که با وجود تمام تلاش‌های انجام‌شده برای توسعه امکانات، همچنان فاصله میان نیازهای دانشجویان و ظرفیت موجود افزایش یافته است.
وی خاطرنشان کرد: این مسئله صرفاً به کمبود یک خدمت یا یک فضای خاص محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از امکانات مورد نیاز برای زندگی سالم و متعادل دانشجویان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
فضاهای عمومی دانشکده‌ها پاسخگوی افزایش جمعیت دانشجویی نیست
پورغریب با بیان اینکه پیامدهای افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان تنها به خوابگاه‌ها و خدمات رفاهی محدود نمی‌شود، گفت: دانشجو بخش مهمی از زمان خود را در دانشکده و محیط آموزشی سپری می‌کند، اما در برخی موارد حتی فضاهای عمومی و مشترک دانشکده‌ها نیز پاسخگوی تعداد دانشجویان نیست.
وی افزود: برای مثال، فضاهای مربوط به سرویس‌های بهداشتی و سایر بخش‌های مشاع دانشکده‌ها متناسب با افزایش تعداد دانشجویان توسعه پیدا نکرده و امکانات موجود برای جمعیت فعلی کافی نیست.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: این موضوع نشان می‌دهد که افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان، علاوه بر مسائل آموزشی که متولیان این حوزه درباره آن توضیح خواهند داد، بر کیفیت محیط زندگی و حضور روزانه دانشجویان در دانشگاه نیز تأثیر گذاشته است.
نگرانی از تأثیر بلندمدت افزایش ظرفیت بر تربیت پزشکان و متخصصان آینده
پورغریب با تأکید بر اینکه دانشگاه‌های علوم پزشکی تنها مسئول انتقال دانش تخصصی نیستند، اظهار کرد: هدف ما تربیت پزشک، داروساز و دانش‌آموخته‌ای در رشته‌های مختلف علوم پزشکی است که پس از پایان تحصیل بتواند به مردم خدمت کند. تحقق این هدف نیازمند رشد چندبعدی دانشجویان در کنار آموزش علمی و تخصصی است.
وی افزود: هنگامی که امکانات آموزشی، رفاهی، فرهنگی و سایر زیرساخت‌های مورد نیاز دانشجویان متناسب با افزایش جمعیت آنان توسعه پیدا نکند، نمی‌توانیم آن‌گونه که انتظار داریم، زمینه رشد همه‌جانبه شخصیت و توانمندی‌های دانشجویان را فراهم کنیم.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران با هشدار نسبت به پیامدهای بلندمدت این وضعیت گفت: آثار چنین شرایطی ممکن است امروز به‌طور کامل آشکار نشود، اما چند سال آینده، زمانی که دانشجویان فارغ‌التحصیل شوند و وارد بازار کار و عرصه خدمت به مردم شوند، پیامدهای آن بیشتر نمایان خواهد شد.
وی ادامه داد: در حوزه پزشکی از مفهوم «طبیب حکیم» سخن می‌گوییم؛ یعنی پزشکی که علاوه بر دانش و تخصص، از رشد انسانی، اخلاق حرفه‌ای و تعهد کافی برخوردار باشد. اگر شرایط لازم برای رشد چندبعدی دانشجویان فراهم نشود، این نگرانی وجود دارد که برخی دانش‌آموختگان، با وجود برخورداری از تخصص علمی، از نظر سایر ابعاد انسانی و تعهد حرفه‌ای به سطح مطلوب نرسند.
پورغریب تأکید کرد: دانشگاه باید بتواند انسان‌هایی سالم، توانمند و چندبعدی تربیت کند؛ افرادی که در کنار دانش تخصصی، مسئولیت‌پذیری و تعهد لازم برای خدمت به جامعه را نیز داشته باشند.
درخواست از سیاست‌گذاران کشور برای بازنگری در شیوه افزایش ظرفیت پذیرش
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران با خطاب قرار دادن تصمیم‌گیران و سیاست‌گذاران کلان کشور گفت: درخواست من از مسئولانی که در سطح ملی درباره افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان علوم پزشکی برنامه‌ریزی می‌کنند، این است که توسعه ظرفیت‌ها را به‌صورت متوازن و با در نظر گرفتن تمامی ابعاد آن دنبال کنند.
وی افزود: افزایش تعداد دانشجویان به‌خودی‌خود اشکالی ندارد و می‌توان از توسعه آموزش عالی استقبال کرد، اما این افزایش باید همراه با توسعه فضاهای آموزشی، امکانات رفاهی، زیرساخت‌های فرهنگی و خدمات دانشجویی باشد.
دکتر پورغریب تصریح کرد: اگر امکانات لازم را در اختیار داشته باشیم، می‌توانیم تعداد دانشجویان را نیز افزایش دهیم، اما نباید ابتدا ظرفیت پذیرش را بالا ببریم و سپس با کمبود امکانات مورد نیاز مواجه شویم.
وی تأکید کرد: برنامه‌ریزی برای توسعه آموزش علوم پزشکی باید بر اساس ظرفیت واقعی دانشگاه‌ها و توان آن‌ها برای تأمین نیازهای آموزشی و غیرآموزشی دانشجویان انجام شود.
تأثیر کیفیت زندگی دانشجویی بر احساس تعلق به کشور
پورغریب در بخش پایانی این گفت‌وگو با اشاره به ابعاد اجتماعی و ملی کیفیت زندگی دانشجویی گفت: من همواره بر این نکته تأکید می‌کنم که دانشجو کشور خود را تا حد زیادی از دریچه دانشگاه می‌شناسد. دانشگاه برای دانشجو تنها محل تحصیل نیست، بلکه محیط زندگی، رشد و شکل‌گیری بخش مهمی از تجربه اجتماعی او به شمار می‌رود.
وی افزود: وقتی دانشگاه نتواند امکانات مناسبی برای تحصیل و زندگی دانشجو فراهم کند و دانشجو از کیفیت زندگی خود در محیط دانشگاه رضایت نداشته باشد، ممکن است این تجربه نامطلوب بر احساس او نسبت به کشور نیز تأثیر بگذارد.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه کیفیت خدمات دانشجویی می‌تواند در تقویت احساس تعلق ملی مؤثر باشد، اظهار کرد: نارضایتی از شرایط زندگی در دانشگاه ممکن است بر احساس ملی‌گرایی و تعلق دانشجویان تأثیر منفی بگذارد و به همین دلیل باید به این موضوع نیز توجه جدی داشته باشیم.
وی در عین حال با تأکید بر علاقه و تعهد دانشجویان به کشور گفت: البته این مسائل بهانه‌ای برای کم‌رنگ شدن علاقه به کشور نیست. دانشجویان ما کشور خود را دوست دارند، پای کشورشان ایستاده‌اند و وظیفه ما این است که این احساس تعلق و مسئولیت‌پذیری را تقویت کنیم.
پورغریب در پایان خاطرنشان کرد: برای تحقق این هدف، ضروری است در سیاست‌گذاری‌های کلان آموزش عالی و علوم پزشکی، تمامی جوانب افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان بررسی شود و تصمیم‌گیری درباره تعداد دانشجویان بر اساس توسعه متوازن امکانات آموزشی، رفاهی، فرهنگی و دانشجویی صورت گیرد.
انتهای پیام/
نظر شما