به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، در حالی که بسیاری از بخشهای حیاتی اقتصاد کشور زیر فشار تحریمها با چالشهای عدیده روبرو هستند، صنعت دخانیات گویی در جزیرهای امن، نه تنها از گزند محدودیتها مصون مانده، بلکه تولید خود را طی یک دهه اخیر به دو برابر رسانده است. این رشد خیرهکننده در کنار کاهش نگرانکننده سن مصرف دخانیات به زیر ۱۳ سال، نشان میدهد که دیوارهای قانونی در برابر قدرت نفوذ و ثروت این صنعت، لرزانتر از آن هستند که تصور میشد. امروز «ویپها» و «سیگارهای الکترونیک» با ویترینی جذاب و ادعاهای دروغین مبنی بر بیخطر بودن، ریه نسل آینده را هدف گرفتهاند؛ محصولاتی که به گفته متولیان سلامت، سمیتر از تنباکوی سنتی هستند اما به راحتی در بازار قاچاق و حتی ویترینهای رسمی عرضه میشوند.
در ادامه گفتوگوی ایسکانیوز با سیدرضا هاشمی، رئیس دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات را بخوانید:
هاشمی در پاسخ به اینکه چرا با وجود قوانین سختگیرانه برای کنترل مواد دخانی، سن مصرف به زیر ۱۳ سال رسیده است، گفت: واقعیت این است که ایران از نظر اسناد بالادستی و قوانین، جزو کشورهای خوب و پیشتاز است. ما قانون جامع مبارزه با دخانیات، الحاق به کنوانسیونهای بینالمللی و سند راهبردی ابلاغی از سوی ریاست جمهوری در بهمن ۱۴۰۴ را در خصوص پنج موضوع اساسی دخانیات داریم که شورای عالی انقلاب فرهنگی تدوین و به امضای جناب آقای رئیسجمهور رسیده است. مشکل ما کاستی در قانون نیست، بلکه ناتوانی در اجرای کامل آن است.
او درخصوص تاثیر ناکارآمدی نظام نظارتی بر ضعف در اجرای قوانین مربوط به کنترل دخانیات، تصریح کرد: علت پیچیدهتر از ناکارآمدی نظام نظارتی یا ضعف مجریان است. علت اصلی، قدرت بالای صنایع دخانیات است. این صنعت در تمام دنیا قدرتمند است و از نفوذ خود برای جلوگیری از اجرای قوانین استفاده میکند. ما در همه جای دنیا شاهد این قدرتنمایی هستیم.
عبور مافیای دخانیات از باتلاق تحریم
رئیس دبیرخانه کنترل دخانیات با اشاره به ممانعت صنعت دخانیات از اجرای قانون، اظهار کرد: مثلاً ستاد ملی کنترل دخانیات اعلام کرد که استفاده از اسانسها و طعمدار کردن محصولات، نوعی تبلیغ محسوب و ممنوع است. صنایع دخانی این موضوع را به دیوان عدالت اداری بردند و دیوان به نفع وزارت بهداشت رای داد. اما همچنان شاهد تولید و عرضه محصولات با طعمهای میوهای و معطر هستیم. این صنعت از مسیرهای دیگر وارد شده و به نتیجه میرسد.
وی با بیان اینکه این صنعت حتی در دوران تحریم نیز رشد کرده، گفت: تقریباً میتوان گفت تنها صنعتی که در سالهای اخیر تحت تحریم قرار نگرفته، صنعت دخانیات بوده که حتی رشد هم کرده است. تولید سیگار از ۴۰ میلیارد نخ به نزدیک ۸۰ میلیارد نخ رسیده است. دلیل آن را بهانههایی مانند «جزو صنایع دارویی بودن» میآورند تا تحریم نشوند. این نشاندهنده قدرت بالای این صنعت است.
هاشمی در خصوص آمار نگرانکننده از قرار داشتن ۴۵ درصد هموطنان غیرمصرفکننده در معرض مستقیم دود دخانیات به علت عرضه علنی قلیان معطر در رستورانها و کافهها، گفت: ابزارهای اجرایی ما در برابر این حجم از نفوذ و تولید غیرمجاز، نیازمند تقویت جدی و عزمی ملی از سوی تمام دستگاههای دولتی و مردمی است تا قوانین، عملیاتی شوند.
رئیس دبیرخانه ستاد کنترل دخانیات، در پاسخ به اینکه چرا تاکنون آمار برخورد واقعی به جای اخطار کتبی، گزارش داده نشده، با رد ایدههای سادهانگارانه درباره کارآمدی جریمههای فعلی، گفت: ابلاغیههای کتبی بهتنهایی قادر به کنترل بازار پررونق دخانیات نیستند و آمار واقعی برخوردها نشاندهنده شکاف عمیق میان قانون و اجرا است.
او با طرح یک هشدار آماری ویرانگر، اضافه کرد: سازمان جهانی بهداشت سالانه یک میلیون و سیصدهزار نفر مرگ را به مواجهه با دود دستدوم و سوم نسبت میدهد. این یعنی میلیونها فرد غیرسیگاری در سراسر جهان، قربانی رفتار نابهنجار و بیتوجهی افراد سیگاری میشوند.
رئیس دبیرخانه کنترل دخانیات با تأکید بر اینکه مبارزه با دخانیات یک پروژه انفرادی وزارت بهداشت نیست، گفت: در این زمینه اصناف و قوه قضاییه هم نقش حیاتی دارند، اتاق اصناف ایران و سازمان صنعت، معدن و تجارت باید نظارتهای سختگیرانهای بر قهوهخانهها و مراکز عمومی اعمال کنند.
هاشمی با اشاره به وجود همکاریهای بین بخشی در این زمینه، گفت: خوشبختانه دادستانهای کل کشور نسبت به اجرای قانون حساساند و ما همکاری خوبی با قوه قضاییه داریم. اما همچنان زوایای کور متعددی برای تخلفات وجود دارد.
سایه وپ و سیگارهای الکترونیک بر سر نسل جدید
وی با اذعان به وجود یکی از پنهانترین معضلات در زمینه فروش دخانیات گفت: متاسفانه شاهد فروش علنی سیگار به صورت نخی توسط دکههای مطبوعاتی هستیم. این دکهها مأمور ارتقای فرهنگ هستند، اما متأسفانه ویترینی برای فروش نخی محصولات دخانی شدهاند. این تخلف صریح، در کنار سایر معضلات، نیازمند مداخله جدیتر است.
رئیس دبیرخانه کنترل دخانیات درخصوص چرایی رواج سیگارهای الکترونیک و طعمدهندههای میوهای در کشورمان علیرغم دغدغه سازمان جهانی بهداشت درباره نفوذ این محصولات، گفت: نکته مثبت این است که ایران کارخانه تولید داخلی برای این محصولات ندارد و ما امیدواریم این خط قرمز را حفظ کنیم.
او با تأکید بر قاچاق بودن این کالاها، اضافه کرد: محصولات الکترونیک، ویپها و آیکاسها همگی قاچاق هستند. طبق قانون، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز باید با همکاری وزارت بهداشت و صنعت، راه را بر ورود آنها ببندد. متأسفانه کنترلهای ما کافی نبوده و این محصولات همچنان در دسترساند.
هاشمی با بیان اینکه تبلیغات غیرمستقیم در فضای مجازی بیسابقه است، گفت: متأسفانه شاهد افزایش نگرانکننده مصرف در میان دو گروه خاص هستیم؛ گروه اول زنان و گروه دوم نوجوانان و جوانان.
رئیس دبیرخانه کنترل دخانیات خاطرنشان کرد: بدون پایش دقیق تبلیغات پنهان و کنترل فروش اینترنتی، نمیتوان جلوی این موج را گرفت. ما نیازمند یک اکوسیستم نظارتی یکپارچه هستیم تا از جذب نسل جوان به تریاک جدیدی به نام سیگارهای الکترونیک جلوگیری کنیم.
هاشمی با اشاره به اینکه شعار روز جهانی بدون دخانیات امسال بر «افشای تبلیغات دروغین» تمرکز دارد، گفت: این موضوع مستقیماً نسل آینده ما را تهدید میکند. به همین دلیل شعار امسال را «افشای جذابیتها و تبلیغات دروغین برای نسلی عاری از دخانیات» انتخاب کردهایم. ما امیدواریم که جذابیتهای ساختگی و دروغهایی که صنایع دخانیات درباره محصولات نوپدید و سیگارهای الکترونیک مطرح میکنند، برملا شود.
او درباره اینکه این محصولات واقعاً بیخطر هستند یا خیر، تصریح کرد: صنایع دخانیات ادعا میکنند سیگارهای الکترونیک بیخطرند. اما مطالعات نشان میدهد که اثرات سلامتی و عوارض ناشی از مصرف این محصولات، چهبسا بسیار بیشتر از محصولات تنباکویی ساده و طبیعی است. اثرات سوء سلامتی سیگارهای الکترونیک، ویپها و آیکاسها، بسیار بیشتر از سیگار و تنباکوی سنتی است.
بازار سیاهِ ویترینهای روشن
رئیس دبیرخانه کنترل دخانیات درخصوص چرایی دسترس پذیری آسان سیگارهای الکترونیکی در کشورمان علیرغم عدم تولید داخلی، اظهار کرد: در حال حاضر کارخانه تولید سیگار الکترونیک در داخل کشور نداریم و همه این محصولات وارداتی هستند. شما پرسیدید که چرا اینگونه در دسترس است؟ باید گفت که نام این کالا «قاچاق» است. تعریف کالای قاچاق روشن است و نباید در جامعه عرضه و مصرف شود.
وی با بیان اینکه این کالا به شکل قانونی ترانزیت نمیشود، گفت: ما شاهدیم که در بسیاری از مکانها، حتی مکانهایی که ظاهر رسمی دارند، ویترینهایی وجود دارد که انواع و اقسام سیگارهای الکترونیک، ویپها و آیکاسها در آن عرضه میشود. این کالا به صورت قانونی در کشور ترانزیت نمیشود و هر آنچه در بازار میبینیم، در واقع بازار قاچاق است.
انتهای پیام/
نظر شما