در ادوار مختلف تاریخی، ملت‌ها همواره در برهه‌های حساس با چالش‌های هویت‌سازی مواجه بوده‌اند که در آن‌ها، موضع‌گیری مسئولان و حاکمان، سرنوشت یک کشور را رقم می‌زند. جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. در دورانی که نظام جمهوری اسلامی در برابر فشارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفته است، انتظار می‌رود که تمام کسانی که در ساختار قدرت حضور دارند، به‌مثابه مدافعانی استوار در برابر تهدیدات خارجی ایفای نقش کنند.
متأسفانه واقعیت تلخی که در سال‌های گذشته شاهد آن بودیم، حاکی از آن است که برخی چهره‌های سیاسی که در رأس امور قرار داشتند، نه تنها در مقام دفاع از منافع ملی برنیامدند، بلکه با اتخاذ سیاست‌های انفعالی و مماشات‌جویانه، زمینه‌ساز تضعیف موضع ایران در عرصه بین‌المللی شدند.
انفعال مسئولین: تهدیدی پنهان و از آسیب‌های جدی که همواره متوجه کشورهای در حال توسعه بوده، پدیده‌ «بی‌عملی سیاسی» در مواجهه با زیاده‌خواهی قدرت‌های بزرگ است. در طول دهه‌های گذشته، جریانی در ایران که خود را مدافع گفتمان اصلاح‌طلبی و اعتدال می‌نامید، با تکیه بر این تفکر که می‌توان از طریق مذاکره و سازش با غرب، منافع ملی را تأمین کرد، سیاست‌هایی را در پیش گرفت که نتیجه‌ای جز واگذاری بخش‌هایی از استقلال اقتصادی و سیاسی کشور نداشت.
این جریان که در دولت‌های گذشته مسئولیت‌های کلیدی را بر عهده داشت، با اتخاذ رویکرد روزمرگی و محافظه‌کارانه، فرصت‌های طلایی برای تقویت جایگاه منطقه‌ای و بین‌المللی ایران را از بین برد. سیاست «تسلیم تدریجی» در برابر فشارهای اقتصادی، نه تنها موجب رفع تحریم‌ها نشد، بلکه اعتماد عمومی به توانمندی‌های داخلی را نیز تضعیف کرد.
مماشات‌جویی: ریشه در تفکر وابستگی
ریشه‌ این انفعال سیاسی را باید در تفکری جستج‌وجو کرد که اتکا به قدرت‌های خارجی را راه‌حل مشکلات کشور می‌داند. این تفکر که در بین برخی نخبگان سیاسی ریشه دوانده، موجب شده که در بحران‌های مهم، شاهد موضع‌گیری‌های مبهم و دوپهلو از سوی برخی مسئولین باشیم. این افراد که امروز نیز با بهره‌گیری از تریبون‌های مختلف در صدد القای تفکرات خود هستند، باید پاسخ‌گوی عملکرد گذشته‌ی خود باشند.
ملت: ستون فولادین انقلاب
در مقابل این انفعال و بی‌عملی، ملت ایران همواره ثابت کرده است که در سخت‌ترین شرایط، پشتوانه‌ی استوار انقلاب و نظام بوده است. از مقاومت در برابر تحریم‌های ظالمانه گرفته تا ایستادگی در برابر تهدیدات نظامی، ملت ایران نشان داده که نیازی به اتکای خارجی ندارد و می‌تواند با تکیه بر توانمندی‌های داخلی، بر تمام موانع غلبه کند.
درسی برای آینده
تاریخ معاصر به ما می‌آموزد که سازش با استکبار جهانی، همواره به قیمت از دست رفتن بخشی از استقلال و عزت ملی تمام شده است. کسانی که تصور می‌کنند با مماشات و انفعال می‌توانند رضایت دشمن را جلب کنند، در اشتباه محض به سر می‌برند.
دانشجویان و نسل جوان باید هوشیار باشند و اجازه ندهند که تفکرات وابسته و سازش‌پذیر، مسیر آینده‌ کشور را رقم بزنند. آینده متعلق به کسانی است که با اتکا به توانمندی‌های داخلی و ایمان به اصول انقلاب، در برابر زیاده‌خواهی‌های استکبار جهانی بایستند.

نرگس فرهادپور*

انتهای یادداشت/