ناهید سمیعی: طبیعت بکر و دست نخورده ،وجود شرایط مساعد جوی در چهار فصل و صید ماهی از ویژگی های گردشگری روستای دلمرز کردستان است. اگر تصمیم دارید به روستایی کوهستانی سفر کنید، سفر به دلمرز برای یک یا دو روز خالی از لطف نیست.
دلمرز شناسی
دلمرز از توابع شهرستان سرو آباد استان کردستان است که در فاصله ۶۵ کیلومتری جنوب شرقی سرو آباد قرار دارد. دلمرز روستایی کوهستانی است که ارتفاع آن از سطح دریا 855 متر است. اگر قصد سفر به این روستا را دارید به خاطر داشته باشید که بهار بهترین فصل سفر است،دلمرز در بهار هوایی معتدل و دلپذیر دارد، تابستان نیز هوا گرم است اما نه آنقدر که کلافه شوید و در زمستان و پاییز لباس گرم فراموشتان نشود تا از سرما یخ نزنید.
ناگفته نماند که روستای دلمرز لوله کشی آب و برق دارد و از امکانات دیگری مانند دبستان ، مدرسه راهنمایی ، درمانگاه مرکزی ، خانه بهداشت ، مخابرات ، تلفن ثابت ، دهیاری ،شورای حل اختلاف ، مسجد و شورای ده برخوردار است.
وجه تسمیه روستا
روستای دلمرز از روستاهای قدیمی کردستان است ، وجه تسمیه روستا به گفته اهالی، دالان مرز بوده است زیرا در گذشته کاروان ها برای استراحت یکی،دو روز در دلمرز می ماندند و سپس از آن عبور می کردنداما به علت شرایط منطقه طی سالیان گذشته نام روستا چندین بار تغییر کرده است. بعد ها نام آن به سرمرز تغییر می کند زیرا یزد گرد سوم به علت دور بودن منطقه تحت حاکمیت خود آن را مرز منطقه قرار داد. دره مرز نام بعدی این روستا بود که به علت قرار گرفتن در یه دره عمیق که رودخانه سیروان ار آن می گذرد به دره مرز تغییر نام یافت.
دل مرز یا دلمرز نام کنونی روستا است که بعد از بوجود آمدن روستای همسایه دل به مرور زمان از دره مرز به دل مرز تغییر نام یافت که تا اکنون به همین نام شناخته شده است. به گفته ریش سفیدان روستا بنیان و هسته اولیه روستا را شخصی به نام ابراهیم قره داغی گذاشته است که یکی از ساکنان قره داغ عراق بوده است.
حیاط خانه بام همسایه مهربانش است
روستای دلمرز،در یک محدوده کوهستانی،استقرار یافته و بافتی متراکم و به هم فشرده دارد؛ استقرار روستا در شیب ملایم موجب پلکانی شدن بخشی از خانه ها شده به طوری که سقف مسطح بام یک خانه، حیاط خانه همسایه است.
معماری خانه ها
شکل خانه ها و فضاهای درونی آن، براساس نوع فعالیت و میزان درآمد اقتصادی مردم شکل گرفته است. مصالح اصلی به کار رفته در ساخت خانه ها، سنگ، چوب و گل است که دیوارها غالباً سنگی است و به صورت خشکه چینی ساخته می شوند.
بیشتر کوچه های قدیمی باریک و طولانی هستند و بر خلاف زندگی شهری که همسایه از احوال همسایه خود بی خبر است اینجا تمامی مردم برای کمک به یکدیگر پیش قدم هستند.
گردشگری
روستای دلمرز به دلیل برخورداری از موقعیت ویژه جلوهای زیبا و بسیار منحصر به فرد دارد.مناظر و چشم اندازهای زیبای آن، در بیشتر فصول جذاب و جالب توجه است. رودخانه سیروان از مهمترین جاذبه های طبیعی روستا است که از به هم پیوستن تمامی رودهای بخش جنوبی غربی، غرب و مرکز استان، مانند رودخانههای قشلاق، گاو رود و گردلان، تشکیل شده است.
این رودخانه در پایان به رودخانه الوند "حلوان" می پیوندد و با نام دیاله در خاک عراق به دجله میریزد. اطراف این رودخانه، بسیار زیبا و محل زیست انواع پرندگان و ماهیان است.
غار شمیران در کوه های شاهو که یکی از قدیمی ترین غارهای این منطقه است.
همه ساله، در اردیبهشت ماه، دامداران گله های خود را برای چرا، به ییلاق می برند؛ منظره این کوچ بهاری، زیبایی و شکوه زندگی در ارتفاعات را دوچندان می کند.
ماهی گیری
چشمه گول گولین محل تجمع دسته عظیمی از ماهیان ازنوع قاشانی است که زمینه کسب درآمد را برای اهالی روستا محیا می کند، این ماهیان در اواخر شهریور تا اواسط آذر در داخل این چشمه جمع می شوند. مردم روستا در گذشته با صید ماهی نیاز غدایی خود را تامین کرده و اضافه آن را به سایر روستاها می فرستادند و با سایر خوراکی ها مبادله می کردند و به این گونه نیاز غذایی خود را برای تمام سال تهیه می کردند.
زبان و مذهب
زبان مردم روستا هورامی است، مسلمان و پیرو مذهب تسنن و مانند سایر ایرانیان در اعیاد دینی عید فطر، عید قربان و میلاد پیامبر اکرم (ص) با برگزاری جشن به شادمانی میپردازند بعلاوه عید نوروز باستانی را نیز گرامی می دارند.
اکثر مردم روستا با سواد هستند
براساس آخرین نتایج سرشماری سال 1390، روستای دلمرز 118 خانوار و 566 نفر جمعیت دارد. از نظر سطح سواد بیشتر مردم روستا با سواد هستند.
اقتصاد
مردم روستا امورات خود را از راه زراعت، باغداری ،دامداری ، پرورش زنبور عسل و صنایع دستی می گذرانند.بعلاوه کشت آبی و دیمی در روستا رواج دارد.
سوغات روستا
آب آشامیدنی و زراعتی از طریق چشمه گول گولین و رودخانه سیروان، تأمین می شود؛ گندم ، جو ، نخود ،عدس، توت فرنگی ، انار ، گردو ،توت،زردالو و انواع لبنیات شامل شیر،ماست،پنیر،دوغ،کشک مهمترین محصولات روستا هستند.
بازی محلی
کیلو برز ، قل قلان و خواجه چه بوکان از بازیهای رایج در روستا است بعلاوه در روستا انواع ورزشها و بازیهای محلی مانند سوارکاری متداول است.
موسیقی محلی
موسیقی کردی غنا و شور و حال خاصی دارد که در غم و شادی نواخته می شود.از انواع موسیقی کردی، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
سیاه چمانه؛ آهنگی غمگین که معمولاً در فراق یار و همچنین در مراسم سوگواری نواخته می شود.
چه پله و گه ریان از آواز و آهنگهای رایج در روستا است. همچنین برخی از رقصهای گروهی با همراهی زنان و مردان فامیل از جمله مراسم محلی است که به خصوص در عروسیها متداول است .
غداهای محلی
دوینه، دوخه وا ، شه له مین، غازینه و انواع غذاهای گیاهی از متداولترین غذاهای محلی در روستای دلمرز است.
پوشش گیاهی
پوشش گیاهی روستا شامل انواع گیاهان مانند گل گاو زبان، خاکشیر ، ختمی ، بابونه ، گاو زبان ، شقایق ، بو مادران ، آویشن ، شیرین بیان، پونه ، کنگر ، ریواس ، خوژه ، کاسنی، قارچ و گون که کاربرد غذایی ، دارویی و صنعتی دارند بعلاوه انواع درختان بلوط، کیکم، ارژن ، بنه، انار ، ون ،زالزالک ، گلابی و انجیر پوشش گیاهی غالب این روستا است همچنین مراتع سرسبز اطراف روستا پوشش گیاهی مناسبی را برای چرای دام فراهم کرده است.
گونه جانوری
گونه های جانوری در زیستگاهای روستا شامل شغال ،گرگ ،خرس ،بزکوهی ،روباه ،خرگوش ،گراز ،خوک و به گفته بعضی از اهالی روستا گونه نادری از یوزپلنگ در این منطقه یافت می شود.
راه دسترسی به دلمرز
راه دسترسی به روستا از شهرهای کامیاران ،پاوه ،سروآباد و سنندج است اما متاسفانه راه ارتباطی موجود خاکی و صعب العبور است.
اقامت
در این روستا محل خاصی برای اقامت شما وجود ندارد اما کردها بسیار مهمان نواز هستند و می توانید برای یک شب یکی از اتاق هایشان را اجاره کنید بعلاوه می توانید از چادر های مسافرتی هم استفاده کنید.
20103
