حضور رمضان در تقویم روزگار، نه یک تکرار ساده بلکه تجدید میثاق دیرینه ای است با حقیقتی که هر سال خود را در جامه‌ای نو به انسان نشان می‌دهد. این ماه، فراتر از اینکه متشکل از روز ها است، در دیگری از جهان خلقت را به روی انسان می‌گشاید؛ دریچه‌ای به سوی آنچه که از جنس خاک نیست و در عین حال، در عمیق‌ترین لایه‌های وجود، حضور خود را فریاد می‌زند.

با فرارسیدن ماه رمضان، شب‌های آن نیز زبان دیگری می‌یابند. سحرگاهان، پیش از آنکه سپیده بدمد، دعای «اَللّهُمَّ اِنّی اَسَئَلُکَ مِنْ نُورِکَ بِاَنْوَرِهِ وَکُلُّ نُورِکَ نَیِّرٌاَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِنُورِکَ کُلِّهِ» از رسانه‌ها طنین‌انداز می‌شود.

این نجواهای سحرگاهی، نه فقط مقدمه‌ای برای روزه‌داری، بلکه مانندیک پل بین آسمان ها و زمین است؛ لحظاتی که دل‌ها در خلوت خود، خدا را بی‌واسطه‌تر احساس می‌کنند و معنای بندگی در قلب آدم نقش می‌بندد.

روزه‌داری در این ماه، صرفاً تمرینی برای ترک خوردنی‌ها نیست، بلکه سفری است به اساسِ مفاهیم انسانی. گرسنگی، یادآور آن دست‌هایی است که شاید هرگز به نانی نرسیده‌اند؛ نشانگر این حقیقت که انسان می‌تواند از خود فراتر رود و به مقامی دست یابد که شایسته اوست، البته که اگر اراده کند و برای تلاش کند.

امسال اما رمضان در شرایطی ویژه فرا رسیده است. بهار طبیعت که خود آیینه‌ای از رستاخیز و حیات دوباره است، با ماه خدا هم‌نشین شده است. این پیوند، معنایی عمیق در خودش دارد: همان گونه که زمین در بهار لباس تازه می‌پوشد، دل‌ها نیز در رمضان فرصت بازآفرینی می‌یابند. حیات طبیعت و حیات معنوی، در این نقطه از زمان به هم می‌رسند تا تصویری کامل از زندگی را ترسیم کنند.

نکته ی دیگری که شایسته ی تأمل و تفکر دارد این است که عید فطر امسال با نوروز همزمان گردیده و این هم‌زمانی با اتحاد عید فطر شیعیان و اهل سنت نیز همراه شده است. در چنین روزی، مسلمانان ایران و دیگر کشورهای اسلامی، بی‌تفاوت به مرزهای مذهبی، همصدا تکبیر می‌گویند و دست‌هایشان همزمان رو به آسمان بلند می‌شود. این همراهی، جلوه‌ای روشن از وحدت امت اسلامی است؛ یادآوری که اختلاف‌ها آنگاه رنگ می‌بازند که ایمان به خدای واحد، محور هم‌دلی قرار گیرد.

در شب‌های قدر، آن هنگام که به باورِ باورمندان، آسمان تا زمین نزدیک می‌شود و فرشتگان بر دل‌های بیدار فرود می‌آیند، دست‌ها برای ظهور منجی موعود بلند می‌شود. برای آن روزِ موعودی که وعده الهی به همه مستضعفان جهان است. در این شب‌ها که تقدیر یک ساله ی آدمی رقم می‌خورد، دعای فرج نه فقط برای شیعیان بلکه برای همه کسانی است که در انتظار عدالت و رهایی به سر می‌برند، زمزمه می‌شود.

چه نیکو تدبیری است این تقارن‌ها؛ بهار طبیعت، بهار ایمان و بهار وحدت امت اسلامی، هر سه در یک نقطه از تاریخ گرد آمده‌اند تا نشانه‌ای باشند بر آنچه باید درک کرد. گویی همه این‌ها در کنار هم، نوید نزدیکی آن صبح موعود را می‌دهند.

رمضان، فرصتی است برای بازسازی خویشتن. ماهی که در آن شیعه و سنی در کنار هم روزه می‌گیرند و برای عزت اسلام دعا می‌کنند. این وحدت، همان زمینه‌ای است که ظهور منجی را نزدیک‌تر می‌کند؛ زیرا آن روز موعود زمانی فرا می‌رسد که دل‌ها به هم نزدیک شده و مرزهای ساختگی رنگ باخته باشند.

پس در این ماه پربرکت، شایسته است روزه را تنها به پرهیز از خوردنی‌ها محدود نسازیم؛ از کینه‌ها و حسادت‌ها نیز دوری گزینیم و تفرقه را از میان برداریم. این ماه را بهار وحدت، بهار محبت و بهار انتظار قرار دهیم.
رمضان، سرشار از نور باد. دعاها بی‌پاسخ نماناد و دل‌ها برای ظهور آن عزیز سفرکرده آماده گردد. اللهم عجل لولیک الفرج.

فعال فرهنگی*

انتهای یادداشت/