گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، «نگهبانان خورشید» آگاهانه از طنز دو لایه استفاده می‌کند؛ لایه‌ای ساده برای کودک و لایه‌ای ظریف برای بزرگسال. این انتخاب، نه دوگانگی لحن، بلکه حفظ تجربه مشترک خانواده است.

نگرانی از برخی دیالوگ‌های طنز، بیش از آنکه ریشه در متن فیلم داشته باشد، ناشی از بدبینی افراطی به ذهن کودک است. کودک، روایت را در بستر داستان می‌فهمد، نه در حاشیه‌های تحلیلی.

فیلم می‌داند که همراهی والدین، ضامن موفقیت سینمای کودک است و طنز، ابزار این همراهی است.

طنز در «نگهبانان خورشید» کارکردی فراتر از خنداندن دارد؛ طنز اینجا نقش «سوپاپ تنفسی» روایت را بازی می‌کند. فیلم با موضوعاتی چون فقدان، خطر، تعقیب و مسئولیت سروکار دارد و اگر لحظات طنزآمیز در میان این فشار روایی قرار نمی‌گرفت، تجربه تماشای کودکانه به‌سرعت فرساینده می‌شد. شوخی‌ها اجازه می‌دهند کودک با داستان بماند و بزرگسال، بدون احساس دل‌زدگی، همراه روایت حرکت کند.

از سوی دیگر، طنز دو لایه فیلم نشانه احترام به مخاطب بزرگسال است. «نگهبانان خورشید» والدین را صرفاً همراه اجباری کودک نمی‌بیند، بلکه آن‌ها را بخشی از مخاطب فعال اثر می‌داند. اشارات ظریف، مکث‌های آگاهانه و دیالوگ‌هایی که برای بزرگسال معنا پیدا می‌کند، باعث می‌شود تجربه سینما رفتن به یک کنش خانوادگی تبدیل شود، نه صرفاً مراقبت از کودک در سالن تاریک.

نگرانی از برخی شوخی‌ها، اغلب از پیش‌فرضی نادرست می‌آید: این‌که کودک هرآنچه می‌شنود را بی‌واسطه و بدون درک زمینه تقلید می‌کند. فیلم اما به هوش کودک اعتماد دارد و شوخی‌ها را در بستری داستانی و اخلاقی قرار می‌دهد که امکان سوءبرداشت را به حداقل می‌رساند. این نگاه، در واقع نوعی تربیت غیرمستقیم است؛ آموزش تفکیک موقعیت طنز از واقعیت.

در نهایت باید گفت حذف یا خنثی‌سازی طنز به بهانه احتیاط فرهنگی، بزرگ‌ترین ضربه به سینمای کودک است. تجربه جهانی نشان داده است که انیمیشن‌های ماندگار، آثاری هستند که خانواده را هم‌زمان می‌خندانند و درگیر می‌کنند. «نگهبانان خورشید» با انتخاب آگاهانه طنز دوگانه، خود را به این سنت موفق نزدیک می‌کند و نشان می‌دهد سینمای کودکِ بدون لبخند والدین، سینمایی نیمه‌کاره است.

مجتبی صارم پور- منتقد*

انتهای پیام/