به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ وقتی خبر یک تصادف جادهای منتشر میشود، معمولاً نخستین تصویر، صحنه برخورد خودروها، حضور نیروهای امدادی و انتقال مصدومان است؛ اما پشت هر حادثه، داستانی بزرگتر وجود دارد که به زیرساخت، فرهنگ رانندگی، کیفیت خودروها، وضعیت نظارت و سیاستهای حملونقل بازمیگردد. حادثه برخورد یک دستگاه پژو ۴۰۵ با خودروی ساینا در کیلومتر ۲۰ محور بم ـ کرمان که سه جانباخته و دو مصدوم برجای گذاشت، تنها یک اتفاق تلخ در تقویم حوادث جادهای نیست؛ بلکه بخشی از زنجیرهای از نگرانیها درباره ایمنی مسیرهایی است که هر روز هزاران نفر برای کار، تحصیل، درمان و تجارت از آنها عبور میکنند.
محور بم ـ کرمان یکی از مسیرهای مهم ارتباطی شرق استان با مرکز کرمان است؛ جادهای که علاوه بر نقش ارتباطی میان دو شهر مهم استان، بخشی از شبکه حملونقل کالا و مسافر در شرق کشور محسوب میشود. بم به عنوان یکی از قطبهای کشاورزی، صنعتی و گردشگری استان، ارتباط مستمر با مرکز استان دارد و هر اختلال در این مسیر، تنها یک مشکل ترافیکی نیست بلکه میتواند بر جریان اقتصادی و اجتماعی منطقه نیز اثر بگذارد.
حادثه اخیر در کیلومتر ۲۰ این محور در شرایطی رخ داد که نیروهای امدادی پس از اعلام گزارش، از پایگاه امداد و نجات جادهای ابارق برای رسیدگی به حادثه اعزام شدند. سه نفر از سرنشینان خودروها جان خود را از دست دادند و دو مصدوم نیز برای دریافت خدمات درمانی به مراکز پزشکی منتقل شدند؛ آماری که پشت آن، خانوادههایی قرار دارند که در یک لحظه با فقدان عزیزان خود مواجه شدهاند.
کرمان به دلیل وسعت جغرافیایی، یکی از استانهایی است که مدیریت ایمنی جادهای در آن پیچیدگیهای خاص خود را دارد. فاصله میان شهرستانها، طول زیاد محورهای مواصلاتی، پراکندگی روستاها و حجم بالای تردد خودروهای شخصی و باری، ضرورت نگاه ویژه به نگهداری و ایمنسازی راهها را افزایش داده است.
بر اساس گزارشهای رسمی حوزه حملونقل، بخش قابل توجهی از تلفات جادهای کشور در محورهای برونشهری رخ میدهد؛ موضوعی که نشان میدهد صرفاً توسعه راهها کافی نیست و کیفیت طراحی، ایمنی نقاط حادثهخیز، کنترل سرعت و آموزش رانندگان باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
در استانهایی مانند کرمان که بخش زیادی از جمعیت برای دسترسی به خدمات تخصصی، مراکز درمانی، دانشگاهها و بازارهای اصلی ناچار به سفرهای بینشهری هستند، جاده بخشی از زندگی روزمره مردم است. برای بسیاری از خانوادهها، یک مسیر چند ده کیلومتری تنها راه رسیدن به شغل، مدرسه، بیمارستان یا مرکز خدماتی است و همین وابستگی، اهمیت ایمنی راهها را دوچندان میکند.
تصادفات جادهای معمولاً حاصل یک عامل واحد نیستند. کارشناسان حوزه حملونقل همواره تاکید دارند که مجموعهای از عوامل شامل خطای انسانی، سرعت غیرمجاز، خستگی راننده، نقص فنی خودرو، شرایط جاده و کمبود تجهیزات ایمنی میتواند به وقوع حادثه منجر شود.
در محورهای پرتردد، حتی یک نقطه ضعف کوچک در طراحی یا نگهداری مسیر میتواند پیامدهای سنگینی داشته باشد. نبود روشنایی کافی در برخی نقاط، ضعف علائم هشداردهنده، دسترسی محدود به امدادرسانی سریع و وجود نقاط پرخطر از جمله مواردی است که در مدیریت ایمنی جادهای باید به صورت مستمر بررسی شود.
از سوی دیگر، وضعیت ناوگان خودروهای کشور نیز یکی از عوامل موثر در شدت حوادث است. بسیاری از کارشناسان معتقدند در تصادفهای شدید، کیفیت ایمنی خودرو میتواند تفاوت میان یک حادثه قابل کنترل و یک فاجعه انسانی باشد.
جاده بم ـ کرمان تنها یک مسیر ارتباطی نیست؛ این محور بخشی از شریان توسعه شرق استان است. انتقال محصولات کشاورزی، رفتوآمد نیروی انسانی، ارتباطات تجاری و سفرهای گردشگری همگی به عملکرد مناسب این مسیر وابسته هستند.
شرق کرمان در سالهای اخیر تلاش کرده است ظرفیتهای اقتصادی خود را در حوزههایی مانند کشاورزی، صنعت و گردشگری افزایش دهد. اما توسعه اقتصادی بدون شبکه حملونقل ایمن و پایدار، با هزینههای پنهان فراوان مواجه خواهد شد.
هر حادثه جادهای علاوه بر خسارت انسانی، هزینههای اقتصادی نیز به همراه دارد؛ از هزینههای درمان و امدادرسانی گرفته تا از دست رفتن نیروی کار، کاهش بهرهوری خانوادهها و آسیبهای اجتماعی ناشی از فوت یا معلولیت افراد.
تجربه کشورهای موفق در حوزه حملونقل نشان میدهد کاهش تصادفات تنها با ساخت جاده جدید اتفاق نمیافتد، بلکه نیازمند رویکردی جامع است که همزمان بر اصلاح زیرساخت، آموزش، فناوری، نظارت و استانداردسازی خودروها تمرکز کند.
کشورهایی که توانستهاند میزان مرگومیر جادهای را کاهش دهند، معمولاً از سامانههای هوشمند کنترل سرعت، تحلیل دادههای تصادفات، اصلاح نقاط حادثهخیز و برنامههای مستمر آموزش عمومی استفاده کردهاند.
برای کرمان نیز حرکت به سمت مدیریت علمی ایمنی راهها نیازمند آن است که حوادث نه به عنوان اتفاقات جداگانه، بلکه به عنوان نشانههایی از یک مسئله بزرگتر دیده شوند. هر تصادف میتواند اطلاعاتی درباره ضعفهای موجود در شبکه حملونقل ارائه دهد.
حادثه محور بم ـ کرمان بار دیگر اهمیت حضور سریع نیروهای امدادی و نقش پایگاههای جادهای را نشان داد، اما هدف اصلی باید کاهش نیاز به امدادرسانی پس از حادثه باشد؛ زیرا بهترین عملیات نجات، جلوگیری از وقوع حادثه است.
توسعه پایگاههای امدادی، افزایش تجهیزات، اصلاح نقاط حادثهخیز، ارتقای فرهنگ رانندگی و استفاده از فناوریهای هوشمند میتواند مسیر کاهش تلفات را هموار کند.
کرمان به عنوان یکی از بزرگترین استانهای کشور، نمیتواند توسعه جادهای را تنها با افزایش طول مسیرها بسنجد. معیار اصلی باید ایجاد شبکهای باشد که مردم بتوانند با امنیت، آرامش و اطمینان در آن حرکت کنند.
سه جانباخته حادثه اخیر محور بم ـ کرمان تنها یک عدد در آمار حوادث نیستند؛ آنها بخشی از سرمایه انسانی استان بودند که از دست رفتند. پشت هر تصادف، خانوادهای وجود دارد که آیندهاش تغییر میکند و همین واقعیت، ضرورت تغییر نگاه از مدیریت حادثه به مدیریت پیشگیری را بیش از گذشته آشکار میکند.
آینده حملونقل کرمان زمانی ایمنتر خواهد شد که جادهها نه فقط مسیر عبور خودروها، بلکه بخشی از زیرساخت حفظ جان مردم تلقی شوند؛ زیرا توسعهای که امنیت انسانها را تضمین نکند، توسعهای ناقص خواهد بود.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر./
نظر شما