به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ با اعلام موضع رسمی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، هرگونه ساخت‌وساز و اقدام عمرانی در عرصه و حریم شهر تاریخی «دقیانوس» در جیرفت به‌طور کامل ممنوع اعلام شد؛ تصمیمی که با هدف حفاظت از یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی جنوب‌شرق ایران اتخاذ شده است.

در این موضع‌گیری، بر جایگاه تمدنی و تاریخی شهر قدیم جیرفت تأکید شده و این محوطه به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم تمدنی شرق ایران معرفی شده است؛ منطقه‌ای که بر اساس شواهد باستان‌شناسی، لایه‌های تاریخی آن از دوره‌های مختلف از جمله دوران اسلامی، تاریخی و پیش از تاریخ را در خود جای داده و از اهمیت ویژه‌ای در مطالعات تمدن‌های کهن برخوردار است.

شهر باستانی جیرفت که در میان مردم با نام «دقیانوس» شناخته می‌شود، سال‌هاست در فهرست محوطه‌های مهم باستان‌شناسی کشور قرار دارد و از آن به‌عنوان یکی از گزینه‌های جدی برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز یاد شده است. همین جایگاه موجب شده تا هرگونه مداخله عمرانی در محدوده آن با حساسیت بالای کارشناسان میراث‌فرهنگی مواجه شود.

در روزهای اخیر، انتشار برخی گزارش‌ها درباره احتمال اجرای طرح‌های شهرک‌سازی و نهضت ملی مسکن در بخشی از اراضی اطراف این محوطه، نگرانی‌هایی را در میان باستان‌شناسان و فعالان حوزه میراث فرهنگی ایجاد کرده بود؛ موضوعی که با واکنش گسترده کارشناسان همراه شد و آنان نسبت به آسیب‌های احتمالی به لایه‌های تاریخی این اثر هشدار دادند.

بر اساس گزارش‌های کارشناسی، محدوده شهر قدیم جیرفت از ارزشمندترین عرصه‌های باستان‌شناسی کشور به شمار می‌رود و هرگونه عملیات عمرانی بدون بررسی‌های دقیق علمی می‌تواند منجر به تخریب غیرقابل جبران آثار مدفون در این منطقه شود. به همین دلیل، موضع رسمی میراث‌فرهنگی بر توقف کامل هرگونه فعالیت ساخت‌وساز در این محدوده تأکید دارد.

در این میان، مسئولان استانی میراث‌فرهنگی نیز با تأیید موضع وزارتخانه اعلام کرده‌اند که ضوابط مربوط به عرصه و حریم این محوطه تاریخی همچنان لازم‌الاجراست و هیچ تغییری در رویکرد حفاظتی نسبت به این اثر تاریخی ایجاد نشده است. به گفته آنان، هرگونه تصمیم‌گیری در این زمینه باید صرفاً بر اساس اصول کارشناسی و ضوابط میراثی انجام شود.

شهر قدیم جیرفت که در حاشیه رودخانه هلیل‌رود قرار دارد، یکی از مهم‌ترین مراکز تمدنی جنوب‌شرق ایران محسوب می‌شود و بر اساس مطالعات باستان‌شناسی، سابقه سکونت در آن به هزاران سال پیش بازمی‌گردد. این منطقه در دوره‌های مختلف تاریخی، از جمله دوران مفرغ و آغاز شهرنشینی نیز دارای اهمیت ویژه بوده است.

کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند حفظ این محوطه نه‌تنها یک ضرورت ملی بلکه یک مسئولیت بین‌المللی در حوزه حفاظت از میراث تمدنی بشر است؛ موضوعی که می‌تواند نقش مهمی در معرفی تاریخ و تمدن ایران در سطح جهانی داشته باشد.

با اعلام رسمی ممنوعیت هرگونه ساخت‌وساز در محدوده این اثر تاریخی، انتظار می‌رود روند حفاظت از شهر باستانی دقیانوس با جدیت بیشتری دنبال شود و زمینه برای انجام مطالعات علمی و باستان‌شناسی دقیق‌تر در این منطقه فراهم گردد؛ اقدامی که می‌تواند به حفظ گنجینه‌های تاریخی مدفون در دل این شهر کهن برای نسل‌های آینده کمک کند.

خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای پیام./