به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، مدیریت فضای سبز یک کلان‌شهر، ترکیبی از هنر، علم و مدیریت منابع انسانی است. عباسعلی نوبخت، رئیس سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران، در گفت‌وگوی حاضر مدعی تغییر رویکرد این سازمان به سمت «مدیریت علمی» و «حمایت حداکثری از نیروی انسانی» در راستای پایداری ریه‌های شهر سخن شده و منتقدان را به بی‌اطلاعی و بیان اظهارات سیاسی درباره فضای سبز شهری پایتخت متهم کرده است.

در ادامه گفت‌وگوی ایسکانیوز با عباسعلی نوبخت، رئیس سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران را بخوانید:

نوبخت در واکنش به اینکه اتهام مربوط به مسئله قطع یا خشک شدن درختان تهران اخیراً سویه پررنگ‌تری پیدا کرده است، گفت: این بحث که شهرداری برای کسب درآمد، درختان خیابان ولیعصر یا مناطق چیتگر را از بین می‌برد، با واقعیت فاصله دارد. من معتقدم انسان نباید هر چیزی را که می‌شنود، بلافاصله بپذیرد.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران در واکنش به اتهامات مربوط به تخریب عرصه‌های چیتگر، یاس، فاطمی و سرخه حصار، اظهار کرد: عرصه‌هایی از این قبیل در واقع تحت مدیریت و متولیگری سازمان منابع طبیعی هستند. البته این عرصه‌ها به شهرداری احاله مدیریت شده، اما این سازمان بر اساس قانون، مسئول حفظ و حراست از این عرصه‌هاست و تمام اقدامات باید بر پایه کتابچه‌های طرحی که از ابتدا آماده شده، انجام شود.

وی با بیان اینکه هیچ ارگانی به استثنای سازمان منابع طبیعی نمی‌تواند مجوز قطع درختان را در عرصه‌های جنگلی یا جنگل‌کاری‌شده صادر کند، افزود: سازمان منابع طبیعی و اقتصادی کشور، متولی اصلی هرگونه دخالت اجرایی در عرصه‌های جنگل‌کاری اطراف تهران است. بنابراین، اگر کسی تصور می‌کند شهرداری از طریق قطع درختان درآمد کسب می‌کند، سخت در اشتباه است؛ چرا که شهرداری اساساً نیازی به این نوع درآمدها ندارد.

او با طرح این نکته که نباید به عرصه‌های مذکور تنها از منظر ظاهری نگریست، گفت: در این مناطق، درختانی که دچار خشکیدگی و بیماری شده‌اند، باید قطع و با نمونه‌های سالم جایگزین شوند. ما در جنگل‌های شمال، زاگرس، ارسباران، مناطق ایران‌تورانی و حتی مناطق خلیج فارس و دریای عمان، هر جا که عرصه با بیماری، قارچ یا آفات آلوده باشد، عملیات‌های مختلف پرورش بهداشتی را برای احیا و غنی‌سازی انجام می‌دهیم.

نوبخت با تأکید بر اینکه مسئله بهره‌برداری دلیل قطع درختان در پارک‌های جنگلی چیتگر یا سرخ حصار نیست، اظهار کرد: مطرح کردن این موضوع نشانه بی‌اطلاعی مخالفان از قوانین مربوطه است. من سالیان متمادی مسئولیت‌های مختلفی در سازمان منابع طبیعی و آب‌خیزداری کشور داشته‌ام و می‌دانم که این عملیات‌ها باید دقیقاً بر اساس پروتکل‌های خاص سازمان منابع طبیعی انجام شود.

بحران خشکیدگی و چالش پایش آفات

رئیس سازمان بوستان‌های تهران درخصوص انتقادها درباره ناتوانی این سازمان در مدیریت بحران و وجود تناقض میان حق‌آبه و آبیاری، گفت: پاسخ به این ادعاها ملزم به ارائه یک پاسخ علمی است؛ من صرفاً به عنوان رئیس سازمان بوستان‌ها به این سوال پاسخ نمی‌دهم، بلکه به عنوان کسی که تخصص اصلی‌اش اکولوژی جنگل است، صحبت می‌کنم. من با متخصصان دانشگاهی، موسسه تحقیقات جنگل و مرتع و نیروهای اجرایی کاملاً آشنا هستم.

او با طرح این دیدگاه که تحلیل یک توده جنگلی مستلزم شناخت گذشته و وضعیت حال و همچنین پیش‌بینی آینده بر اساس ادله کارشناسی است، ادامه داد: در بحث سطح جنگل‌کاری پیرامون تهران، اگر تاریخچه را مطالعه کنید، تهران در منطقه ایران‌تورانی قرار دارد و به دلیل شرایط آب‌وهوایی خاص این منطقه، ما باید از گونه‌هایی استفاده کنیم که نسبت به کم آبی و خشکی بردبار باشند.

نوبخت با اشاره به اینکه برخی افراد بدون داشتن دانش کافی، اظهارنظرهای کارشناسی می‌کنند، گفت: شنیده‌ام برخی می‌پرسند چرا در مناطق خاصی از کاج استفاده شده است. در حالی که اگر به بررسی‌های خاک‌شناسی نگاه کنیم، میزان pH خاک در منطقه چیتگر با وجود اینکه بیش از ۶۰ سال است درختان سوزنی‌برگ در آنجا هستند، هنوز اسیدی نشده و نزدیک به ۸ است. اگر این مقدار کمی بالاتر برود، خاک شور می‌شود و به همین دلیل باید گونه‌های خاصی را بکاریم.

او با طرح این نکته که برخی از کاشت‌ها در عرصه‌های جنگل‌کاری تهران باید ممنوع شود، اضافه کرد: در مناطقی مانند چیتگر و سرخه حصار، در ابتدا بین ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ پا در هر هکتار درخت می‌کارند. دلیل این تراکم بالا در تمام دنیا یکسان است؛ زیرا درختان در سنین اول باید سایه ایجاد کنند تا رطوبت خاک از دست نرود. اما طبق کتابچه‌های فنی اجرایی و طرح‌های پرورشی، این عملیات باید هر ۱۰ سال یک‌بار تکرار شود.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران در واکنش به این موضوع که قطع برخی درختان یک عملیات الکی نیست، اظهار کرد: از میان آن هزاران درخت در هر هکتار، باید درختان آینده را حفظ کرد و هر ۱۰ سال یک‌بار، درختان اطراف درختان مادر را حذف کرد. دلیل این کار آن است که وقتی تراکم درختان زیاد شود، ریشه‌ها و تاج‌ها به هم می‌رسند. رقابت ریشه‌ای باعث می‌شود درخت نتواند مواد غذایی کافی جذب کند و هم‌پوشانی تاج‌ها باعث می‌شود نور به کل تاج نرسد و فتوسنتز مختل شود.

وی با بیان اینکه عملیات پرورشی یک اقدام کاملاً کارشناسی برای پایدار ساختن توده‌هاست، افزود: متأسفانه این روش‌ها در تهران از سال ۱۳۷۰ و حتی از دهه‌های گذشته اجرا نشده است. من متولد بهمن ۱۳۵۱ هستم و اگر حساب کنید، این اقدامات باید از سال‌ها پیش انجام می‌شد اما نشد. در نتیجه، درختان از نظر تأمین مواد غذایی دچار ضعف شدند؛ درست مانند کسی که ناگهان گیاهخوار شود و به دلیل دریافت نکردن پروتئین کافی، دچار لاغری شود.

چالش تامین آب و تغییرات مدیریت منابع

نوبخت در پاسخ به اینکه چه عواملی در خشکیدگی توده‌های جنگلی اثرگذار بوده است، گفت: عرصه‌های اطراف تهران، مانند چیتگر، از سال ۱۳۷۰ به مدیریت شهرداری درآمد. در آن مقطع، حدود ۵۰۰ لیتر در ثانیه آب از سد امیرکبیر برای این مناطق تأمین می‌شد. اما به دلیل رشد جمعیتی تهران و البرز، اولویت متولیان آب با تأمین آب شرب مردم بود و به تدریج این میزان آب حذف شد.

او با اشاره به انتقاداتی که درباره عدم اجرای زیرساخت‌های آبیاری هوشمند و چرخه بسته در بوستان‌ها مطرح شده، اظهار داشت: برای پاسخ به این نقد، پیشنهاد می‌کنم از عرصه منطقه ۲۲ بازدید کنید. شهردار منطقه ۲۲، آقای خسروی، در حال حاضر بیش از ۴۰ کیلومتر زیرساخت آبیاری در آنجا ایجاد کرده‌اند که این مدل قابل تعمیم به سایر مناطق است.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران با طرح این موضوع که شهرداری در حال توسعه تصفیه‌خانه‌های آب‌فاضلاب است، اضافه کرد: میزان آبی که از تصفیه‌خانه‌ها استفاده می‌شد، در آغاز این دوره مدیریت شهری حدود ۷ میلیون مترمکعب بود که در سال ۱۴۰۳ به ۲۳ میلیون مترمکعب رسید و امیدواریم تا پایان سال جاری به ۵۶ میلیون مترمکعب برسد.

وی در پایان با تأکید بر اینکه تولید آب فرآیندی زمان‌بر است، گفت: من تنها ۱۴ ماه است که در این جایگاه هستم و بسیاری از این خدمات پیش از ورود من آغاز شده است؛ بنابراین بی‌انصافی است که این دستاوردها را نادیده بگیرند.

نوبخت در ادامه بحث و با اشاره به ضرورت انتخاب گونه‌های مناسب، گفت: در سال ۱۳۳۹، مجموعه‌ای از بذرهای درختان کاج ‌الدار از منطقه الدار در گرجستان به ایران آورده شد؛ چرا که این گونه به دلیل مقاومت بالا در برابر خشکی و نورپسند بودن، برای اقلیم اطراف تهران بسیار مناسب تشخیص داده شده بود.

او با توضیح روند تاریخی این کاشت‌ها اضافه کرد: موسسه تحقیقات جنگل و مرتع، یک باغ درخت‌شناسی‌ دارد که قدمت آن حتی از پیکان‌شهر نیز بیشتر است. در آن زمان، بذرها در این باغ سبز شدند و بر اساس طرح‌های موجود، در اطراف چیتگر کاشته شدند تا در سال ۱۳۴۶ عملیات نهال‌کاری به پایان برسد.

وی با بیان اینکه سالیان متمادی در جنگل‌های شمال کشور کارتهیه طرح را انجام می‌داده، اظهار کرد: من با تمام فرآیندهای اداری، فنی و اجراییِ اجرای طرح‌های جنگل‌کاری یا طرح‌های پرورشی کاملاً آشنا هستم. در اجرای یک طرح جنگل یا پرورشی، از یک برنامه زمانی و مکانی مشخص پیروی می‌کنیم که معمولاً ده ساله است، هرچند در عرصه‌های جنگل‌کاری می‌توانیم این بازه را به پنج سال کاهش دهیم.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران در واکنش به توقف طرح‌های قبلی گفت: اولین طرح تجدیدنظر مناطق جنگلی و جنگل‌کاری چیتگر در سال ۱۳۵۲ آغاز شد، اما متأسفانه متوقف گردید. من با توجه به تجربه‌ام در سازمان منابع طبیعی و آب‌خیزداری کشور، از جمله مدیریت‌کل دفتر جنگل‌کاری و معاونت امور جنگل، نتوانستم سوابق مستندی از ادامه این روند پیدا کنم.

او با طرح این نکته که اکنون شاهد تحولی در مدیریت هستیم، افزود: خوشبختانه در دوره فعلی، طرح احیا، پرورش و بازسازی عرصه‌های جنگلی بوستان یاس و فاطمی توسط شهرداری تهران آماده شده است. اما این طرح زمانی اعتبار قانونی و قابلیت اجرایی پیدا می‌کند که سازمان منابع طبیعی و آب‌خیزداری کشور آن را رسماً تأیید و مهر کند.

نوبخت با تشریح جزئیات فنی این سند گفت: در این کتابچه‌ها، تمام جزئیات از جمله فاصله کاشت، تعداد نهال در هر هکتار، ابعاد گودال‌ها و حتی فرم تشریح قطعات مشخص شده است. برای مثال، در پلان بوستان یاس و فاطمی، مساحت کل قطعه، میزان دستگاه‌های مورد نیاز، سال کاشت، سطح فضای باز و تأسیسات تعیین شده است.

وی با بیان اینکه برنامه پیشنهادی شامل عملیات‌های مختلفی است، اضافه کرد: این طرح شامل احیا و نهال‌کاری است؛ مثلاً در یک قطعه مشخص، برداشت درختان خشک و سرپا و سپس عملیات‌های مراقبتی نظیر سله‌شکنی، تنک کردن، وجین، هرس و پاک کردن درختان وجود دارد.

او با تأکید بر ارزش علمی این اقدام اظهار داشت: به نظر من، این کتابچه طرح یک سند افتخاری برای شهرداری و شورای شهر تهران است؛ زیرا برای اولین بار پس از سال‌ها، به‌ویژه پس از گذشت بیش از چهل سال از انقلاب، یک طرح کاملاً علمی و مبتنی بر استانداردهای بین‌المللی تهیه شده است.

نوبخت در پاسخ به پرسشی درباره برآورد مستند از جایگزین درختان خشکیده یا قطع شده، گفت: من می‌خواهم کاملاً فنی صحبت کنم و اصلاً قصد ورود به بحث‌های سیاسی و اینکه چه کسی چه می‌گوید را ندارم. برای تهیه این کتابچه‌ها، ما ابتدا باید خاک را مطالعه کنیم و شرایط آب‌وهوایی دقیق منطقه را بشناسیم.

وی با طرح این مسئله که انتخاب گونه یک تصمیم ساده نیست، اظهار کرد: انتخاب گونه به این معنا نیست که در یک عرصه، همه را از یک نوع کاشت کنیم. در یک عرصه ممکن است با هشت نوع گونه متفاوت روبرو باشیم؛ چرا که ما باید زهکشی‌ها، میزان رطوبت و ویژگی‌های شیمیایی خاک را در نظر بگیریم.

او با بیان اهمیت فاکتورهای محیطی ادامه داد: اگر خاک اسیدی باشد، باید گونه‌هایی را انتخاب کنیم که بر خاک تأثیر منفی نگذارند؛ و اگر پاشش‌های آبیاری به صورت بازی باشد، باید مراعات کنیم که در آینده خاک شور نشود. تمامی این فاکتورها، مبنای اصلی تصمیم‌گیری‌های ما در این طرح‌های علمی است.

نوبخت در پاسخ به اینکه آیا تحلیل‌هایش رنگ و بوی سیاسی دارد، گفت: من به هیچ عنوان نمی‌خواهم سیاسی صحبت کنم، بلکه رویکردم کاملاً کارشناسی است. ما در حال حاضر داده‌های مربوط به میزان بارندگی متوسط سی سال اخیر در منطقه چیتگر را در اختیار داریم که حدود دویست و هشتاد میلی‌متر در سال است و برای سرخه حصار این میزان بین دویست و پنجاه تا سیست میلی‌متر برآورد شده است.

او با طرح این نکته که وضعیت اقلیمی به شدت تغییر کرده است، اضافه کرد: از سال یک هزار و چهارصد به این سو، میزان بارندگی در چیتگر به نزدیک نود میلی‌متر در سال رسیده است. این اطلاعات مستقیماً از سازمان هواشناسی دریافت شده و داده‌هایی نیست که ما خودمان تولید کرده باشیم، بنابراین نمی‌توان تأثیر این کاهش شدید بارندگی را نادیده گرفت.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران در واکنش به وضعیت منابع آبی چیتگر اظهار کرد: ما در چیتگر نه حلقه چاه داشتیم که اکنون پنج حلقه از آن‌ها یا کاملاً خشک شده‌اند یا دبی آبشان به شدت کاهش یافته است. البته این وضعیت پیش از آغاز دوره مسئولیت من وجود داشت، اما در مدیریت شهری فعلی برای حل این مشکل، با مجوز دادستان محترم، عملیات کف‌شکنی چاه‌ها را انجام دادیم تا عمق آن‌ها بیشتر شود.

وی با بیان اینکه در حال حاضر از منابع مختلف برای آبیاری استفاده می‌شود، گفت: بخشی از آبیاری چیتگر از طریق آب چاه‌های عمیق، بخشی از طریق آب‌های پسابی که از نقاط دیگر منتقل شده و بخشی دیگر نیز به واسطه تانکرها انجام می‌گیرد.

نوبخت در ادامه با اشاره به اثرات گرمایش زمین بر محیط زیست افزود: تهران در پنجاه سال گذشته حدود دو و نیم درجه سانتی‌گراد افزایش دما داشته است. چه من به عنوان متولی چیتگر باشم، چه شما و چه کسانی که نقد می‌کنند، باید بدانیم که با افزایش هر یک درجه سانتی‌گراد دما، بسته به نوع گونه و روزنه‌های برگ، نیاز آبی هر گیاه بین یک تا بیست و پنج درصد افزایش می‌یابد.

او با تأکید بر اینکه این موضوعات دارای مبانی علمی جهانی است، گفت: کسانی که بدون دلیل نقد می‌کنند، بهتر است حداقل یک جستجوی ساده در این زمینه انجام دهند یا برای دریافت توضیحات به ما مراجعه کنند. علاوه بر این، با هر یک درجه افزایش دما، میزان تبخیر از خاک تا بیست و پنج درصد و میزان تعرق گیاهان از طریق روزنه‌ها حدود بیست درصد افزایش می‌یابد.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران با تحلیل آماری این وضعیت اضافه کرد: اگر برای هر درجه، بیست و پنج درصد افزایش تبخیر را در نظر بگیریم، برای دو و نیم درجه افزایش دمای تهران، حدود پنجاه درصد تبخیر خاک بیشتر شده است که این عامل به هیچ وجه نمی‌تواند بی‌تأثیر باشد.

وی با طرح این موضوع که تک‌گونه بودن درختان یکی از عوامل آسیب‌پذیری است، اظهار کرد: در دنیا جنگل‌هایی با پایداری بالا وجود دارند که آمیخته از گونه‌های مختلف هستند، اما در مناطقی مانند چیتگر و سرخه حصار، کشت‌ها اساساً تک‌گونه‌ای بوده‌اند که این مسئله در برابر بحران‌ها اثرگذار است.

نوبخت در ادامه، افزود: اگر به مناطق اطراف تهران که پوشش گیاهی مشابه چیتگر و سرخه حصار دارند نگاه کنید، مثلاً در مسیر دماوند، می‌بینید که آنجاها هم خشک شده‌اند، در حالی که اصلاً متولی آن‌ها شهرداری نیست. حتی در یک منطقه نظامی اطراف سرخه حصار، مسئولان مربوطه تأیید کردند که آبیاری را به‌طور کامل انجام داده‌اند و تنبک‌ها سرسبز هستند، اما تمام کاج‌ها خشک شده‌اند.

استراتژی احیا و مدیریت هوشمند منابع آبی

نوبخت در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت حفظ تعادل در طبیعت گفت: ما باید در طبیعت به عنوان حلقه‌ای از یک اکوسیستم حضور داشته باشیم و هنر ما این است که اجازه ندهیم آفت یا بیماری به مرحله طغیان برسد.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران در پاسخ به این پرسش که با توجه به چالش‌های کاهش بارندگی و افزایش دما، دورنمای آینده عرصه‌هایی مانند چیتگر و سرخ حصار بر اساس برنامه‌ریزی‌های جدید چگونه خواهد بود، اظهار کرد: سیاست اصلی ما بر این است که به طور کامل استفاده از آب چاه و آب قنات را در سیستم آبیاری فضای سبز قطع کنیم. در عوض، تمرکز ما بر استفاده از آب‌های پساب و استحصال روان‌آب‌ها از سطح شهر خواهد بود.

وی با بیان اینکه استفاده از روان‌آب‌ها با چالش‌های خاصی همراه است، افزود: آب‌های جاری در سطح شهر به دلیل آلاینده‌های ناشی از خودروها و گازهای خروجی، دچار آلودگی می‌شوند؛ به گونه‌ای که پس از اولین بارندگی، کف بسیاری از خیابان‌ها کاملاً چرب می‌شود. این آب‌ها برای پوشش گیاهی مضر هستند، بنابراین باید ابتدا تصفیه شوند تا در فرآیند آبیاری، آسیبی به گیاهان وارد نشود.

نوبخت در واکنش به ضرورت تصفیه دو مرحله‌ای آب گفت: ما گاهی ناچاریم آب را دو بار تصفیه کنیم؛ چرا که علاوه بر سلامت پوشش گیاهی، باید سلامت مردمی که از عرصه‌های طبیعی استفاده می‌کنند را نیز تضمین کنیم تا به هر دلیلی، احتمال بروز بیماری برای شهروندان از بین برود.

او با طرح این موضوع که تمام زیربناهای اجرایی سازمان بر پایه استانداردهای علمی بنا شده است، اضافه کرد: ما برای این منظور، کمیته‌ای فنی تشکیل داده‌ایم که اعضای آن متخصصان برجسته دانشگاهی، اساتید موسسه تحقیقات جنگل و مرتع و صاحب‌نظران دستگاه‌های اجرایی از جمله سازمان منابع طبیعی و آب‌خیزداری هستند. این کمیته فنی دارای سه کارگروه تخصصی در حوزه‌های گیاه‌پزشکی، آب و خاک، و جنگل است.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران با بیان اینکه شاید عدم اطلاع‌رسانی دقیق به مردم، یکی از نقاط ضعف ما بوده است، اظهار کرد: ما در انتخاب گونه‌ها بسیار حساس هستیم؛ حتی گونه‌هایی را انتخاب می‌کنیم که هیچ اثر منفی بر سلامت مردم نداشته باشند. برخی از گونه‌های گیاهی در سطح جهان در فصل‌های خاص، آلرژی‌زا هستند و مشکلات تنفسی ایجاد می‌کنند؛ لذا ما مدیریت این گونه‌ها را نیز مدنظر قرار می‌دهیم.

وی با اشاره به اهمیت مطالعات اقلیمی افزود: ما حتی نقشه‌های جهت باد در تهران را مطالعه می‌کنیم تا در آینده، فضای سبزی را ایجاد کنیم که شایسته شهروندان باشد. گذشتگان برای فضای سبز تهران زحمات زیادی کشیدند و وظیفه ما ابتدا حفظ این میراث و سپس احیا، غنی‌سازی و در نهایت توسعه و بهره‌برداری متوازن از آن است.

نوبخت با تبیین استراتژی جدید در مدیریت پوشش گیاهی گفت: ما تهران را به سه پهنه میان‌بند، بالابند و پایین‌بند تقسیم کرده‌ایم که در هر پهنه، انتخاب گونه‌ها بر اساس شرایط محیطی متفاوت خواهد بود.

او با طرح یک مثال ملموس از مسیر ولیعصر، اظهار کرد: اگر مسیر ولیعصر را از شمالی‌ترین قسمت تا انتهای آن در میدان راه آهن بررسی کنید، متوجه می‌شوید که در مناطق پایین‌دست، چنارها نمی‌توانند پایداری خود را در سال‌های اخیر حفظ کنند؛ در حالی که در قسمت‌های بالادست، شاهد چنارهای بسیار شاداب هستیم.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران با اشاره به تفاوت وضعیت درختان در این مسیر گفت: حتی در حال حاضر نیز در خودِ خیابان ولیعصر، برخی از پایه‌های چنار در قسمت‌های پایین‌دست، همچنان سالم و قطور هستند. دلیل این پایداری به شرایط اقلیمی مربوط می‌شود؛ برای مثال، چنار در طول حیات خود روزانه به حداقل هشت ساعت نور نیاز دارد. در بالادست ولیعصر، درختان زمستان‌گذرانی می‌کنند و سرمای شدید را به خوبی تحمل می‌کنند، اما در اطراف میدان راه آهن، این شرایط فراهم نیست.

اتهام جنگل‌خواری

نوبخت در ادامه بحث و با اشاره به تفاوت‌های اقلیمی مناطق، گفت: برای اینکه یک درخت در طول حیات خود پایداری داشته باشد، باید بتواند یک دوره سرما را به درستی پشت سر بگذارد. دلیل اینکه در برخی نقاط، مانند نزدیکی میدان راه آهن، این پایداری وجود ندارد، این است که درختان آنجا آن دوره سرمای لازم را در طول سال تجربه نمی‌کنند.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان میان نیاز به حفاظت از فضای سبز و تخصیص بودجه به پروژه‌های عمرانی توازن برقرار کرد، گفت: در افکار عمومی حساسیت زیادی نسبت به این موضوع وجود دارد که آیا بودجه‌های جاری صرف حفاظت از فضای سبز می‌شود یا به پروژه‌های عمرانی اختصاص می‌یابد. این حساسیت گاهی منجر به مطرح شدن اتهاماتی نظیر جنگل‌خواری می‌شود که من می‌خواهم بدون هیچ تعصب، و صرفاً از دیدگاه حقوقی، پاسخ بدهم.

او با طرح این نکته که واژه جنگل‌خواری با واقعیت‌های اداری سازگار نیست، افزود: وقتی صحبت از جنگل‌خواری می‌شود، متولی آن اصلاً شهرداری نیست؛ بلکه متولی اصلی، سازمان منابع طبیعی و آب‌خیزداری کشور است. این سازمان به دلیل جدیت و جایگاه خود در دستگاه قضا، در برابر هرگونه تخریب یا جنگل‌خواری بسیار برخورد می‌کند و اصلاً کوتاه نمی‌آید.

وی با بیان اینکه در مورد عرصه‌های منابع طبیعی که احاله مدیریت شده‌اند، دقت در عبارات بسیار حیاتی است، اظهار کرد: اگر کسی در استفاده از این اصطلاحات بی‌دقتی کند، در واقع بار حقوقی سنگینی را بر دوش خود می‌کشد. احاله مدیریت به یک دستگاه، فرقی نمی‌کند آن دستگاه نظامی باشد، قضایی باشد یا شهرداری؛ اما هر اقدامی، از جمله تفرج یا گردشگری، باید دقیقاً بر اساس طرح‌های موجود باشد.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران در واکنش به ادعای ساخت‌وساز غیرقانونی در عرصه‌ها، گفت: در یک طرح، حتی برای ساخت یک ساختمان یا تعداد مشخصی آلاچیق، زون‌بندی‌های دقیقی وجود دارد؛ مثلاً مشخص است که ساخت‌وساز در نقطه «الف» مجاز است و نه در نقطه «ب». عرصه‌ها به زون‌های مختلفی از جمله زون‌های اداری، حفاظتی یا تفرجگاهی تقسیم می‌شوند. حتی اگر مدیریت یک عرصه به شهرداری احاله شده باشد، ما بدون مجوز سازمان منابع طبیعی نمی‌توانیم هیچ ساختمانی احداث کنیم.

او با طرح این پرسش که چگونه جنگل‌خواری می‌تواند در چنین شرایطی رخ دهد، افزود: اگر کسی بخواهد به صورت غیرقانونی ساختمانی در بوستان‌هایی مثل یاس، فاطمی یا چیتگر احداث کند، اولین اتفاق این است که سازمان منابع طبیعی و آب‌خیزداری کشور بلافاصله طرح دعوی خود را در دستگاه‌های نظارتی مطرح می‌کند. پرونده‌های بسیاری در این زمینه وجود دارد و در سنوات گذشته نیز پرونده‌هایی برای شهرداری تشکیل شده که خوشبختانه اکثر آن‌ها رفع مشکل شده‌اند. بنابراین، اگر کسی ادعای جنگل‌خواری می‌کند، باید آدرس و مستندات آن را بر اساس اسناد رسمی ارائه دهد.

وی با تبیین مرزهای اختیارات سازمان، اظهار داشت: باید میان دو نوع عرصه تمایز قائل شد؛ بخشی از عرصه‌ها متعلق به خود شهرداری هستند که سازمان منابع طبیعی در آن‌ها اختیار قانونی ندارد، و بخش دیگر مانند چیتگر، یاس، فاطمی و سرخ حصار هستند که مالکیت آن‌ها متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران است و نمایندگی آن بر عهده سازمان منابع طبیعی است. ما در این مناطق صرفاً مدیریت را بر عهده داریم و مالک نیستیم.

وضعیت معیشتی نیروهای میدانی و چالش‌های استخدامی

نوبخت در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت معیشتی نیروهای میدانی که در حال خدمت‌رسانی هستند، گفت: در سازمان بوستان‌ها، تصمیم‌گیری‌ها توسط مدیریت شهرداری و بر اساس اسناد بالادستی و قوانین مشخص انجام می‌شود. مدیریت شهری بر اساس ضوابط قانونی می‌تواند نیرو جذب کند و این‌گونه نیست که فرآیند جذب نیرو در سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران، که حدود ۲۱۵ پیمانکار و در مجموع حدود ۱۵۶۳۶ نیرو را شامل می‌شود، بدون ضوابط باشد.

او با اشاره به وضعیت باغبانان شهر ادامه داد: این عزیزان در واقع باغبانان شهر هستند و شهرداری نمی‌تواند به صورت مستقیم و بی‌سابقه، همه آن‌ها را به وضعیت رسمی تبدیل کند. در این میان، سازمان استخدامی کشور نیز گاهی موضوعاتی مانند تبدیل وضعیت نیروهای ایثارگر را از نظر قانونی مطرح می‌کند که این‌ها همگی در چارچوب قوانین جاری مدیریت می‌شود.

نوبخت در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت استخدامی پرسنل و استفاده از قوانین مربوط به تبدیل وضعیت، گفت: شهرداری طبق قوانین جاری عمل می‌کند و نیروهایی را که شرایط قانونی لازم را دارند، تبدیل وضعیت می‌کند. او تشریح کرد: یکی از اقدامات مثبت شهرداری در سال گذشته این بود که برای نیروهای پیمانکار، سیستم پرداخت حقوق را تغییر داد تا حق و حقوق این عزیزان به‌طور مستقیم و بدون واسطه به حساب خودشان واریز شود.

وی با اشاره به تغییر مدل قراردادی کارکنان اضافه کرد: اکنون قراردادها به صورت وکالتی بسته شده است تا حقوق پرسنل مستقیماً به حساب آن‌ها ریخته شود و دیگر مبلغی در دست پیمانکار نماند. شهرداری بر اساس ماده سیزده قانون کار، به‌طور دقیق نظارت می‌کند که تمامی حقوق، بیمه و مالیات این کارکنان به‌طور کامل و به‌موقع پرداخت شود.

رئیس سازمان بوستان‌های تهران با بیان اینکه دستورالعمل‌های جدیدی برای افزایش درآمد کارکنان ابلاغ شده است، اظهار کرد: به دستور جناب آقای دکتر زاکانی، حقوق این نیروها که پیش‌تر نزدیک به پانزده میلیون تومان بود، به بازه‌ای بین بیست و یک میلیون و هشتصد هزار تومان تا بیست و پنج میلیون تومان با احتساب حق اولاد و موارد مشابه، افزایش یافت.

او با اشاره به اصلاحات حقوقی اخیر افزود: حتی پیش از آنکه سال جاری به پایان برسد، حقوق این عزیزان را به حدود سی و یک تا سی و هشت میلیون تومان افزایش دادیم. معتقدم این گام‌ها در جهت حمایت از رفاه کارکنان، اقداماتی مثبت و ارزشمند است.

نوبخت در واکنش به موضوع رفاهی پرسنل اظهار داشت: علاوه بر افزایش حقوق، شهردار محترم تصمیماتی برای بهبود رفاه کارکنان گرفته‌اند. برای مثال، همان‌طور که در حال حاضر استفاده از مترو برای مردم رایگان است، تسهیلات مشابهی برای این قشر خاص در نظر گرفته شده است.

وی با تأکید بر اینکه این حمایت‌ها را شامل تمام سازمان‌های عملیاتی می‌داند، اضافه کرد: این بسته‌های حمایتی تنها مختص سازمان بوستان‌ها نیست، بلکه سازمان‌های دیگری مانند سازمان پسماند که نیروهای بسیار زحمتکشی برای نظافت و پاکیزگی شهر دارند نیز از این تسهیلات بهره‌مند می‌شوند.

انتهای پیام/