فیروزآباد شاهرود، آرامگاه شیخ حسن جوری

شهرستان شاهرود که از آن تحت عنوان "قارّۀ کوچک" نام می برند علاوه بر جاذبه های طبیعی و تنوّع اقلیمی و فرهنگی از وجود مفاخر و مشاهیر بزرگی نیز بهره مند می باشد.

به گزارش ایسکانیوز، شهر شاهرود در 400 کیلومتری مسیر تهران به مشهد قرار گرفته و دسترسی به آن علاوه بر مسیر اتوبان و خطوط ریلی از طریق فرودگاه شاهرود نیز به راحتی امکان پذیر است.

یکی از این مفاخر، شیخ حسن جوری رهبر نهضت سربداران است که در مقابل تجاوزات وحشیانه مغول ها مردانه ایستادگی کرد.

شیخ حسن جوری از شاگردان شیخ خلیفه و از رهبران سیاسی و مذهبی قرن هفتم هجری است. او شاگرد شیخ خلیفه مازندرانی بوده و شیخ خلیفه نیز شاگرد شاه بالوی زاهد آملی بوده است. براساس مستندات تاریخی پس از به دار آویختن شیخ خلیفه در مسجد جامع سبزوار، شیخ حسن جوری از شهر باشتین به سبزوار مهاجرت کرد و در آنجا توسط حکمران ایلخانی آن زمان دستگیر و به منطقۀ فرومد تبعید شد و سرانجام در این خطه رحلت نمود.

وی پیرو افکار شیخ خلیفه در مبارزه با ظلم و ستم دست نشاندگان ایلخانی بود. و توانست با عقل و درایت و بیان شیرین خود مریدان بسیاری را گردآوری نماید. با عزیمت شیخ حسن به نیشابور و تبلیغ تعلیمات شیخ خلیفه او توانست عدۀ زیادی را با خود همراه کند و هر کس که پیرو او می شد نامش را در دفتر ثبت، و به او می گفت: الان وقت اختفاست و در وقت کارزار منتظر اشاره او باشد و سلاح به دست گیرد. هدف شیخ حسن جوری قیام مردم بر ضد حاکمان مغول و اشراف محلی بود. او در زی درویشی مردم را برای نهضت آماده کرد که روش او بعدها در میان پیروانش به نام طریقت شیخ خلیفه و شیخ حسن جوری خوانده شد.

از مهم ترین کارهای سربداران در مدت حکومتشان نوعی ترکیب قدرت دینی در حکومت بود که بخشی از قدرت در دست نیروهای نظامی و سیاسی و بخش دیگر در اختیار عالمان دینی بود و آنان رهبری دینی و معنوی جامعه را بر عهده داشتند. در واقع نفوذ آنان در میان مردم زمینه انقلاب را فراهم می کرد.

می توان گفت دولت سربداران منشاء تحولات سیاسی و اجتماعی در عصر خود بود. آنان به تقویت دولت شیعی در خراسان و رویارویی با دست نشاندگان ایلخانی پرداخته و با پیروزی بر آنان و شکستن فضای رعب و وحشت فریاد آزادی خواهی و استقلال طلبی را در همه جا طنین انداز نمودند.

شیخ حسن همه را برمی آشفت تا ایران و ایرانی پاینده و جاوید بماند نه سرافکنده در زیر سم اسبان مغول.

آرامگاه شیخ حسن جوری به واقع بهانه‌ای است تا بعد از گذشت قرن ها از وفات او همچنان ستیز آزادی و آزادگی از آن برخیزد. منطقه فیروزآباد و فرومد جایی است که سرداران سربدار را در خود جای داده، مقابری به بلندای تاریخ و نمادی از آزادگی.

برای دیدن آرامگاه شیخ حسن جوری با عبور از شاهرود به سمت مشهد پس از طی 150 کیلومتر مسافت با رسیدن به منطقه صدر آباد به سمت چپ تغییر مسیر داده و پس از عبور از میان روستای زیبای فیروزآباد به کلاته میر علم از توابع دهستان فرومد بخش میامی می رسیم، جایی که آرامگاه کوچک و محقر شیخ حسن بر فراز تپه ای غریبانه ما را به سوی خود فرا می خواند. از میان مزارع گندم و جو و باغ های این منطقه و از کنار گله های گوسفند عبور کرده و به بلندای تپه ای می رسیم که نهر آبی در کنار آن جاری است. آرامگاه شیخ بر فراز همین تپه کم ارتفاع قرار گرفته است.

بنای آرامگاه شیخ متشکل از یک اتاق 3 در 4 با گنبدی خشتی است که با پیگیری های فرمانداری شاهرود در آذر ماه سال گذشته توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بازسازی شده و از آن حالت مخروبه رهایی یافت. این مقبره عاری از هرگونه پیرایه و تشریفات ظاهری می‌باشد. دور تا دور سنگ قبر سکویی به ارتفاع نیم متر وجود دارد. علی رغم گرمای هوا، فضای درونی از برودت نسبی برخوردار است.

قدمت بنای قبلی آرامگاه شیخ حسن جوری که بر روی تپه ای تاریخی واقع شده به دوره تیموری می رسید که جز دیوارهای فرو ریخته فاقد هرگونه نوشته و اثر معماری بوده است.

در مرکز آرامگاه سنگ قبری از جنس مرمر سفید که از چند جا شکسته قرار دارد. بر روی سنگ قبر شیخ چنین نوشته است: «مضجح عالم الهی، روحانی مجاهد، شیخ حسن جوری که در راه نجات اسلام و مسلمین علیه بیگانگان و دشمنان اسلام مبارزات نستوهی از خود نشان داده است و افتخار دیگری برای سلسله روحانیّت آفرید. مرد رزم و عالم نوری / گشته نامت شیخ حسن جوری / مدفنت شد مزار اهل صفا / چون بخط بقاء مجموری /»

آرامگاه شیخ حسن جوری با توجه به نقش ماندگار وی در نهضت سربداران و علاقه مندی عامه ایرانیان به سردمداران این نهضت می تواند در گردشگری دهستان فرومد تأثیرگذار باشد.

دهستان فرومد یکی از فرصت های مهم گردشگری شهرستان شاهرود به شمار می رود چرا که آرامگاه شاعر قطعه سرای پارسی ابن یمین فریومدی و نیز بنای مسجد جامع با قدمت هزار ساله را در خود جای داده است. سوغات منطقه فرومد انار و فلفل است علاوه بر آن از غذاهای محلی با تندی قابل وصفش نیز می توان نام برد. مضافاً در بازگشت به شاهرود بازدید از کاروانسراهای طول مسیر از جمله کاروانسراهای صدر آباد، عباس آباد، میاندشت، میامی و بدشت خالی از لطف نخواهد بود.

علیرضا اسلام پناه

10900

کد مطلب: 607161

وب گردی

وب گردی