به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ پشت یک قرص نان که هر روز روی سفره خانوادهها قرار میگیرد، زنجیرهای طولانی از تولید گندم، خرید تضمینی، ذخیرهسازی، آسیاب، حمل آرد، فعالیت نانوایی و نظارت قرار دارد. به همین دلیل، کیفیت نان را نمیتوان تنها به مرحله پخت محدود کرد؛ هر اختلال در یکی از حلقههای این زنجیره میتواند در نهایت خود را در کیفیت محصول نهایی و رضایت مردم نشان دهد.
همدان به عنوان یکی از استانهای دارای ظرفیت کشاورزی، سالهاست با اقتصاد گندم و محصولات زراعی پیوند دارد. اما تولید محصول کشاورزی تنها بخش نخست این مسیر است. ارزش واقعی زمانی ایجاد میشود که گندم تولیدشده با مدیریت صحیح به آرد مناسب و سپس نانی تبدیل شود که علاوه بر تامین نیاز غذایی مردم، کمترین میزان دورریز و بیشترین کیفیت را داشته باشد.
موضوع نان در نگاه نخست یک مسئله روزمره به نظر میرسد، اما در واقع با اقتصاد خانوار، امنیت غذایی و مدیریت منابع عمومی ارتباط مستقیم دارد. دولت برای تولید گندم، خرید تضمینی، ذخیرهسازی و تامین آرد هزینههای قابل توجهی پرداخت میکند؛ بنابراین هر میزان کاهش کیفیت یا افزایش ضایعات، به معنای هدررفت بخشی از منابع اقتصادی کشور و استان است.
در چنین شرایطی، تاکید بر دسترسی همه شهروندان همدانی به نان باکیفیت، فراتر از یک مطالبه مصرفی است. این موضوع به عدالت در دسترسی به غذای مناسب بازمیگردد؛ اینکه کیفیت نان برای ساکنان مرکز استان، شهرهای کوچک و مناطق روستایی تا چه اندازه به یک استاندارد نزدیک باشد.
یکی از چالشهای اصلی مدیریت نان، تعدد عوامل موثر در کیفیت نهایی است. کیفیت گندم، نوع آرد، مهارت نانوا، تجهیزات، شرایط نگهداری، زمان پخت و حتی شیوه مصرف مردم، همگی در نتیجه نهایی نقش دارند. بنابراین برخورد صرف با یک حلقه از این زنجیره، نمیتواند به اصلاح پایدار منجر شود.
نظارت بر نانواییها، ساعت فعالیت، میزان عرضه، جلوگیری از کمفروشی و کنترل توزیع آرد، بخش ضروری مدیریت این حوزه است؛ اما در کنار نظارت، باید به آموزش، ارتقای مهارت نانوایان، بهبود تجهیزات و اصلاح فرآیندهای تولید نیز توجه شود. تجربه نشان داده است که کیفیت پایدار بیشتر از مسیر اصلاح سیستم ایجاد میشود تا برخورد مقطعی.
مسئله ضایعات نان نیز یکی از موضوعات مهم این زنجیره است. دورریز نان تنها به معنای از بین رفتن یک ماده غذایی نیست؛ بلکه نتیجه مصرف آب، انرژی، هزینه تولید گندم، حملونقل و نیروی انسانی نیز هدر میرود. کاهش ضایعات میتواند بخشی از فشار اقتصادی بر زنجیره تولید را کاهش دهد و به مدیریت بهتر منابع کمک کند.
همدان از یک مزیت مهم برخوردار است؛ تولیدکننده بودن در بخش کشاورزی به این استان امکان میدهد نگاه کاملتری به زنجیره گندم داشته باشد. اگر ارتباط میان کشاورز، مراکز ذخیرهسازی، کارخانههای آرد و نانواییها تقویت شود، امکان بهبود کیفیت از مرحله نخست فراهم خواهد شد.
از سوی دیگر، پیگیری مطالبات گندمکاران نیز بخشی از همین زنجیره است. کشاورزی که محصول خود را تولید میکند، نیازمند اطمینان از فرآیند خرید و پرداخت است تا بتواند برای فصلهای بعدی تولید برنامهریزی کند. امنیت غذایی زمانی پایدار خواهد بود که هم مصرفکننده و هم تولیدکننده در این چرخه احساس ثبات داشته باشند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی مصرف نیز اهمیت کیفیت نان را بیشتر کرده است. شهروندان امروز تنها به تامین نان به عنوان یک نیاز اولیه نگاه نمیکنند، بلکه کیفیت، سلامت، ماندگاری و ارزش غذایی نیز برای آنها اهمیت پیدا کرده است. این تغییر نگاه، سیاستگذاری در حوزه نان را از تامین صرف به سمت ارتقای کیفیت سوق میدهد.
همدان در کنار مدیریت روزمره بازار نان، نیازمند نگاه بلندمدت به این حوزه است. توسعه زنجیرههای نوین تولید، استفاده از فناوری در آسیاب و پخت، آموزش نیروی انسانی و حمایت از نانواییهای استاندارد میتواند مسیر اصلاح را هموار کند.
همچنین تفاوت شرایط مناطق مختلف استان باید در برنامهریزیها مورد توجه قرار گیرد. نیازهای یک نانوایی در مرکز شهر همدان با یک نانوایی روستایی یکسان نیست. دسترسی به تجهیزات، حجم مصرف، هزینههای حمل آرد و شرایط اقتصادی مناطق مختلف، نیازمند سیاستهای متناسب است.
در افق پنج تا ۱۰ سال آینده، موفقیت مدیریت نان در همدان با تعداد بازرسیها یا حجم آرد توزیعی سنجیده نخواهد شد؛ بلکه با کیفیت نان مصرفی مردم، کاهش دورریز، رضایت خانوارها و پایداری زنجیره تولید ارزیابی میشود.
نان سادهترین محصول روی سفره است، اما پشت آن یکی از پیچیدهترین زنجیرههای اقتصادی و اجتماعی قرار دارد. اگر همدان بتواند میان تولید گندم، مدیریت آرد، مهارت نانوایان و نظارت هوشمند ارتباط موثری ایجاد کند، میتواند از یک مسئله روزمره، الگویی برای مدیریت بهتر امنیت غذایی در سطح استان بسازد.
خبرنگار: مبینا شریفی
انتهای پیام./
نظر شما