فایننشال تایمز همچنین مدعی است که این ماهواره در اواخر سال ۲۰۲۴ در اختیار نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفته تا برای بررسی وضعیت پایگاههای آمریکا قبل و بعد از حملات مورد استفاده قرار گیرد، موضوعی که به گفته این رسانه نشان دهنده افزایش توان رصد و ارزیابی ایران در میدان است.
ماهواره TEE-۰۱B توسط یک شرکت چینی به نام «ارث آی» ساخته و پرتاب شده است. این شرکت به دلیل مدل صادراتی کمتر شناخته شدهاش تحت عنوان «تحویل در مدار» یا in-orbit delivery معروف شده است. در این روش، فضاپیماها پس از پرتاب از چین و پس از رسیدن به مدار به مشتریان خارجی منتقل میشوند.
فایننشال تایمز همچنین ادعا کرد که در قالب این توافق، سپاه پاسداران به ایستگاههای زمینی تجاری تحت مدیریت شرکت «امپوست» (Emposat) مستقر در پکن دسترسی پیدا کرده است؛ شرکتی که ارائه دهنده خدمات کنترل ماهواره و داده با شبکهای جهانی در آسیا، آمریکای لاتین و دیگر مناطق است.
این گزارش نشان میدهد ماهواره TEE-۰۱B در روزهای ۱۳، ۱۴ و ۱۵ مارس از پایگاه هوایی شاهزاده سلطانی در عربستان سعودی تصویربرداری کرده و این در حالی است که در ۱۴ مارس، دونالد ترامپ تأیید کرد که هواپیماهای آمریکایی در این پایگاه هدف قرار گرفتهاند و پنج هواپیمای سوخترسان نیروی هوایی آمریکا آسیب دیدهاند.
این ماهواره همچنین پایگاه هوایی موفق السلتی در اردن و مکانهایی نزدیک به پایگاه دریایی ناوگان پنجم آمریکا در منامه بحرین و فرودگاه اربیل عراق را در زمان حملاتی که سپاه مسئولیت آنها را بر عهده گرفته بود، رصد کرده است.
دیگر مناطق تحت رصد شامل کمپ بوهِرینگ و پایگاه هوایی علی السالم در کویت، پایگاه نظامی آمریکا کمپ لِمونیه در جیبوتی و فرودگاه بینالمللی دقم در عمان بوده است. زیرساختهای غیرنظامی خلیج فارس که تحت نظر قرار گرفتهاند شامل منطقه بندر کانتینری خور فَکّان، نیروگاه و آبشیرینکن قِدفا در امارات متحده عربی و مجتمع آلومینیوم آلبا در بحرین -یکی از بزرگترین کارخانههای ذوب آلومینیوم در جهان- نیز میشود.
این خبرگزاری همچنین ادعا کرده است که ماهواره TEE-۰۱B به سپاه اجازه داده اهداف را از قبل شناسایی و موفقیت حملات خود را بررسی کند. این ماهواره قادر است تصاویر با وضوح حدود نیم متر ثبت کند که معادل تصاویر ماهوارهای تجاری با وضوح بالا در غرب است. این موضوع یک ارتقای مهم نسبت به توان داخلی ایران محسوب میشود و به تحلیلگران اجازه میدهد هواپیماها، خودروها و تغییرات زیرساختی را شناسایی کنند.
به ادعای فایننشال تایمز، پیشرفتهترین ماهواره نظامی قبلی نیروی هوافضای سپاه – نور ۳- دارای وضوح حدود پنج متر بوده است که خود این ماهواره نیز نسبت به سیستم نور ۲ با وضوح ۱۲ تا ۱۵ متر ارتقا پیدا کرده است.
شرکت ارث آی در وبسایت خود اعلام کرده که یک انتقال «در مدار» به یک کشور نامشخص که بخشی از ابتکار کمربند و جاده چین بوده انجام داده است. ایران در سال ۲۰۲۱ به این طرح پیوست.
این شرکت میگوید ماهواره برای استفاده در «کشاورزی، پایش اقیانوس، مدیریت اضطراری، نظارت بر منابع طبیعی و حملونقل شهری» طراحی شده است.
فایننشال تایمز همچنین ادعا کرد که نیروی هوافضای سپاه در سپتامبر ۲۰۲۴ این ماهواره را به مبلغ ۳۶/۶ میلیون دلار خریده است. این قرارداد با ارز یوان و توسط یک سرتیپ در نیروی هوافضای سپاه امضا شده و هزینهها شامل ماهواره، پرتابگر، پشتیبانی فنی، زیرساخت داده و خدمات یک «طرف خارجی» است.
براساس این توافق، شرکت امپوست نرمافزار و شبکه زمینی لازم برای اجرای ماهواره را در طول عمر آن در اختیار سپاه قرار میدهد. این سیستمها امکان ارسال فرمان، دریافت تلهمتری و تصاویر و هدایت عملیات ماهواره از هر نقطه جهان را فراهم میکنند.
جیم لامسون، تحلیلگر سابق CIA و پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات جیمز مارتین، در این مورد گفت: این امر استراتژی پراکندگی برای داراییهای فضایی ایران را نشان میدهد. ایستگاههای زمینی ماهوارهای ایران که در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هدف قرار گرفتهاند، میتوانند بهراحتی از هزار مایل دورتر با موشک هدف قرار گیرند. اما نمیتوان یک ایستگاه زمینی چینی در کشور دیگر را هدف گرفت.
لامسون با اشاره به اینکه ماهواره TEE-۰۱B توان ایران برای رصد داراییهای نظامی آمریکا را بهطور قابل توجهی افزایش داده است، گفت: ایران در سراسر منطقه منابع انسانی اطلاعاتی دارد که پایگاههای آمریکا را زیر نظر دارند. بنابراین اگر یک برنامهریز نظامی ایرانی باشید، داشتن چنین ماهوارهای در کنار آن، و همچنین تصاویر ماهوارهای روسیه، ابزار بسیار قدرتمندی است.
چین تلاش کرده است بخش فضایی تجاری خود را غیرنظامی نشان دهد، در حالی که فناوریهای آن به طور فزاینده در کاربردهای دوگانه (نظامی-غیرنظامی) استفاده میشود.
فایننشال تایمز سال گذشته نیز گزارش داده بود شرکت چوانگ گوانگ ستلایت تکنولوژی که ارتباطاتی با ارتش چین دارد، تصاویر ماهوارهای در اختیار حوثیهای یمن قرار داده تا به آنها در هدفگیری کشتیهای جنگی آمریکا و کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ کمک کند.
امپوست در گزارشی از کمیته مجلس نمایندگان آمریکا به داشتن ارتباط نزدیک با نیروی هوافضای ارتش آزادیبخش خلق چین از جمله ارتباط با مراکز فرماندهی پرتاب ماهواره متهم شده است. در حالی که امپوست یک شرکت تجاری است، توسط ریچارد ژائو تأسیس شده که ۱۵ سال در آکادمی فناوری فضایی چین کار کرده است. چندین مدیر و مهندس ارشد ارث آی نیز با دانشگاههایی در چین که به «هفت فرزند دفاع ملی» معروفند، مرتبط هستند.
آیدان پاورز-ریگز از اندیشکده CSIS در مورد این شرکت گفته است: امپوست یک ستاره در حال ظهور در صنعت فضایی تجاری چین است، اما همچنان محصول ساختار دولتی و نظامی است.
او افزود: این شرکت توسط افراد باتجربه برنامه فضایی دولتی چین تأسیس شده و با سرمایهگذاری صندوقهای ادغام نظامی-مدنی تأمین مالی شده است.
این افشاگری در حالی مطرح میشود که آمریکا به طور گستردهتری نگران کمک چین به ایران است. دنیس وایلدر، رئیس سابق تحلیل چین در CIA گفت چین سابقه ارائه سلاح به ایران را دارد، از جمله موشکهای ضدکشتی Silkworm که برای مختل کردن تردد در تنگه هرمز استفاده شدند.
یک فرد مطلع گفت آمریکا نشانههایی دیده که چین در حال بررسی ارائه موشکهای قابل حمل شانهای به ایران است؛ همان نوعی که اخیراً برای سرنگونی یک جنگنده F-۱۵ آمریکا استفاده شده است.
در حالی که امپوست به صورت تجاری فعالیت میکند، یک مقام سابق اطلاعاتی غرب ادعا میکند این موضوع مرز مبهم میان قابلیتهای غیرنظامی و نظامی فضایی در چین را نشان میدهد و هیچ راهی وجود ندارد که یک شرکت چینی بدون تأیید دولت بتواند چنین کاری انجام دهد.
چرا TEE-۰۱B ناگهان در مرکز توجه قرار گرفته است؟
این ماهواره به این دلیل در مرکز توجه قرار گرفته که فایننشال تایمز گزارش داده فرماندهان نظامی ایران از آن برای رصد سایتهای کلیدی مرتبط با آمریکا، قبل و بعد از حملات در جریان جنگ استفاده کردهاند. رویترز نیز با استناد به همان تحقیق فایننشال تایمز گزارش داده است که این سامانه برای تقویت توان ایران در هدفگیری پایگاههای آمریکا در سراسر منطقه به کار رفته است.
گزارش فایننشال تایمز همچنین گفته این ماهواره سایر مناطق در کویت، جیبوتی، عمان و امارات متحده عربی را نیز رصد کرده است.
همان گزارش میگوید دسترسی ایران به این سامانه همچنین شامل شرکت امپوست مستقر در پکن بوده است؛ ارائه دهنده خدمات کنترل ماهواره و داده که زیرساخت زمینی تجاری را اداره میکند. این نکته اهمیت دارد، زیرا نشان میدهد ایران فقط تصاویر ماهوارهای خریداری نکرده است. بلکه ممکن است توانایی کنترل و هدایت سامانه ماهوارهای را نیز از طریق زیرساخت خارجی به دست آورده باشد. به همین دلیل، تحلیلگران نقل شده در فایننشال تایمز این توافق را از نظر راهبردی بسیار مهم توصیف کردهاند.
TEE-۰۱B چقدر پیشرفته است؟
گزارش فایننشال تایمز میگوید TEE-۰۱B قادر است تصاویر با وضوح حدود نیم متر ثبت کند. در این سطح از دقت، تحلیلگران میتوانند هواپیماها، خودروها و تغییرات زیرساختی را با دقت بسیار بیشتری نسبت به سامانههای قدیمی ایران شناسایی کنند.
چرا این موضوع برای آمریکا و خلیج فارس اهمیت دارد؟
این موضوع فقط مربوط به یک ماهواره نیست. گزارش فایننشال تایمز ادعا میکند ایران از توان فضایی تجاری خارجی برای تقویت نظارت نظامی در جریان یک درگیری منطقهای فعال استفاده کرده است.
این مسئله برای واشنگتن نگرانکننده است، زیرا سایتهایی که گفته میشود رصد شدهاند با عملیات نظامی آمریکا در ارتباط بودهاند.
همچنین برای کشورهای خلیج فارس حساس است. چین شریک تجاری بزرگ این کشورها و بزرگترین خریدار نفت آنهاست، بنابراین هر گزارشی که نشان دهد یک ماهواره ساخت چین به ایران در رصد اهداف نظامی یا غیرنظامی در منطقه کمک کرده، توجه زیادی جلب میکند.
گزارش فایننشال تایمز همچنین میگوید مناطق اطراف زیرساختهای غیرنظامی در امارات و بحرین نیز تحت نظارت قرار گرفتهاند.
چین چه گفته است؟
چین اتهامات مبنی بر کمک به تشدید درگیری را رد کرده است.
طبق گزارش فایننشال تایمز، سفارت چین در واشنگتن گفته است پکن «قاطعانه با» آنچه ادعاهای گمانهزنانه و تحریکآمیز علیه چین خوانده شده مخالف است و تأکید کرده که موضعی بیطرف دارد و برای پیشبرد مذاکرات صلح تلاش میکند.
رویترز نیز گزارش داده که چین به طور عمومی ارتباط خاص این ماهواره با ایران را که در تحقیق فایننشال تایمز مطرح شده، تأیید نکرده است.
وقتی از سفیر چین در واشنگتن درباره آگاهی دولت از رابطه امپوست و سپاه پرسیده شد، گفت: ما قاطعانه با انتشار اطلاعات گمانهزنانه و تحریکآمیز علیه چین مخالف هستیم.
او افزود: ما موضعی عینی و بیطرف داریم و برای پیشبرد مذاکرات صلح تلاش کردهایم. ما هرگز در اقداماتی که باعث تشدید درگیریها شود شرکت نمیکنیم.
انتهای پیام/
نظر شما