به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، سالمندان در شرایط جنگ با چند نوع آسیب‌پذیری هم‌زمان از جمله بیماری های مزمن روبه‌رو هستند که شدت آن از بسیاری از گروه‌های سنی دیگر بیشتر است. توجه به سالمندان فقط یک مسئله پزشکی نیست، بلکه نشانه‌ای از مسئولیت‌پذیری اجتماعی و انسانی جامعه در قبال نسل‌هایی است که سال‌ها برای ساختن این کشور تلاش کرده‌اند. در زمانه جنگ، گروه های آسیب پذیر از جمله سالمندان نیازمندتوجه ویژه ای هستند. دکتر احمد دلبری از متخصصین برجسته کشور در حوزه طب سالمندی و سالمند شناسی است که تجربه سالها حضور در عرصه پژوهش، آموزش، درمان و سیاستگذاری و مدیریت سازمان های خدمات رسان اجتماعی را دارد.

مصاحبه خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز با دکتر احمد دلبری، متخصص طب سالمندی، رئیس انجمن علمی سالمندی ایران و استاد دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی را در ادامه بخوانید:

گسست زنجیره درمان؛ تهدید آنی سلامت در شرایط بحرانی
رئیس انجمن علمی سالمندی ایران گفت: بخش زیادی از سالمندان با بیماری‌هایی مانند فشار خون، دیابت، بیماری‌های قلبی، مشکلات تنفسی یا بیماری‌های عصبی زندگی می‌کنند که نیازمند مصرف منظم دارو، پیگیری پزشکی و دسترسی به خدمات درمانی هستند و بسیاری از سالمندان روزانه چند دارو مصرف می‌کنند و اگر زنجیره تأمین دارو یا دسترسی به پزشک به واسطه شرایط جنگی مختل شود، سلامت آنها می‌تواند در مدت کوتاهی به خطر بیفتد.
وی خاطرنشان کرد: سالمندان نسبت به سایر گروه های جمعیتی محدودیت‌های حرکتی و جسمی بیشتری دارند و در شرایطی که نیاز به جابه‌جایی سریع، پناه گرفتن یا تغییر محیط زندگی وجود داشته باشد، سالمندان به دلیل ضعف عضلانی، مشکلات تعادل یا بیماری‌های مفصلی با دشواری بیشتری مواجه می‌شوند و همین مسئله خطر زمین‌خوردن و آسیب‌های جسمی را نیز افزایش می‌دهد.
شبیخون اضطراب؛ وقتی اخبار جنگ قلب سالمند را نشانه می‌رود

این متخصص سالمندشناسی به فشارهای روانی و اضطراب به عنوان بعد دیگری از آسیب‌پذیری سالمندان تأکید کرد: اخبار مداوم جنگ، صدای انفجارها، یا نگرانی برای خانواده می‌تواند باعث افزایش اضطراب، بی‌خوابی و حتی تشدید بیماری‌های قلبی و فشار خون در سالمندان شود و در برخی افراد نیز احساس ناامنی یا تنهایی بیشتر می‌شود.
دکتر دلبری، تنهایی و انزوای اجتماعی را نیز مولفه های مهمی در بررسی وضعیت سالمندان دانست و اظهار داشت: بخشی از سالمندان به تنهایی زندگی می‌کنند یا فاصله زیادی با فرزندان و بستگان خود دارند و بنابراین، در شرایط بحران، این گروه ممکن است دسترسی کمتری به اطلاعات، کمک‌های فوری یا حمایت خانوادگی داشته باشند.
این استاد دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در پاسخ به سوالی درباره چالش هایی که سالمندان ایران در ارتباط با جنگ با آن روبرو هستند گفت: اگر بخواهیم واقع‌بینانه، از نظر روانشناسی سالمندان و بر اساس تجربه‌های جهانی مدیریت بحران پاسخ بدهیم، نخستین چالش، اضطراب و فشار روانی ناشی از اخبار جنگ است.
وی ادامه داد: سالمندان معمولاً زمان بیشتری را در خانه می‌گذرانند و در معرض اخبار تلویزیون، شبکه‌های اجتماعی و شایعات قرار می‌گیرند و تکرار مداوم اخبار نگران‌کننده می‌تواند باعث افزایش اضطراب، بی‌خوابی، تپش قلب و حتی تشدید بیماری‌های قلبی و فشار خون شود.
تنهایی در بحران؛ چالش زیست ۳۰ درصد از سالمندان ایران

رئیس انجمن علمی سالمندی ایران نگرانی درباره دارو و درمان بیماری‌های مزمن، تنهایی، اختلال در برنامه های روزمره زندگی را به عنوان دیگر چالش های مهم سالمندان در زمان جنگ برشمرده و افزود: حدود 30 درصد از سالمندان به تنهایی زندگی می‌کنند و در شرایط بحران ممکن است دسترسی فوری به کمک خانواده یا همسایه‌ها نداشته باشند و همین مسئله باعث می‌شود احساس ناامنی و نگرانی در این گروه بیشتر باشد.
وی همچنین به خطرات ایمنی در خانه اشاره کرد و اظهار داشت: در شرایط اضطراب یا قطع احتمالی برق و خدمات شهری، خطر زمین‌خوردن، کم‌آبی بدن، یا مصرف نامنظم داروها ممکن است افزایش پیدا کند.

اولولیت‌بندی نظام سلامت و خطر فراموشی خدمات غیر اورژانسی

رئیس انجمن علمی سالمندی ایران به فشار مضاعفی که در زمان جنگ به نظام سلامت و درمان کشور وارد می شود و تأثیر آن بر دسترسی خدمات درمان از سوی جمعیت سالمند کشور نیز پرداخت و خاطرنشان کرد: در حالت عادی، بسیاری از سالمندان برای مدیریت بیماری‌های مزمن خود به مراجعه منظم به پزشک، دریافت دارو، آزمایش‌های دوره‌ای و خدمات مراقبتی نیاز دارند در حالیکه در شرایط بحران، بخشی از ظرفیت نظام درمانی به رسیدگی به آسیب‌دیدگان مستقیم جنگ اختصاص پیدا می کند و همین موضوع می‌تواند روند ارائه برخی خدمات غیر اورژانسی را کندتر کند.
دکتر دلبری در توضیح موضوع امنیت روانی در زمان های تنش مانند جنگ برای سالمندان اظهار داشت: سالمندان نسبت به تنش‌های محیطی و ناا

منی روانی حساسیت بیشتری دارند و تجربه‌های جهانی در حوزه سالمندی نشان می‌دهد که در شرایط جنگ یا بحران، احساس ناامنی می‌تواند به اندازه تهدیدهای فیزیکی برای سلامت سالمندان آسیب‌زا باشد.
وی افزود: نخست باید توجه داشت که سالمندان معمولاً تحمل کمتری در برابر استرس‌های شدید و طولانی‌مدت دارند و در شرایط جنگ صدای انفجار، هشدارها، اخبار مکرر و فضای عمومی نگرانی می‌تواند باعث افزایش اضطراب، اختلال خواب، تپش قلب و حتی تشدید بیماری‌های قلبی و فشار خون در این گروه شود.
رئیس انجمن علمی سالمندی تأکید کرد: امنیت سالمندان در شرایط بحران فقط به معنای امنیت فیزیکی نیست، بلکه حفظ آرامش روانی، حمایت خانوادگی و ثبات در زندگی روزمره نیز بخش مهمی از مراقبت از این گروه محسوب می‌شود.
دکتر دلبری همچنین در خصوص مهمترین تدابیری که از سوی نظام سلامت باید برای حفظ امنیت جسمی و روانی این گروه اتخاذ شود گفت: در این شرایط، تداوم خدمات درمانی ضروری، تأمین داروهای مورد نیاز، اطلاع‌رسانی صحیح و حمایت‌های اجتماعی از سالمندان است تا سلامت جسمی و روانی آنان حفظ شود.
وی نقش خانواده را در این روند بسیار حیاتی دانست و افزود: خانواده‌ها می‌توانند با حفظ ارتباط مداوم با سالمند، کمک در تهیه داروها، کمک به رفت و آمد به مراکز درمانی، ایجاد محیطی آرام در خانه و کاهش قرار گرفتن سالمند در معرض اخبار نگران‌کننده، نقش مهمی در حفظ آرامش و امنیت روانی او ایفا کنند.
دکتر دلبری به حمایت های جامعه و محله به عنوان ضلع دیگری از نظام مراقبت از سالمندان اشاره کرد و اظهار داشت: حمایت از سالمندان در شرایط بحران یک مسئولیت جمعی است و جامعه و همسایه‌ها نیز می‌توانند نقش حمایتی مهمی داشته باشند؛ به‌ویژه در مورد سالمندانی که تنها زندگی می‌کنند یا سر زدن به آنان و کمک در مواقع ضروری می‌تواند احساس امنیت و آرامش بیشتری برای این گروه ایجاد کند.
این متخصص طب سالمندی توصیه هایی هم برای هر سه ضلع خانواده، محله و نظام سلامت داشت و گفت: نخستین توصیه، حفظ نظم در مصرف داروها به ویژه برای افراد مبتلا به بیماریهایی مانند فشار خون، دیابت بیماری های قلبی است و بسیار مهم است که داروهای خود را به‌طور منظم مصرف کنند و در صورت امکان مقداری دارو برای چند هفته در منزل داشته باشند.
استاد سالمندشناسی، توصیه دوم را حفظ آرامش و مدیریت اضطراب با پرهیز از دنبال کردن مداوم اخبار نگران‌کننده بود و در این خصوص توضیح داد: انجام فعالیت‌های آرام‌بخش مانند دعا، مطالعه، گوش دادن به برنامه‌های رادیویی یا گفت‌وگو با خانواده می‌تواند به کاهش اضطراب کمک کند.
وی گفته دکتر دلبری، توجه به ایمنی در خانه مانند احتیاط در حرکت کردن، عجله نکردن هنگام بلند شدن از تخت یا صندلی، خلوت و روشن نگه داشتن مسیر رفت‌وآمد را خلوت، حفظ تماس مداوم با فرزندان و بستگان حتی در حد تماسهای کوتاه از دیگر توصیه هایی است که می تواند به سالمندان کمک کند.
این استاد دانشگاه همچنین توصیه کرد: سالمندان آب کافی بنوشند و وعده‌های غذایی سبک اما منظم داشته باشند، زیرا در شرایط اضطراب یا تغییر شرایط زندگی ممکن است تغذیه و مصرف آب کاهش پیدا کند که برای سلامت آن‌ها خطرناک است.
وی در نهایت در توصیه ای به سیاست گذاران نظام سلامت اظهار داشت: نباید فراموش کنیم که سالمندان بخش ارزشمندی از سرمایه اجتماعی جامعه هستند و می‌تواند منبعی از تجربه، صبوری و تاب‌آوری برای جامعه باشد بنابراین در برنامه‌ریزی‌های مربوط به مدیریت بحران، چه در حوزه خدمات سلامت، چه در حوزه حمایت اجتماعی و چه در اطلاع‌رسانی و آموزش. باید به عنوان یک گروه اولویت‌دار دیده شوند.

انتهای پیام/