به گزارش گروه فرهنگی ایسکانیوز، امروز ۲۳ آذر برابر با ۱۴ دسامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویدادها:

۱۰۵ - ساخت کاغذ در چین

چینی‌ها نخستین مردمانی بودند که بیش از ۲ هزار سال پیش، کاغذهایی مانند کاغذهای امروزی ساختند. ایرانیان مسلمان شیوهٔ ساختن کاغذ را در سدهٔ نخست پس از اسلام از چینی‌ها آموختند و آن را بهبود بخشیدند. شهر سمرقند برای سال‌ها بزرگ‌ترین مرکز ساختن و خرید و فروش کاغذ بود. سپس، در شهرهای دیگر، از جمله بغداد، دمشق، قاهره، مراکش، جزیرهٔ سیسیل و شهرهای مسلمان نشین اسپانیا، کارخانه‌های کاغذسازی به راه افتاد.یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهند که از قرن اول میلادی، در چین کاغذ وجود داشته‌است.در سال ۱۰۵ میلادی، یکی از درباریان، ماده جدیدی را برای امپراطور توصیف کرد که از پارچه‌های کهنه، پوست درختان، کنف و علف تهیه می‌شد وروی ان می‌نوشتند.به مرور زمان، شیوهٔ تهیه کاغذ بهتر شد و ان را با الیاف گیاهانی مانند خیزران می‌ساختند. عرب‌ها این محصول را به اروپا بردند ودر سال ۱۱۵۰ میلادی، غربیان نخستین کاغذ سازی را در اسپانیا بنا کردند.ماشین تولید انبوه کاغذ را چینی‌ها اختراع کردند. نخستین اسکناس نیز در سال ۱۰۲۴ میلادی در چین تهیه و مبادله شد.

۷۷۰ - تصمیم خلیفه بغداد به برگزاری نوروز و مهرگان در دربار عباسیان

«منصور» دومین خلیفه عباسیان (متولد ۷۱۲ و متوفی در ۷۷۵ میلادی) با این که ابومسلم خراسانی و بسیاری از ایرانیان وطندوست از جمله استاذسیس سیستانی را کشته و لشکر به سرکوبی المقنّع (هاشم بن حکیم) به خراسان فرستاده بود ۱۴ دسامبر سال ۷۷۰ میلادی اعلام داشت که از آن پس در دربار او در بغداد (که خود او این آبادی قبلا ایرانی را به صورت شهر درآورده بود) نوروز و مهرگان به همان گونه که شاهان ساسانی برپا می داشتند برگزار خواهد شد.

عباسیان از همان اوایل کار، به بهره گیری از ایرانیان در مدیریّت و مشاوره دست زده بودند که این اقدام در زمان هارون الرشید و پسرش مأمون به اوج خود رسید و درحقیقت، این ایرانیان بودند که امپراتوری وسیع عباسیان را اداره می کردند.

منصور که باکمک ابومسلم بر امویان پیروز شده و خلافت آنان را در بخش شرقی اش (شرق مدیترانه) برانداخته بود از سال ۷۴۵ به خلافت دست یافته بود. برغم آن همه کمک، منصور در سال ۷۷۵ میلادی ابومسلم را با طرح توطئه مقتول ساخت که با این عمل خشم ایرانیان را برانگیخت و المقنّع Almughanna که زمانی از افسران سپاه ابومسلم بود با پیروان خود مبارزه با دستگاه خلافت را شدت و وسعت داد ولی در جنگ با لشکریان اعزامی خلیفه به خراسان شکست خورد و خودکشی کرد.

عباسیان در اوایل کار خود با قیامهای ایرانیانی چون سنباذ (سندباد) نیشابوری، به آفرید، استاذسیس و ... و هرکدام صاحب فرضیه رو به رو بودند و در خراسان، سیستان و ری آرامش نداشتند و چون این قیامگران ایرانی خواه بودند، خلفای وقت راه و رسم ایرانیان را برگزیدند تا از شدت خصومت بکاهند و توده های ایرانی را موافق خود گردانند. پیش از عباسیان، هاشم ابن عبدالملک - حکمران اموی دمشق نیز به رسوم ایرانی گردن نهاده بود.

۱۹۲۱ - تصویب قرارداد سال ۱۹۲۱ تهران و مسکو

۱۴دسامبر سال ۱۹۲۱ (۲۳ آذر ۱۳۰۰ خورشیدی) پارلمان ایران (مجلس) قرارداد ایران و روسیه شوروی معروف به قرارداد سال ۱۹۲۱ را به تصویب رسانید که به موجب آن درصورت ورود نیروی نظامی بیگانه به خاک ایران و در معرض تهدید قرارگرفتن قلمرو دولت مسکو از این رهگذر، آن دولت خواهد توانست نیروی نظامی به ایران بفرستد.

طبق این قرارداد، روسیه بار دیگر ابطال دعاوی دولت و اتباع آن کشور و مطالبات از ایران و امتیازات مکتسبه را مورد تاکید قرار داده است. این قرارداد به صورت یکجانبه، از سوی دولت موقّت مهدی بازرگان (گویا به اصرار لندن، پاریس و واشنگتن (ناتو) که از طریق برخی دوستان و همکاران مهدی بازرگان اعمال می شد) لغو شد، ولی دولت مسکو ظاهرا هنوز بر آن تصمیم صحه نگذارده است. همان همکاران دولت موقّت مهدی بازرگان اشاره کرده بودند که ایران نیاز به ارتشی به آن بزرگی هم ندارد! و این مطلب همان زمان (۱۸ ماه پیش از تعرض نظامی عراق) در مطبوعات نیز منعکس شده بود.

در بهار ۱۹۸۰، اصحاب نظر ابراز نظر کرده بودند که لغو یکجانبه همین قرارداد از سوی ایران، باعث اعزام کماندو از جانب آمریکا به صحرای طبس (در اپریل ۱۹۸۰) شده بود. این صاحبنظران گفته بودند که وجود همین قرارداد و ترس از مداخله نظامی مسکو بود که دولت انگلستان پس از ملی شدن نفت ایران در سال ۱۹۵۱ نتوانست نیروی نظامی به خوزستان بفرستد و پالایشگاه آبادان را تصرف کند. این دولت از اردن و نقاط دیگر نیروی نظامی به عراق و مجاور مرزهای ایران فرستاد ولی جرات نکرد آنهارا وارد ایران کند.

۱۹۷۶ - جمعیت ایران در سال ۱۹۷۶ (۱۳۵۵ هجری)

به گزارش روزنامه های تهران در ۲۳ آذر ۱۳۵۵ (۱۴ دسامیر ۱۹۷۶ و دو سال پیش از انقلاب)، جمعیت ایران ۳۴ میلیون شده بود و نفوس تهران و حومه اش به سه میلیون و هفتصد هزار تن رسیده بود. ۱۳۵۵ سال سرشماری هر ده سال یک بار ایران بود. جمعیت ایران ۳۰ سال پس از آن زمان دو برابر و نفوس تهران بیش از سه برابر شده بود. جمعیت این شهر که روی کمربند زلزله قرارگرفته به صورتی خارج از قاعده، روزافزون بوده است.

۱۸۰۵ - کشف انرژی حرارتی زغال سنگ در انگلستان

در چهاردهم دسامبر ۱۸۰۵م انرژی حرارتی زغال سنگ توسط ژُرژ برانْکْلون، آهنگر انگلیسی کشف شد. تا پیش از این تاریخ، از زغال سنگ، تنها به عنوان یکی از مصالح ساختمانی استفاده می‏شد. اما برانْکْلون، کشف کرد که این ماده هنگام سوختن، حرارت زیادی تولید می‏کند و به این ترتیب منبع عظیمی از انرژی در اختیار بشر قرار گرفت. اولین معدن زغال سنگ که پس از این کشف، آغاز به کار کرد، در بندر پیلموت انگلیس قرار داشت.

۱۹۰۳ - اولین اقدام برادران رایت برای پرواز.

۱۹۰۳ - کشورهای آلبانی، اتریش، بلغارستان، کامبوج، سریلانکا، فنلاند، مجارستان، ایرلند، ایتالیا، اردن، لائوس، لیبی، نپال، پرتغال، رومانی و اسپانیا به عضویت سازمان ملل متحد درآمدند.

۱۹۱۱ - کشف قطب جنوب توسط دریانورد نروژی

از زمانی که انسان‏ها قطب شمال و جنوب را شناسایی کردند، درصدد فتح آن بودند ولی کسی موفق به این کار نمی‏شد. تا این که در سال ۱۹۱۱م دو هیأت اکتشافی برای هدفی یکسان یعنی رسیدن به قطب جنوب عازم این منطقه یخ‏بندان شدند. یکی روآلْدْ آموندسن، مکتشف نروژی و دیگر رابرت اسکات، ناخدای نیروی دریایی انگلیس بود که در این رقابت شرکت داشتند. اما در نهایت، کاپیتان آموندسن در این رقابت، پیروز شد و با ورود به سرزمین قطب جنوب در چهاردهم دسامبر ۱۹۱۱م پرچم نروژ را در قطب به اهتزاز در آورد و اسکات، یک ماه بعد در ۱۷ ژانویه به قطب رسید. اما سفرِ برگشت آن‏ها مصیبت‏بار بود، چرا که بوران وحشتناک، حرکتشان را به تأخیر می‏انداخت. سرانجام گروه اسکات به دلیل سرمای طاقت‏فرسا، در مارس ۱۹۱۲م در میانه راه جان سپردند و اجساد آن‏ها همراه با دفترچه خاطرات روزانه‏شان، هشت ماه بعد به وسیله یک گروه گشتی، به دست آمد.

۱۶۴۲ - نیوزیلند کشف شد

چهاردهم (و طبق برخی اسناد سیزدهم) دسامبر سال ۱۶۴۲ میلادی «آبل تانسمان» دریانورد هلندی که در کمپانی هند هلند (اندونزی) کار می کرد و ماموریت یافته بود راه دریایی به اروپا از جنوب اقیانوس آرام و از طریق اقیانوس اطلس را بیابد، در ۱۵۰۰ کیلومتری شرق استرالیا به جزایری رسید که مسکون بودند. دو جزیره از این جزایر بزرگتر و مابقی کوچک بودند و دو جزیره بزرگ به صورت شمالی ـ جنوبی قرار گرفته بودند. بومیان این جزایر مائوری Maori و از نژاد Polynesian بودند و جزایر خودرا Aotearoa می گفتند که هلندی ها هنگام ترسیم نقشه این جزایر، نام Nova Zeelandia بر آنها گذاردند،(زیرا که از لحاظ منظر طبیعی شبیه منطقه زیلند هلند بودند. بعدا انگلیسی ها این نام را تغییر تلفظ و املاء دادند و نیوزیلند New Zealand نوشتند).

۱۹۶۲ - برقراری اولین تماس بین کره زمین و سیاره زهره

اولین کاوش فضایی روبوتیک درباره ی سیاره زهره، و در واقع اولین کاوش فضایی سیارات در ۱۲ فوریه ۱۹۶۱ با پرواز ونرا-۱ آغاز شد. ولی زمانی که به فاصله ۲ میلیون کیلومتری زمین رسید ارتباطش با زمین قطع گردید و بعدها از فاصله ی صدهزارکیلومتری زهره در نیمه ی ماه می عبور کرد. کاوش های ایالات متحده درباره ی سیاره زهره با کاوشگر مارینر – ۱ دوباره با شکست روبرو شد. تا اینکه مارینر-۲ توانست به موفقیت برسد و بعد از یک سفر ۱۰۹ روزه در ۱۴ دسامبر ۱۹۶۲ اولین موفقیت بین سیاره ای بشر به وقوع پیوست، و مارینر-۲ از فاصله ۳۴۹۳۳ کیلومتری سطح زهره عبور کرد. وی راداری را بسوی ناهید نشانه‌روی کرد که سیگنالهای آن از ابرهای این سیاره عبور کرده و پس از برخورد با سطح جامد سیاره، منعکس گردید. برای اولین بار دانشمندان اطلاع جالبی را درباره سطح ناهید به‌دست مارینر ۲آوردند، که نشان میداد ناهید دارای حرکت چرخشی در جهت معکوس است. چرخش آن از شرق به غرب است و آفتاب از مغرب طلوع و در مشرق غروب میکند. از طرف دیگر دمای سطجی زهره حداقل ۴۲۵ درجه سانتیگراد می باشد. این باعث شد که هر گونه امید برای وجود حیات بر سطح این سیاره به یأس تبدیل شود.

۱۹۸۸ - پایان عمر اتحاد جماهیر شوروی

در پی توافقهای رونالد ریگن و گورباچف (رهبران وقت آمریکا و شوروی) در مذاکرات پنج گانه از سال ۱۹۸۵ در ژنو تا دسامبر ۱۹۸۸ در نیویویورک، تاچر و ریگن سران وقت دولتهای انگلستان و آمریکا ۱۴ دسامبر سال ۱۹۸۸ گفتند که جنگ سرد قرن ۲۰ را باید پایان یافته تلقی کرد که اندک زمانی پس از پایان جنگ جهانی دوم میان دو بلوک غرب و شرق آغاز شده بود و در توافق های دو ساله اخیر در مسیر پایان یافتن قرار گرفته بود.

۲۰۰۸ - حمله با لنگه کفش به جورج دبلیو بوش که برای خداحافظی به بغداد رفته بود

جورج دبلیو بوش رئیس جمهور وقت آمریکا که سرزده و برای خداحافظی وارد عراق شده بود ۱۴ دسامبر ۲۰۰۸ در یک مصاحبه مطبوعاتی مشترک با نوری المالکی نخست وزیر این کشور اعلام کرد که جنگ عراق پایان نیافته است و هنوز خیلی ازکارها باقی مانده است که باید انجام شوند!

در جریان همین جلسه مطبوعاتی "منتظرالزیدی" خبرنگار ۲۸ ساله تلویزیون غیردولتی "البغدادیه" کفش هایش را از پایش درآورد و درحالیکه خطاب به بوش می گفت: سگ؛ این لنگه کفش بوسه خداحافظی ات باشد و این لنگه کفش (لنگه کفش دیگر) هم هدیه بیوه زنان و یتیمان عراقی که شوهران و پدران آنان را تو کشته ای، و سپس لنگه کفشهارا به سوی بوش پرتاب کرد که وی خودرا به کنار کشید، المالکی دستش را حایل قرارداد و تصاویر این منظره از شبکه های تلویزیونی سراسر جهان پخش شد و در اینترنت هم قرار گرفت.

۵۵۷ - یک زمین لرزه شدید قسطنطنیه Constantinople (استانبول) را ویران و تلفات سنگین وارد ساخت.

۱۲۸۷ - براثر یک توفان دریایی، Sea Wall ـ دیواره جلوگیری از نفوذ آب دریای شمال در ناحیه زوید زی Zuide Zee سرزمین هلند فروریخت و بیش از ۵۰ هزار تن جان سپردند.

۱۹۲۷ - دولت لندن به عراق استقلال داد.

۱۹۳۹ - جامعه ملل روسیه را به دلیل حمله نظامی به فنلاند از عضویت خود برکنار کرد.

۱۹۹۵ -  با توافق صربها، کرواتها و بوسنیایی ها، جنگ داخلی ۳ ساله بوسنی ـ هرزگوین پایان یافت.

۲۱ آذر - ۱۲ دسامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۳۵۴ ش - آتش سوزی پست ‏خانه تهران

۱۹۹۴ - کار ساخت بزرگترین سد جهان بر روی رودخانه یانگ تسه در چین آغاز شد.

انتهای پیام/