به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، سرطان را با همه مهابتش نباید تنها یک بیماری دید. چرا که مانند آینهای همه آنچه را که در الگوهای زندگی، سیاستگذاریهای حوزه سلامت و میزان آگاهی یک جامعه جریان دارد، درون خود بازتاب میدهد. منوچهر احمدی، متخصص پرتودرمانی، در داوریاش از ماجرای بیماری سرطان پای الگوهای زیستی ناسالم، ضعف اطلاعرسانی و غفلت از پیشگیری را به میان میکشد؛ عواملی که به باور او میتوانند مسیر ابتلا به سرطان را تغییر دهند.
در ادامه گفتگوی ایسکانیوز با منوچهر احمدی، پزشک و متخصص پرتودرمانی را بخوانید.
احمدی درپاسخ به اینکه شیوع بیماری سرطان در کشور نتیجه الگوهای زیستی ماست یا حاصل سیاستگذاریها، گفت: یکی از عوامل اصلی چنین وضعیتی عدم کنترلی است که تا اوایل انقلاب شاهدش بودیم. در آن سالها با افزایش جمعیت روبرو بودیم و حالا همان نسل به میانسالی نزدیک شده و ریسکهای رفتاری پرخطری را در پیش گرفته است.
وی با اشاره به اینکه امروز در کل دنیا آمار سرطان نسبت به گذشته افزایش زیادی دارد، افزود: عدم تحرک، ارتباط بسیار زیاد با مواد شیمیایی و استفاده به جا و بی جا از این مواد، تغذیه نامناسب و مصرف بیرویهی غذاهای فستفودی از جمله عوامل گسترش این بیماری در دنیاست.
احمدی با تکیه بر برآورد سازمان جهانی بهداشت، توضیح داد: با چند اقدام ساده میتوان از سی تا سی و پنج درصد موارد سرطان پیشگیری کرد. عدم مصرف سیگار، الکل و غذاهای سرخکردنی و پرکالری به ویژه فستفودها، در کنار انجام ورزش منظم روزانه و دوری کردن از مواد شیمیایی از جمله این موارد است.
این متخصص پرتودرمانی با انتقاد از الگوی زیستی شهروندان ایرانی بیان کرد: سبک زندگی در حفظ سلامتی و پیشگیری از بروز این بیماریها بسیار موثر است. یعنی به قول خارجیها ما لایفاستایل مناسبی نداریم.
وی درباره اقدامهای نظام سلامت کشور در جهت آگاهیرسانی به مردم درباره سبک زندگی بهینه گفت: در این مورد باید رسانهها از جمله صداوسیما را بررسی کرد تا ببینیم چنین کاری انجام میشود یا خیر. البته در سطح دانشگاهها اقدام چندانی در زمینه آگاهیرسانی به مردم رخ نمیدهد.
احمدی با اشاره به اینکه یکی از ضعفهای عمده به نظام آگاهیرسانی در جامعه برمیگردد، افزود: اگر آگاهیرسانیها منظم و مداوم باشد، بالاخره به گوش مردم خواهد رسید و در این فرایند اعتمادسازی هم اتفاق میافتد. در پیش گرفتن چنین اقدامهایی بهتر از آن است که ساکت بمانیم و هیچ کاری برای آموزش دادن به مردم نکنیم.
وی درخصوص شاخص معیار موفقیت در برنامههای مربوط به کنترل سرطان، گفت: مهمترین شاخص اطلاع دادن به مردم است. چون تا خود مردم در این زمینه اراده نکنند از دستگاههای دولتی هم کار چندانی بر نخواهد آمد. البته چنین ارادهای نیاز به آگاهی دارد. اگر آگاهی به جا و به موقع و صحیح به مردم داده شود قطعا تاثیرگذار خواهد بود.
احمدی درواکنش به اینکه ما در کشورمان با مدیریت سرطان روبروییم یا مدیریت آمار سرطان، تشریح کرد: متاسفانه آمار سرطان در کل کشور بسیار بالاست. اگر این آمارها پنهان بماند کم لطفی به مردم است. اینکه گفته شود عامدانه آمارها را منتشر نمیکنند برای من قابل ارزیابی نیست. البته در سطح دانشگاههای کشور برای بررسی و ثبت آمار سرطان مراکز Cancer Registry ایجاد شده اما من ندیدهام در جایی این آمارها منتشر شود.
وی با اشاره به اینکه خود ما وقتی بیماری را بستری میکنیم در چند نوبت برگههای مربوط به این مراکز را پر میکنیم، افزود: پس آمارها منتقل میشود. اما درباره اینکه چقدر به اطلاع مردم میرسد و چقدر هشداردهی و آگاهیرسانی اتفاق میافتد من نمیتوانم قضاوت کنم.
این متخصص پرتودرمانی درباره اجرای درست غربالگری گفت: اتفاقا یکی از مواردی که فراموش کردم بگویم بررسیهای منظم سالانه است. در بسیاری از کشورهای دنیا به ویژه در آن نقاطی که آمار سرطان سینه بالاست برای سنین چهل سال به بالا ماموگرافی سالانه انجام میشود. یا درباره بیماری پروستات میتوان با آزمایش PSA سالانه بسیاری از موارد را به سرعت شناسایی کرد.
احمدی ادامه داد: البته میتوان با انجام واکسیناسیون جلوی شیوع بعضی از سرطانها را گرفت. مثلا میتوان با واکسن گارداسیل از سرطان رحم پیشگیری کرد. البته در ایران این واکسن به دلیل گران بودن هنوز به یک واکسیناسیون معمول نشده است. یا با یک آزمایش X-Ray میتوان در بسیاری از موارد سرطان ریه را تشخیص داد.
وی با اشاره به اهمیت آموزش عمومی درباره بیماری سرطان و راههای پیشگیری از آن، گفت: باید به مردم آموزش داد که درد یا بیماری را تحمل نکنند و به محض بروز مشکل به سرعت آن را پیگیری کنند. مثلا آن کسی که مدام سرفه میکند و درمانهای مختلف هم برای بند آمدن سرفهاش بیتاثیر بوده باید از ضرورت مراجعه به یک مرکز بیماریهای ریوی آگاه شود.
احمدی افزود: یا آن کسی که دچار خونریزی مقعدی مداوم باشد نباید فکر کند این یک بواسیر ساده است. باید این موارد برای مردم تشریح شود تا از شیوع بسیاری از این بیماریها جلوگیری شود.
این استاد دانشگاه دربارهی ارزیابیاش از کارآمدی نظام سلامت کشور در اجرای غربالگری برای پیشگیری از سرطان، توضیح داد: در بسیاری موارد اقدامهای موثری در حال انجام است. مثلا آزمایش پاپاسمیر بسیاری از موارد سرطان رحم را پیش از علامتدار شدن میتواند شناسایی کند. اما گستره و حجم اجرا را باید از مسوولان پرسید.
احمدی با بیان اینکه متاسفانه مردم ضرورت انجام این غربالگریها را احساس نمیکنند، گفت: شاید مسوولان هم اولویتهایی دیگری را برای تخصیص بودجه در نظر دارند.
این متخصص پرتودرمانی درباره تاثیر هوش مصنوعی و پیشرفتهای حوزه فناوری بر احتمال تبدیل سرطان به بیماری مزمن، گفت: از قدیم گفتهاند بیمایه فتیر است. این نوع مسائل نیاز به سرمایهگذاری دارد. ما در زمینه درمان هم مشکلات زیادی داریم. درمانهای نوین سرطان در ایران و جهان بسیار گران هستند. البته این نوع درمانها دارای عوارض کمتر و اثرگذاری بیشتری هستند اما نیاز به سرمایهگذاری دارند.
وی با یادآوری اینکه در زمینه غربالگری هم نیاز به سرمایه و نیرو داریم، خاطرنشان کرد: البته امروز حتی در مورد خود فرایندهای درمانی هم دچار سردرگمی هستیم. بسیاری از درمانهایی که الان در دنیا رایج شده آنقدر پرهزینه هستند که بسیاری از بیماران در کشورمان استطاعت انجامشان را ندارند.
انتهای پیام/
نظر شما