ابتکارات معلم سیستانی برای جلوگیری از توقف چرخه آموزش

میناسادات ملاشاهی، معلم نمونه کشوری و فعال آموزشی در مناطق مرزی، از چالش‌های تدریس در استان سیستان و بلوچستان، نبرد با کمبود زیرساخت‌های اینترنتی و ابتکارات شخصی برای جلوگیری از توقف چرخه آموزش در محروم‌ترین نقاط ایران سخن می‌گوید.

به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، در روزهایی که فاصله میان امکانات پایتخت و مناطق مرزی بیش از هر زمان دیگری به چشم می‌آید، معلمانی هستند که فراتر از وظایف اداری، نقش ستون‌های پایداری هویت و دانش را ایفا می‌کنند. ملاشاهی یکی از این چهره‌هاست که با وجود محدودیت‌های شدید پهنای باند و چالش‌های اقتصادی در پهناورترین استان کشور، اجازه نداده است دیوار محرومیت مانع رشد دانش‌آموزانش شود. او از ضرورت برقراری عدالت آموزشی و تجربه‌های خود در برگزاری کلاس‌های جهادی در مساجد و بستر فضای مجازی می‌گوید.

در ادامه مشروح گفتگوی ایسکانیوز با میناسادات ملاشاهی، معلم نمونه آموزش و پرورش در استان سیستان و بلوچستان را بخوانید.


عدالت آموزشی؛ راهگشای توسعه جامعه

ملاشاهی در پاسخ به اینکه با توجه به ضرورت‌های آموزش مجازی در مناطق مرزی، آیا جغرافیای سکونت باعث محرومیت دانش‌آموزان از عدالت آموزشی شده است، گفت: به طور قطع عدالت آموزشی در این زمینه می‌تواند بسیار راهگشا باشد. اینکه ما و تمامی دبیران یا معلمان بخواهیم در این مسیر گام برداریم، یکی از موثرترین اقدامات در جامعه امروز محسوب می‌شود.
او با اشاره به اینکه هر کس با توجه به رشته تخصصی خود می‌تواند برای جامعه امروز ما کمک‌کار باشد، گفت: اگر ما در این راه قدم بر نداریم، واقعا چه کسی می‌خواهد بر گسترش و پیشرفت جامعه تاثیرگذار باشد؟ پس ما به طور حتم می‌توانیم یکی از پایه‌ها و ستون‌های اصلی کشورمان باشیم و عدالت آموزشی واقعا باید برقرار شود. بنده به شخصه یکی از داوطلبین جان‌فدای کشور هستم و در این مسیر ایستاده‌ام.


از مدارس تا مساجد؛ تدریس به سبک جهادی

او با طرح اینکه تجربه او در دوران کرونا و شرایط خاص کنونی در بحث آموزش‌های مجازی و حضوری چگونه بوده است، اضافه کرد: در حال حاضر بنده کلاس‌های جهادی را برگزار می‌کنم. البته چندین سال است که طرح‌های جهادی و کلاس‌های این‌چنینی را در کارنامه دارم. پیش از این در مدرسه فعالیت می‌کردیم، اما در حال حاضر این کلاس‌ها را در مساجد و در دل اجتماع به صورت داوطلبانه برگزار می‌کنیم تا دانش‌آموزان از مسیر تحصیل عقب نمانند.


خلاقیت؛ شرط بقای معلم در فضای مجازی

این معلم نمونه در واکنش به اینکه آیا شیوه‌های تدریس مجازی توانسته است نیاز آموزشی دانش‌آموزان را برطرف کند و او چه خلاقیت‌هایی در این مسیر به کار گرفته، اظهار کرد: اگر من به عنوان یک دبیر خلاقیت نداشته باشم، نمی‌توانم کارم را به درستی انجام دهم. بنده شخصا در خانه از تدریس خودم فیلم می‌گیرم و تمامی نکات را به صورت ویدیوهای کوتاه و تیکه‌ای برای دانش‌آموزان ارسال می‌کنم. همچنین آزمون‌های آنلاین از آن‌ها می‌گیرم و گام به گام با دانش‌آموزانم پیش می‌روم. مطمئن هستم اقدامی که انجام می‌دهم و بازخوردی که از آن‌ها می‌گیرم، در سرنوشتشان بسیار سازنده است.
وی با بیان اینکه همراهی دانش‌آموز در این مسیر کاملا داوطلبانه و بر اساس انگیزه است، گفت: بنده دانش‌آموز را با اجبار به کلاس نمی‌آورم، بلکه اطمینان دارم که او با من همراه است. وقتی دانش‌آموز می‌بیند که معلمش تا این حد فعال است و در رشته خود تاثیرگذاری دارد، به طور حتم انرژی و روحیه می‌گیرد. بنده این مسیر را طی کرده‌ام و واقعا نتیجه مثبت آن را هم دیده‌ام.


چالش اینترنت و زیرساخت در پهناورترین استان

ملاشاهی در پاسخ به اینکه چالش‌های آموزش مجازی در سیستان و بلوچستان در مقایسه با پایتخت چیست و آیا بودجه‌های نوسازی کفایت می‌کند، گفت: چالش در هر کاری وجود دارد. فضای مجازی یکی از روش‌هایی است که ما پیش رو داریم و قطعا سختی‌های خاص خود را دارد. اگر آموزش به صورت حضوری باشد، تاثیر بیشتری نسبت به فضای مجازی خواهد داشت. اما خلاقیت ما در این است که بدانیم چگونه دانش‌آموز را از این چالش‌ها نجات دهیم. در استان ما به دلیل گستردگی زیاد، مدارس روستایی فراوانی وجود دارد که با کمبود شدید اینترنت روبرو هستند.
او درباره چگونگی استفاده دانش‌آموزان روستایی از بستر «شاد»، گفت: بسیاری از دانش‌آموزان نمی‌توانند به صورت مستقیم از برنامه شاد استفاده کنند. محدودیت‌های ترافیکی و زیرساختی در این بستر وجود دارد و دانش‌آموزی که در روستا است، گاهی واقعا نمی‌تواند وارد کلاس شود یا از فضای مجازی به خوبی بهره ببرد.

این معلم نمونه در واکنش به تفاوت دسترسی در مراکز شهری و مناطق روستایی اظهار کرد: در مراکز شهری شرایط متفاوت است و بنده چون در شهر هستم، اگر در بستر شاد مشکلی پیش بیاید، به اداره آموزش و پرورش می‌روم تا تدریسم را انجام دهم و فیلم‌ها را به راحتی در اختیار دانش‌آموز قرار دهم. اما یکی از مهم‌ترین چالش‌های ما در بستر شاد این است که وقتی در حال تدریس هستیم، ناگهان ارتباط قطع می‌شود و فرآیند آموزش با اختلال مواجه می‌گردد.


کوچ اجباری از «شاد» به «سروش»

ملاشاهی در پاسخ به اینکه با وجود اختلالات در بستر شاد چه تدبیری برای استمرار آموزش اندیشیده است، گفت: گاهی به دلیل قطع و وصل شدن‌های مکرر، مجبور هستم دانش‌آموز را به بستر پیام‌رسان سروش هدایت کنم. اما در آنجا هم با چالش جدیدی روبرو می‌شویم؛ عده‌ای از دانش‌آموزان در آن فضا حضور دارند و عده‌ای دیگر متاسفانه غایب هستند.
او تصریح کرد: بزرگترین چالش کنونی ما این است که دانش‌آموزان واقعا سر کلاس حاضر نمی‌شوند. وقتی علت را جویا می‌شویم، می‌گویند یا اینترنت نداریم یا گوشی در دسترس نداریم. واقعیت این است که بیشتر بچه‌ها به گوشی هوشمند دسترسی ندارند و اگر این مشکل سخت‌افزاری برطرف شود، بخش بزرگی از چالش‌های ما در فضای مجازی حل خواهد شد.


خرید گوشی با هزینه‌های شخصی و جهادی

او با طرح اینکه آیا آموزش در دوران جنگ و بحران در این مناطق به صورت حضوری دنبال شده یا خیر، اضافه کرد: بنده نباید استان خود را با تهران مقایسه کنم. در تهران همه چیز در دسترس است، اما اینجا شرایط متفاوت است. ما برای اینکه آموزش متوقف نشود، در بسیاری از موارد مبالغی را جمع‌آوری کردیم و با کمک مدیران مدرسه برای بچه‌هایی که هیچ دسترسی به گوشی و اینترنت نداشتند، گوشی خریدیم. حتی گاهی خود دبیر گوشی اضافه خود را به صورت موقتی در اختیار دانش‌آموز قرار می‌دهد تا کارش را انجام دهد. این اقدامات شاید تا پنجاه درصد تاثیرگذار باشد، اما نمی‌تواند جای خالی امکانات ساختاری را پر کند.

چندزبانه بودن؛ چالشی نادیده در آموزش مجازی
این معلم نمونه در واکنش به تفاوت‌های زبانی در تدریس مجازی اظهار کرد: یکی دیگر از چالش‌های جدی ما در فضای مجازی، چندزبانه بودن است. بنده به عنوان دبیری که زبانم فارسی است، با دانش‌آموزی روبرو هستم که زبان اصلی‌اش بلوچی است و ازدواج و زندگی‌اش هم با همان اصالت زبانی پیش می‌رود. در چنین شرایطی نمی‌توان به راحتی زبان را تغییر داد، مگر اینکه خود معلم در آن منطقه کلاس‌های حضوری بگذارد.
وی ادامه داد: با این حال، وقتی وارد کلاس‌های حضوری می‌شویم، می‌بینیم که همین دانش‌آموزان نسبت به مراکز شهری ما چقدر عالی پیشرفت می‌کنند؛ به شرط آنکه ابزار کار یعنی همان گوشی و اینترنت فراهم باشد.


ترک تحصیل با نگاه به آینده مبهم شغلی

وی درخصوص اینکه چرا بسیاری از دانش‌آموزان مستعد در سیستان و بلوچستان ناچار به ترک تحصیل یا ورود به مشاغل کاذب می‌شوند، گفت: این موضوع در وهله اول به وضعیت خانوادگی و اقتصادی برمی‌گردد. وقتی دانش‌آموز می‌بیند برادر یا اطرافیانش لیسانس گرفته‌اند اما شغلی ندارند، از من می‌پرسد چرا باید عمرم را در مدرسه هدر بدهم؟ آن‌ها می‌گویند اگر مدرک بگیریم و کار نباشد، چه فایده‌ای دارد؟
او با بیان اینکه بومی‌سازی مشاغل و بیمه کردن نیروهای حق‌التدریس می‌تواند راهگشا باشد، افزود: اگر مراکز اقتصادی و شرکت‌های زیادی در سیستان و بلوچستان برپا شود، انگیزه تحصیل هم بالا می‌رود.


موانع فرهنگی و ازدواج زودهنگام دختران

ملاشاهی در پاسخ به اینکه مسئولیت اتلاف سرمایه‌های انسانی در مناطق محروم با کدام نهاد است، گفت: وزارتخانه‌های اقتصادی و آموزش و پرورش باید با هم همکاری کنند تا کارخانه‌ها و شرکت‌هایی در اینجا ایجاد شود. دانش‌آموزان پسر ما به دنبال شغل هستند و دختران نیز اغلب به سمت هنرهایی مانند گلدوزی می‌روند و معتقدند از این راه زودتر به نتیجه مالی می‌رسند.
او با اشاره به نقش خانواده‌ها در این زمینه، اضافه کرد: متاسفانه در برخی مناطق، نگاه خانواده‌ها به تحصیل دختران محدود است. آن‌ها بر اساس باورهای خود، همین که دختر سواد اولیه را یاد بگیرد کفایت می‌کند و بلافاصله او را مجبور به ازدواج می‌کنند.
این معلم نمونه آموزش و پرورش درخصوص انگیزه تحصیلی دانش آموزان سیستانی گفت: در بسیاری از موارد، خود دانش‌آموز به شدت مشتاق ادامه تحصیل است، اما خانواده‌ها تبدیل به یک معضل و مانع بزرگ می‌شوند. شرایط اینجا را اصلا نباید با استان‌های دیگر مقایسه کرد؛ چرا که حل این گره‌ها نیازمند مداخله جدی ارگان‌های اقتصادی و فرهنگی به صورت هم‌زمان است.


ایستادگی در برابر تهدیدهای نرم

ملاشاهی در پاسخ به اینکه شکاف آموزشی بین مرکز و مرز چه تاثیری بر پیوند نسل جوان با مسئله هویت ملی دارد و آیا تعلل در توسعه زیرساخت‌ها یک تهدید امنیتی محسوب می‌شود، گفت: تهدید در همه جا و در تمام استان‌ها حضور دارد و حتی در شرایط کنونی بیشتر هم شده است، اما این موضوع در گذشته نیز وجود داشت و اکنون تا حدودی کمتر شده است. بنده بر این باورم که ما نباید راه پیشرفت خود را متوقف کنیم. اتفاقا با وجود همین تهدیدها است که اگر من به عنوان دبیر و دانش‌آموزم بتوانیم خود را بالا بکشیم، یک فضای آرام‌بخش ایجاد می‌شود. وقتی اطرافیان ببینند که ما پا پس نمی‌کشیم و در این زمینه فعالیت بیشتری داریم، خود به خود انگیزه می‌گیرند.


ضرورت فرهنگ‌سازی در سنین حساس

او در پاسخ به اینکه آیا نارسایی‌های مالی و کمبودهای موجود در استان می‌تواند نسل جوان را از ارزش‌های ملی دور کند، اظهار کرد: در این زمینه می‌توان با فرهنگ‌سازی گام‌های موثری برداشت. اکنون فرهنگ و روابط غرب بر ما احاطه زیادی دارد و هم‌جواری با کشورهایی نظیر افغانستان و پاکستان این وضعیت را حساس‌تر کرده است.
او افزود: وقتی افرادی دستگیر می‌شوند، در مصاحبه‌های خود اعتراف می‌کنند که ریشه رفتارهایشان از کشورهای غربی نشات گرفته است. بنابراین بهترین راه این است که برای دانش‌آموزان فرهنگ‌سازی کنیم. ریشه این مسائل به مقطع متوسطه اول و دوم برمی‌گردد و اگر در مدارس کلاس‌هایی در این زمینه برگزار شود، دست‌کم نیمی از دانش‌آموزان از آسیب‌ها نجات می‌یابند.


اقتصاد؛ گره کوری که با فرهنگ‌سازی باز نمی‌شود

این معلم نمونه در واکنش به اینکه آیا تنها با فرهنگ‌سازی می‌توان بر نارضایتی‌ها غلبه کرد، اظهار کرد: خیر، موضوع تنها فرهنگ‌سازی نیست و بخش بزرگی از مشکلات به اشتغال گره خورده است. در خانواده‌هایی که تنها مرد نان‌آور است و هزینه‌های زندگی بالا و تعداد فرزندان زیاد است، نیاز به شغل یک ضرورت قطعی است.
وی با اشاره به اینکه در برخی مناطق این استان کار اقتصادی وجود ندارد، اضافه کرد: مردم سیستان و بلوچستان ناچار به تحمل سختی هستند. ما باید برای ایجاد فرصت‌های شغلی اقدام کنیم، چرا که کمبودهای اقتصادی یکی از چالش‌های اساسی و جدی ما محسوب می‌شود.


تبعیض در نظام رتبه‌بندی معلمان

وی در پاسخ به اینکه چرا در سازوکارهای ارزیابی، مجاهدت آموزشی در مناطق مرزی به اندازه مقالات علمی وزن دارد، گفت: موضوع رتبه‌بندی تا حد زیادی به تلاش خود معلم بستگی دارد. من ابتدا باید عملکرد خود را بسنجم و سپس سراغ ارگان‌های بزرگتر بروم. اما وقتی فرد تمام توان خود را به صورت جهادی به کار می‌گیرد، از نادیده گرفته شدن ناراحت می‌شود. بنده با مدرک دکترا، بدون آنکه بخواهم از خود تعریف کنم، در تمامی زمینه‌های جهادی پیش‌قدم بوده‌ام و هر جا نیازی بوده کمک کرده‌ام.


دغدغه معیشت و انگیزه ماندگاری

ملاشاهی در پاسخ به اینکه تفاوت در نگاه به مقام معلم چه تاثیری بر انگیزه نیروها برای ماندگاری در مناطق محروم دارد، گفت: این موضوع که بنده با مدرک دکترا، حقوقی برابر با یک نظامی با مدرک دیپلم دریافت کنم، یک دغدغه جدی برای من و سایر همکارانم است. این وضعیت قطعا بر انگیزه نیروهای کیفی تاثیر منفی می‌گذارد. همه همکاران بنده با چنین دغدغه‌هایی روبرو هستند و این تفاوت‌ها در نگاه به جایگاه معلم همواره مطرح بوده است.


وعده‌های محقق نشده همسان‌سازی

این معلم نمونه در واکنش به اینکه چه راهکاری برای بهبود این وضعیت پیشنهاد می‌دهد، اظهار کرد: چند سال قبل خود وزارتخانه اعلام کرد که موضوع همسان‌سازی رتبه‌بندی را در دستور کار دارد، اما ما همچنان در عمل چیزی مشاهده نکرده‌ایم. این طرح باید به طور کامل اجرا شود تا عدالت برقرار گردد، اما متاسفانه تا کنون این اتفاق رخ نداده است و ما همچنان منتظر اجرای واقعی این وعده‌ها هستیم.

انتهای پیام/

کد مطلب: 1304593

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha