کشف نقشه عملکردی جدید در مغز؛ افق تازه‌ای برای درمان صرع

پژوهشگران کلینیک مایو، یک مرکز پزشکی و پژوهشی در آمریکا، یک «نقشه حرکتی» پنهان را در اعماق مغز شناسایی کرده‌اند؛ کشفی که می‌تواند به جراحان کمک کند عوارض جانبی جراحی‌های صرع را کاهش دهند و مسیر درمان‌های آینده برای اختلالات گفتار و حرکت را هموار کند.

به گزارش خبرنگار علم و فناوری ایسکانیوز؛ این تیم تحقیقاتی گزارش می‌دهد ناحیه‌ای کوچک و مدفون در مغز به نام «اینسولا» دارای نقشه سازمان ‌یافته خاص خود از بدن است. بخش‌های متمایزی در اینسولا با حرکت دست‌ها، پاها و زبان مرتبط هستند.

این یافته‌ها کاربرد مستقیم در مراقبت از بیماران صرع دارد. جراحان گاهی برای درمان تشنج‌ها در اینسولا یا نزدیکی آن عمل جراحی انجام می‌دهند و تا ۳۰ درصد بیماران ممکن است پس از جراحی با مشکلات موقتی در گفتار، بلع یا حرکت دست روبه‌رو شوند.

تا پیش از این، پزشکان نقشه‌های دقیقی در اختیار نداشتند که نشان دهد این عملکردها دقیقاً در کدام بخش این ناحیه عمیق مغزی قرار دارند.

پانوس کرزودیس، رزیدنت جراحی مغز و اعصاب در کلینیک مایو و نویسنده اصلی مطالعه، می‌گوید: اگر بتوانیم محل دقیق عملکردهای مربوط به دست و گفتار را در هر بیمار شناسایی کنیم، می‌توانیم این ناتوانی‌ها را بهتر پیش‌بینی و حتی از آنها جلوگیری کنیم. این یافته‌ها یک نقشه عملی در اختیار ما قرار می‌دهد.

چرا این کشف دشوار بود؟

اینسولا چند سانتی‌متر زیر سطح مغز و در زیر لوب‌های دیگر قرار دارد؛ همین موقعیت پنهان مطالعه آن را با روش‌های سنتی دشوار کرده است.

دکتر کرزودیس می‌گوید: مدت‌ها تصور می‌شد این ناحیه در بسیاری از فعالیت‌ها فعال می‌شود و بیشتر نقش یک یکپارچه‌کننده را دارد تا یک نقشه ساختارمند. ما می‌خواستیم بدانیم آیا این ناحیه مانند قشر حرکتی اصلی سازمان‌یافته است یا بدون توجه به نوع حرکت واکنش مشابهی نشان می‌دهد.

روش انجام پژوهش

برای پاسخ به این پرسش، پژوهشگران آزمایشگاه سایبرنتیک و فیزیولوژی حرکتی کلینیک مایو، ۱۸ بیمار مبتلا به صرع مقاوم به درمان دارویی را بررسی کردند. این بیماران به عنوان بخشی از مراقبت‌های بالینی خود، الکترودهای باریکی در عمق مغزشان داشتند.

در دوران بستری، بیماران حرکات ساده‌ای مانند باز و بسته کردن دست، حرکت دادن زبان یا خم کردن پا را انجام دادند. الکترودها فعالیت الکتریکی اینسولا و قشر حرکتی اصلی — مرکز اصلی کنترل حرکت در مغز — را با دقت میلی‌ثانیه‌ای ثبت کردند.

نتایج نشان داد سازمان‌دهی مشخصی وجود دارد: حرکت دست یک بخش از اینسولا را فعال می‌کرد، حرکت زبان بخشی دیگر را و حرکت پا نیز ناحیه‌ای متفاوت — هرچند با شدت کمتر — را درگیر می‌کرد.

دکتر کرزودیس می‌گوید: ما بازنمایی متمایزی از بخش‌های مختلف بدن را در این ساختار عمیق مغزی مشاهده کردیم. این فعالیت تصادفی نیست؛ نظم مشخصی وجود دارد.

زمان‌بندی فعالیت‌ها نیز جالب بود. ابتدا قشر حرکتی اصلی فعال می‌شد، سپس اینسولا و در نهایت حرکت رخ می‌داد.

کای میلر، جراح مغز و اعصاب کلینیک مایو و نویسنده ارشد مطالعه، می‌گوید: این تحقیق نشان می‌دهد اینسولا صرفاً پس از حرکت واکنش نشان نمی‌دهد. این کشف درک ما را از شبکه توزیع‌شده مغز که حرکت را پشتیبانی می‌کند گسترش می‌دهد؛ شبکه‌ای که اجزای آن بیش از آنچه تصور می‌کردیم به هم پیوسته‌اند. با ترسیم دقیق این نقشه، می‌توانیم جراحی مغز و روش‌های نورومدولاسیون را ایمن‌تر، دقیق‌تر و برای افراد بیشتری سودمند کنیم.

در بخشی از بیماران، پژوهشگران پالس‌های الکتریکی کوتاه و ایمنی را برای بررسی ارتباط بین این نواحی اعمال کردند. تحریک بخش مرتبط با دست در قشر حرکتی باعث پاسخ در ناحیه متناظر اینسولا شد و همین الگو برای بخش‌های مربوط به زبان نیز مشاهده شد.

دکتر کرزودیس می‌گوید: این ارتباط‌ها از نقشه بدن پیروی می‌کنند؛ دست به دست و زبان به زبان متصل می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد با یک شبکه سازمان‌یافته روبه‌رو هستیم.

کاربردهای بالینی گسترده‌تر

از نظر بالینی، این یافته‌ها می‌تواند به متخصصان مغز و اعصاب کمک کند علائم تشنج مانند انقباض دست یا حرکات صورت را بهتر تفسیر کنند و محل قرارگیری الکترودها را در ارزیابی صرع دقیق‌تر تعیین کنند. جراحان نیز ممکن است از نقشه‌های اختصاصی هر بیمار برای برنامه‌ریزی دقیق‌تر جراحی بهره ببرند.

فراتر از صرع، این پژوهش می‌تواند در درمان‌های آینده برای بازماندگان سکته مغزی که با مشکلات گفتاری یا حرکتی دست مواجه‌اند نیز مؤثر باشد. اگر حرکت به شبکه‌ای وابسته باشد که هم قشر حرکتی اصلی و هم اینسولا را دربر می‌گیرد، درمان‌هایی مانند تحریک هدفمند مغز ممکن است نیاز داشته باشند هر ۲ ناحیه را هدف قرار دهند.

انتهای پیام/

کد مطلب: 1298620

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha