به گزارش گروه اجتماعی ایسکانیوز، در بیماران دیابتی با توجه به ضرورت رعایت الگوی تغذیه مناسب و مصرف منظم دارو ، روزه‌داری ملاحظات خاصی را می‌طلبد؛ متخصصان حوزه سلامت با هشدار نسبت به خطراتی همچون افت یا افزایش شدید قند خون و کم‌آبی بدن، تأکید می‌کنند روزه‌داری در این بیماران تنها با ارزیابی پزشکی، تنظیم دارو و رعایت دقیق توصیه‌های تغذیه‌ای انجام شود و برای برخی گروه‌های پرخطر نیز به‌طور کامل ممنوع است.

دیابت به عنوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های غیرواگیر در کشور، نیازمند مدیریت دقیق تغذیه، مصرف منظم دارو و پایش مستمر قند خون است؛ مؤلفه‌هایی که با تغییر الگوی وعده‌های غذایی در ماه رمضان دستخوش تحول می‌شود.

پزشکان تأکید می‌کنند که تصمیم برای روزه‌داری در افراد دیابتی باید بر اساس ارزیابی فردی، نوع دیابت، کنترل دقیق قند خون و فقدان عوارض بیماری اتخاذ شود. افت قند خون (هیپوگلیسمی)، افزایش شدید قند خون (هایپرگلیسمی)، کم‌آبی و بر هم خوردن تعادل الکترولیت‌ها از جمله مخاطرات احتمالی روزه‌داری بدون برنامه برای این بیماران است.

با این حال، رعایت توصیه‌های پزشکی، تنظیم صحیح داروها، انتخاب رژیم غذایی مناسب در وعده‌های سحر و افطار و پایش منظم قند خون می‌تواند به برخی بیماران امکان دهد تا با ایمنی بیشتری این فریضه دینی را به‌جا آورند.

چراغ سبزی به دیابتی‌ها برای روزه‌داری

در همین خصوص معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند گفت: بیماران دیابتی در صورت داشتن شرایط خاص و با تأیید پزشک معالج می‌توانند روزه بگیرند، اما در موارد پرخطر، روزه‌داری نه تنها توصیه نمی‌شود بلکه می‌تواند از نظر شرعی نیز برای فرد جایز نباشد.

دکتر محید شایسته عصر پنجشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با تأکید بر اینکه بیماران دیابتی باید حداقل 2 ماه پیش از آغاز ماه رمضان با پزشک خود مشورت کنند، افزود: تصمیم‌گیری درباره روزه‌داری در این بیماران یکسان نیست و به نوع دیابت، میزان قند خون و وجود یا عدم وجود عوارض بیماری بستگی دارد.

ملاحظات ضروری برای روزه‌داری بیماران دیابتی

وی در خصوص گروه‌های پرخطر دیابتی اظهار کرد: مبتلایان به دیابت نوع یک ناپایدار، بیماران دارای سابقه افت شدید قند خون یا بدون علامت، افراد با سابقه کتواسیدوز، زنان باردار و شیرده مبتلا به دیابت، بیماران دیالیزی و کسانی که دچار عوارض پیشرفته‌ای مانند نارسایی کلیه یا بیماری‌های قلبی ـ عروقی هستند، به هیچ عنوان نباید روزه بگیرند.

گروه‌های پر خطر معاف از روزه

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند ادامه داد: همچنین بیمارانی که قند خون آنان به‌خوبی کنترل نشده و HbA1c بالای ۹ درصد دارند یا طی سه ماه گذشته به دلیل نوسانات شدید قند خون بستری شده‌اند، در گروه پرخطر قرار می‌گیرند و روزه‌داری برای آنان ممنوع است.

وی درباره بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ با کنترل مناسب قند خون گفت: این افراد در صورت رعایت رژیم غذایی مناسب و تنظیم دقیق داروها زیر نظر پزشک می‌توانند روزه بگیرند، اما باید قند خون خود را به طور منظم در طول روز اندازه‌گیری کنند.

شایسته افزود: در صورت بروز علائمی مانند عرق سرد، تپش قلب، لرزش یا سرگیجه که نشانه افت قند خون است، یا افزایش شدید قند خون (بیش از ۳۰۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر)، بیمار باید فوراً روزه خود را افطار کند تا از عوارض جدی پیشگیری شود.

توصیه‌های تغذیه‌ای و دارویی

وی درباره توصیه‌های تغذیه‌ای به بیماران دیابتی در ماه رمضان گفت: وعده سحری باید به‌عنوان یک وعده کامل و حاوی کربوهیدرات‌های پیچیده مصرف شود تا قند خون در طول روز پایدار بماند و افطار نیز بهتر است با مواد غذایی سبک مانند خرما آغاز شود و وعده اصلی شام یک تا دو ساعت پس از آن میل شود.

ملاحظات ضروری برای روزه‌داری بیماران دیابتی

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با تأکید بر پرهیز از پرخوری، مصرف غذاهای پرچرب و پرادویه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار، افزود: مصرف حداقل هشت لیوان مایعات بین افطار تا سحر برای جلوگیری از کم‌آبی بدن ضروری است.

وی در خصوص تنظیم داروها نیز تصریح کرد: هرگونه تغییر در مقدار یا زمان مصرف داروهای خوراکی کاهنده قند خون و انسولین باید صرفاً با نظر پزشک معالج انجام شود و بیماران از هرگونه اقدام خودسرانه در کاهش یا قطع دارو پرهیز کنند.

شایسته یادآور شد: ماه رمضان می‌تواند فرصتی برای اصلاح سبک زندگی و کاهش وزن در بیماران دیابتی دارای اضافه وزن باشد، اما اولویت اصلی حفظ سلامت فرد است و اگر روزه‌داری برای بیماری زیان‌بار باشد، تکلیف شرعی او روزه نگرفتن و قضای آن در زمان مناسب خواهد بود.

طبق آمارهای ارایه شده از سوی مسئولان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند روند بیماریابی دیابت در خراسان جنوبی از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ سه برابر افزایش یافته و تاکنون بیش از ۳۴ هزار بیمار دیابتی در استان شناسایی شده‌اند.

کمترین میزان شیوع دیابت مربوط به شهرستان سربیشه با ۵.۷۶ درصد و بیشترین میزان مربوط به شهرستان بشرویه با ۹ درصد است. در مجموع، میانگین شیوع دیابت در جمعیت بالای ۳۰ سال در استان ۶.۷۳ درصد است.