لیلا حافظی متخصص روانشناسی اعتیاد به مناسب روز جهانی بدون دخانیات در گفت‌وگو با خبرنگار استانی ایسکانیوز از کهگیلویه و بویراحمد گفت: اعتیاد، پدیده تک بعدی نیست و نباید آن را صرفا به مصرف یک ماده تقلیل داد. در پس هر وابستگی، ترکیب پیچیده از عوامل روانشناختی، اجتماعی و حتی زیستی نهفته است.

وی بیان کرد: بسیاری از افراد، خصوصا در سنین نوجوانی و جوانی، زمانی که با چالش‌های زندگی، فشارهای روانی، احساس تنهایی، ناکامی در روابط، یا کمبود اعتماد به نفس مواجه می‌شوند، ناخوداگاه به دنبال راهی برای فرار یا فراموشی درد لحظه های خود می‌گردند. در این میان، مصرف مواد یا رفتارهای اعتیادآور، به عنوان یک «مسکن زودگذر» خود را نشان می‌دهند. فرد با خود می‌اندیشد که این ماده یا رفتار، موقتا اضطرابش را کم می‌کند، خلقش را بهبود می‌بخشد، یا او را در جمع پذیرفته‌تر جلوه می‌دهد. اما نکته دردناک اینجاست که این «آرامش کاذب»، پایدار نیست و به تدریج فرد را در چرخ‌های معیوب گرفتار می‌کند که در آن، مصرف به جای حل مشکل، خود به یک مشکل بزرگ‌تر تبدیل می‌شود.

وی با اشاره به اهمیت رویکرد پیشگیرانه، خاطر نشان کرد: صرف منع کردن و هشدار دادن، به تنهایی کافی نیست. پیشگیری واقعی، تجهیز کردن افراد با مجموعه‌ای از مهارت‌های زندگی است؛ مهارت‌هایی چون مدیریت استرس، حل مسئله، ارتباط مؤثر و مهم‌تر از همه، «نه گفتن» قاطعانه و بدون احساس گناه.

حافظی بیان کرد: وقتی فرد یاد می‌گیرد چگونه هیجانات منفی خود را به شیوه‌های سالم مدیریت کند، چگونه در مقابل فشارهای گروهی مقاومت نشان دهد و چگونه اهداف واقع بینانه‌ای برای خود تعیین کند و کمتر در معرض کشش رفتارهای پرخطر قرار می‌گیرد.

وی خاطر نشان کرد: بخش بزرگی از موفقیت در ترک اعتیاد، به توانایی فرد در «خود تنظیمی» و «خود کنترلی» برمی‌گردد.

فارغ التحصیل روانشناسی اعتیاد، بر نقش حیاتی حمایت اجتماعی و ایجاد پیوندهای سالم تاکید فراوان دارد.

ایشان خاطر نشان کرد: اعتیاد غالبا در خلاء روابط عمیق و حمایتی ریشه می‌دواند. فرد معتاد، در بسیاری از موارد، احساس تنهایی عمیق می‌کند و مصرف، برای او نوعی «همراه» یا «پناهگاه» می‌شود. بنابراین، روند بهبودی نیز نیازمند بازسازی همین پیوندهاست؛ پیوندهایی که بر پایه اعتماد، درک متقابل و پذیرش بنا شده است.

وی گفت: گروه‌های حمایتی، خانواده آگاه و حامی و حتی مراجعه به مشاور و روانشناس، همگی نقش «دیوار حائل» را ایفا می‌کنند که فرد در حال بهبودی، با تکیه بر آنها می‌تواند موج‌های شدید میل به مصرف و یأس را پشت سر بگذارد.

حافظی در ادامه به راهکارهای جایگزین و سازنده اشاره کرد و افزود: وقتی فردی تصمیم به ترک می کند، باید بداند که قرار نیست «هیچ کاری» انجام دهد. مهم است که او بتواند فعالیت‌های مثبت و لذت بخش جایگزین را کشف و جایگزین زمان صرف شده برای مصرف کند. این فعالیت‌ها می‌توانند شامل ورزش منظم، پرداختن به یک هنر یا مهارت جدید، مطالعه، گذراندن وقت در طبیعت، یا مشارکت در فعالیت‌های داوطلبانه باشند.

وی در پایان گفت: هر فردی، صرف نظر از شدت وابستگی، پتانسیل رهایی و بازگشت به یک زندگی سالم و معنادار را دارد. روز جهانی بدون دخانیات، فرصتی است برای یادآوری این نکته که جامعه و فرد، هر دو مسئولیت دارند تا با آگاهی‌بخشی، حمایت‌گری و فراهم آوردن امکانات لازم، مسیر این رهایی را هموار سازند. قطع زنجیرهای وابستگی، دست در دست یکدیگر ممکن می‌شود؛ با عشق، با دانش و با اراده‌های قوی.

خبرنگار: فائزه صداقت‌نژاد

انتهای خبر/