به گزراش خبرنگار ورزشی ایسکانیوز، در دنیای ورزش حرفهای امروز، برد و باخت دیگر معیار نهایی موفقیت نیست؛ لیگها و مسابقات بزرگ، میلیاردها دلار درآمد زایی میکنند و آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، توانایی تبدیل رقابت به محصول مالی است. NBA و فرمول یک دو نمونه برجسته از این تحولاند؛ دو ساختار متفاوت که نشان میدهند چگونه ورزش میتواند همزمان محصول رسانهای، ابزار تبلیغات و بستر سرمایهگذاری باشد.
بیشتر بخوانید
جام جهانی گرانتر؛ فوتبال لوکستر
NBA: کارخانه میلیارد دلاری محتوا
NBA در فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ وارد یکی از سودآورترین دورههای تاریخ خود شده است. بر اساس گزارش سایت Basketball RealGM و تحلیل Mundo Deportivo، درآمد کل لیگ در این فصل حدود ۱۴.۳ میلیارد دلار برآورد میشود؛ رشدی بیش از ۱۰ درصد نسبت به فصل قبل. محرک اصلی این جهش، قرارداد جدید حقوق رسانهای لیگ با شبکههای ESPN/ABC، NBC و پلتفرم آمازون پرایم است؛ توافقی ۱۱ ساله به ارزش تقریبی ۷۶ میلیارد دلار. سهم هر تیم از درآمد رسانهای لیگ از حدود ۱۰۳ میلیون دلار در فصلهای گذشته به بیش از ۱۴۰ میلیون دلار رسیده است، رقمی که حتی تیمهای ضعیف را در یک ساختار اقتصادی باثبات قرار میدهد.
در NBA، مسابقه صرفاً یک بازی نیست؛ یک محصول رسانهای منظم است. فصل طولانی و تعداد بالای بازیها، همراه با حضور مستمر در تلویزیون و پلتفرمهای دیجیتال، باعث میشود مخاطب به مصرف مداوم محتوا عادت کند. این عادت همان چیزی است که شبکههای تلویزیونی و اسپانسرها بابت آن پول پرداخت میکنند. لیگ با استفاده از سیستم تقسیم درآمد و قراردادهای متمرکز، ریسک اقتصادی را کنترل کرده و ثبات مالی ایجاد میکند. بازیکنان، فراتر از ورزشکار بودن، به دارایی رسانهای تبدیل شدهاند؛ ارزششان نه فقط در زمین، بلکه در شبکههای اجتماعی، تبلیغات و بازار جهانی سنجیده میشود.
اسپانسرینگ در NBA نقشی حیاتی دارد. مجموع درآمد اسپانسرینگ تیمها در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ به حدود ۱.۶ میلیارد دلار رسید که نسبت به پنج سال گذشته تقریباً دو برابر شده است. تبلیغات روی پیراهنها، قراردادهای منطقهای، برندینگ دیجیتال و فعالیتهای بازاریابی ستارهها، همگی نشاندهنده این واقعیت هستند که NBA موفق شده یک زنجیره اقتصادی کامل پیرامون خود بسازد. در این مدل، لیگ و تیمها هر دو محصول خود را به مخاطب و سرمایهگذار میفروشند.
فرمول یک: هر گرندپری یک نمایش تجاری جهانی
تعداد مسابقات فرمول یک به نسبت کمتر است، اما هر رویداد آن ارزش اقتصادی و نمادین بسیار بالایی دارد. بر اساس گزارش مالی Liberty Media, درآمد فرمول یک در سال ۲۰۲۴ به حدود ۳.۴ میلیارد دلار رسیده است. تفاوت اصلی مدل فرمول یک با NBA در این است که درآمد آن متنوعتر و به شدت وابسته به رویداد و موقعیت جغرافیایی است. بخش عمدهای از درآمد این ورزش از هزینه میزبانی گرندپریها توسط کشورهای میزبان تأمین میشود. این کشورها برای حضور در تقویم جهانی، گاه دهها میلیون دلار سرمایهگذاری میکنند، نه صرفاً برای میزبانی مسابقه، بلکه برای دیده شدن در سطح جهانی و بهرهبرداری از ارزش برند خود.
اسپانسرینگ جهانی نیز در فرمول یک نقش حیاتی دارد. برندهای بزرگی مانند Aramco، Rolex، DHL و Heineken نه فقط روی خودروها بلکه روی کل تصویر مسابقه سرمایهگذاری میکنند. مجموع درآمد اسپانسرینگ فرمول یک از ۲ میلیارد دلار فراتر رفته و این ورزش را پس از NFL، دومین ورزش پرجذب اسپانسر در جهان قرار داده است. در این مدل، مسابقه یک وسیله برای تولید ارزش تجاری و تبلیغاتی است و مخاطبان، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، بخشی از این زنجیره اقتصادی محسوب میشوند.
بازار رسانهای آمریکا نیز برای فرمول یک به سرعت در حال رشد است. طبق گزارش Financial Times, قرارداد پخش مسابقات با شرکت اپل که از سال ۲۰۲۶ آغاز میشود، ارزشی حدود ۷۰۰ میلیون دلار برای پنج سال دارد. این قرارداد نشان میدهد فرمول یک اکنون به یک محصول لوکس رسانهای جهانی تبدیل شده است که برندها و سرمایهگذاران را از طریق فناوری و پلتفرمهای دیجیتال جذب میکند.
زمان، اعتبار و توجه؛ ورزش امروز یک تجارت است
تفاوت مدل NBA و فرمول یک، مفهوم «ورزش بهمثابه تجارت» را روشن میکند. NBA بر تداوم و ثبات اقتصادی متکی است؛ فروش مداوم توجه مخاطب، قراردادهای بلندمدت رسانهای و درآمد قابل پیشبینی. فرمول یک بر کمیابی و نمایش تکیه دارد؛ درآمد آن وابسته به اسپانسرینگ جهانی، میزبانیهای پرهزینه و جاذبه نمادین هر رویداد است. NBA مخاطب خود را با تعداد زیاد بازیها و پوشش مستمر رسانهای حفظ میکند، در حالی که فرمول یک با رویدادهای محدود و منحصر به فرد هر مسابقه، ارزش اقتصادی و جذابیت ویژهای برای اسپانسرها و رسانهها ایجاد میکند.با این حال، هر دو مدل یک وجه مشترک دارند: مسابقه دیگر هدف نهایی نیست. در NBA، برنامهریزی فصل، زمانبندی بازیها و روایت رسانهای همه برای بیشینه کردن درآمد طراحی شدهاند. در فرمول یک نیز انتخاب میزبانها، گسترش تقویم و تمرکز بر بازارهای جدید تابع منطق اقتصادی و تبلیغاتی است.
این واقعیت ورزش را از یک رقابت صرفاً فیزیکی فراتر برده است. در NBA و فرمول یک، برد و باخت همچنان مهم است، اما معیار واقعی موفقیت در گردش مالی، جذب برند و حفظ مخاطب تعریف میشود. ورزشکاران، تیمها و حتی مخاطبان جزئی از یک زنجیره اقتصادی جهانی شدهاند که هدف اصلی آن سودآوری است. این تحول به ویژه در نحوه سرمایهگذاری در ورزش، استراتژی تبلیغاتی و برنامهریزی رسانهای مشهود است. هر بازی، هر گرندپری و هر لیگ، محصولی اقتصادی است که باید توجه سرمایهگذاران و مخاطبان را به خود جلب کند.
بررسی گردش مالی NBA و فرمول یک به عنوان دو نمونه از دنیای حرفهای ورزش، به خوبی نشان میدهد که ورزش امروز محصولی با ارزش مالی و رسانهای بالا است؛ جایی که رقابت فیزیکی، سرگرمی، رسانه و تجارت در یک بسته همگرا شدهاند. این مدلها به وضوح مسیر آینده ورزش جهانی را ترسیم میکنند؛ آیندهای که در آن، توانایی تبدیل یک بازی یا مسابقه به درآمد، تعیینکننده موفقیت واقعی است.
این تحولات دیگر ورزش را صرفاً فعالیت فیزیکی نمیدانند، بلکه آن را به یک تجارت پیچیده جهانی با زنجیره ارزش چندلایه تبدیل کرده است. NBA و فرمول یک نمونههایی هستند که نشان میدهند چگونه زمان، توجه و اعتبار، بیش از نتیجه، ارزش ایجاد میکند و ورزش امروز را به عرصهای اقتصادی بدل کرده است که باید با دید سرمایهگذاری، رسانهای و برندینگ بررسی شود.
خبرنگار: کوشا ساسانیان
انتهای پیام/
نظر شما