به گزارش خبرنگار علم و فناوری ایسکانیوز؛ آخرین باری که غولهای فناوری موسوم به «غولهای زیرساخت ابری» یا hyperscalers با والاستریت گفتوگو کردند، سه ماه پیش بود؛ زمانی که اعلام کردند قصد دارند در مجموع بیش از نیم تریلیون دلار در سال جاری برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی خود هزینه کنند. اما آن تصمیم پیش از آن گرفته شد که آمریکا به ایران حمله کند؛ اقدامی که باعث جهش شدید قیمت نفت شد و در عین حال به کاهش چشمگیر تولید هلیوم -مادهای حیاتی برای تولید نیمهرساناها- انجامید. همزمان، بحران جهانی کمبود حافظه نیز تشدید شده و شرکتهای فناوری را مجبور کرده است برای تأمین ظرفیت مورد نیاز برنامههای مراکز داده خود، هزینههای بیشتری بپردازند.
در توضیح بیشتر غولهای زیرساخت ابری باید گفت که در دنیای فناوری به شرکتها و زیرساختهایی گفته میشود که میتوانند محاسبات، ذخیرهسازی و خدمات دیجیتال را در مقیاس بسیار عظیم و بهصورت سریع و انعطافپذیر گسترش دهند. یعنی شرکتی که میتواند مراکز داده را در مقیاس بسیار بزرگ بسازد و مدیریت کند، ظرفیت پردازشی را تقریباً بدون محدودیت افزایش دهد و خدماتی مثل هوش مصنوعی، فضای ابری و پردازش داده را به میلیاردها کاربر ارائه دهد.
دلیل اینکه به آنها «hyperscale» میگویند، این است که برخلاف شرکتهای IT معمولی، رشد آنها خطی نیست، بلکه انفجاری است. مثلاً اضافه کردن یک میلیون کاربر جدید برای آنها به معنای ساخت یک سیستم کاملاً جدید نیست؛ فقط ظرفیت را «گسترش» میدهند.
با این وجود، این شرکتها همچنان این هزینهها را پرداخت خواهند کرد. با رشد سریع مدلهای هوش مصنوعی «کلاود» شرکت آنتروپیک و ابزارهای کدنویسی آن در سطحی تاریخی و نیز محبوبیت روزافزون سرویسهایی مانند چتجیپیتی از OpenAI و جمینای گوگل در خانه و محیط کار، ارزشمندترین شرکتهای فناوری جهان هیچ نشانهای از عقبنشینی از پروژههای توسعهای خود نشان ندادهاند؛ پروژههایی که به گفته آنها برای پاسخ به تقاضای بهظاهر سیریناپذیر منابع محاسباتی ضروری است.
اکنون این شرکتها باید با سرمایهگذاران درباره معنای این شرایط برای هزینهها، سودآوری و جریان نقدی صادقانه توضیح دهند و این کار را تقریباً همزمان انجام خواهند داد.
شرکتهای آلفابت، آمازون، متا و مایکروسافت همگی قرار است نتایج سه ماهه خود را تا آخر امروز پس از پایان معاملات منتشر کنند؛ حدود ۲ ماه پس از آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران. با وجود افزایش حدود ۵۰ درصدی قیمت نفت از آغاز جنگ و رشد نزدیک به ۸۰ درصدی آن در سال جاری، این گروه در بازار سهام عملکرد نسبتاً باثباتی داشته و تنها مایکروسافت از ابتدای سال در محدوده منفی قرار دارد.
تد مورتنسون، استراتژیست فناوری در شرکت «بیرد»، وضعیت بازار را «دورهای از بیتفاوتی» توصیف کرده و گفته سرمایهگذاران روی این فرض شرط بستهاند که دونالد ترامپ در خاورمیانه عقبنشینی خواهد کرد و اختلالها موقتی خواهند بود. او این نگاه را منطق معامله TACO نامید؛ اصطلاحی که به این باور اشاره دارد که ترامپ همیشه عقبنشینی میکند!
با این حال، مورتنسون شخصاً نگران است، زیرا به گفته او سرمایهگذاران هیچیک از نشانههای ترس، وحشت و تسلیم را که در سقوط داتکام سال ۲۰۰۰ دیده میشد، نشان نمیدهند.
او گفت: این احتمالاً یکی از بدترین قیمتگذاریهای چرخهای است که در طول حرفهام دیدهام.
در آستانه گزارشهای مالی، تحلیلگران انتظار تغییرات بزرگ در پیشبینی هزینههای سرمایهای (Capex) را ندارند. برای آلفابت، آمازون و متا، برآوردهای میانگین مطابق محدوده راهنماییهای ژانویه است. مایکروسافت نیز راهنمای Capex ارائه نکرده، اما تحلیلگران انتظار دارند این رقم در سال مالی منتهی به ژوئن ۶۶ درصد رشد کرده و به ۱۰۷.۵ میلیارد دلار برسد؛ کمترین میزان در میان این غولها.
در نامه سالانه آمازون، مدیرعامل اندی جاسی از برنامه هزینه ۲۰۰ میلیارد دلاری این شرکت برای سال جاری دفاع کرد؛ افزایشی بیش از ۵۰ درصد نسبت به ۲۰۲۵. او نوشت: ما قرار نیست در نحوه رقابت محافظهکار باشیم. او هیچ اشارهای به جنگ ایران یا افزایش قیمت انرژی نکرد.
همچنین برد اسمیت، رئیس مایکروسافت، در ماه مارس گفته بود: وقتی تقاضا از عرضه بیشتر است، باید عرضه را افزایش داد.
بر اساس یک منبع آگاه، سرویس ابری خدمات مبتنی بر وب آمازون قصد ندارد با وجود افزایش هزینهها قیمتها را افزایش دهد.
تحلیلگران KeyBanc در گزارش پیش از انتشار نتایج مایکروسافت اعلام کردند که تمرکز آنها بر «تأثیرات خاورمیانه» و «اثر قیمت حافظه بر فضای ابری» است. آنها همچنین گفتهاند بررسیهایشان عمدتاً مثبت بوده است.
در گزارش مربوط به آمازون نیز این تحلیلگران پیشبینی کردند درآمد مطابق انتظار باشد، اما احتمال فشار بر سود عملیاتی به دلیل خاورمیانه و قیمت سوخت وجود دارد.
تحلیلگران سیتیزنز نیز در گزارشی درباره متا نوشتند که انتظار دارند این شرکت بودجه Capex خود را افزایش دهد، با توجه به قراردادهای چند میلیارد دلاری اخیر برای مراکز داده. متا همچنین کاهش ۱۰ درصدی نیروی کار (حدود هشت هزار نفر) را به هزینههای سنگین هوش مصنوعی نسبت داده و اعلام کرده این اقدام بخشی از تلاش برای افزایش بهرهوری و جبران سایر سرمایهگذاریهاست.
در همین حال، مایکروسافت به کارکنان خود پیشنهاد خروج داوطلبانه داده است؛ حدود هفت درصد نیروی کار آمریکا (هشت هزار و ۷۵۰ نفر) واجد شرایط این برنامه هستند.
عدم قطعیت گسترده
یکی از پرسشهای کلیدی سرمایهگذاران این است که آیا افزایش قیمت نفت و کمبود حافظه در پیشبینیها لحاظ خواهد شد یا شرکتها توانایی جذب و مدیریت این فشارها را دارند.
افزایش شدید قیمت نفت باعث رشد قیمت دیزل شده است؛ دیزل حدود ۴۲ درصد از آغاز جنگ ایران گرانتر شده است. این موضوع هزینه حملونقل و تولید را برای اپراتورهای مراکز داده افزایش میدهد.
شرکت سازنده تراشه هوش مصنوعی Cerebras در پرونده عرضه اولیه خود اعلام کرده است که هزینه برق مراکز داده بخش قابل توجهی از هزینههای عملیاتی آن را تشکیل میدهد.
در ماه مارس، حملات ایران به یک تأسیسات گاز طبیعی مایع در قطر به تولید هلیوم آسیب زد و تولید آن را متوقف کرد. بر اساس برآورد سازمان زمینشناسی آمریکا، پیش از جنگ قطر بیش از یک سوم هلیوم جهان را تولید میکرد. گوگرد نیز که در تولید تراشه کاربرد دارد، به دلیل نگرانی درباره حملونقل در تنگه هرمز گرانتر شده است.
تردد نفتکشها در تنگه هرمز همچنان پایین است، زیرا آتشبس شکننده میان آمریکا و ایران برقرار است. شرکت Baker Hughes اعلام کرده فرض عملیاتی آن این است که ممکن است این تنگه تا ماهها به طور کامل بازگشایی نشود.
مدیر مالی این شرکت گفته است: هنوز عدم قطعیت زیادی درباره مدت و عمق این درگیری وجود دارد.
اگر قیمت جهانی گاز طبیعی مایع همچنان افزایش یابد، هزینه برق مراکز داده نیز احتمالاً بهطور قابل توجهی بالا خواهد رفت.
با این حال، برخی کارشناسان معتقدند آمریکا به دلیل تولید عظیم گاز طبیعی ممکن است تا حدی از این نوسانات جهانی مصون بماند و حتی مزیت رقابتی داشته باشد.
اما ساخت مراکز داده در مقیاس گیگاوات همچنان نیازمند زیرساختهای عظیم انرژی است. به گفته یکی از اساتید دانشگاه پنسیلوانیا، موانع زیادی وجود دارد؛ از مقررات و مجوزها گرفته تا اتصال نیروگاهها به شبکه برق و اینکه چه کسی هزینهها را پرداخت کند.
جهش قیمت نفت و کمبود حافظه
تحلیلگر Cantor Fitzgerald میگوید سرمایهگذاران میخواهند بدانند آیا سرمایهگذاریهای عظیم شرکتهایی مانند متا مطابق برنامه پیش میرود یا نه. او تأکید کرد هنوز برای ارزیابی تأثیر جنگ ایران بر توسعه هوش مصنوعی زود است و نبود سابقه تاریخی، پیشبینی اثرات ثانویه را دشوار کرده است.
او گفت: تقاضای سالمی برای توجیه بخشی از این توسعه وجود دارد، اما اینکه این عدم قطعیتها چگونه در اجرا منعکس شوند، بسیار دشوار است.
در همین حال، کمبود حافظه که پیش از جنگ آغاز شده بود، اکنون شدیدتر شده است. این بحران باعث شده ارزش سهام شرکت میکرون در یک سال بیش از ۵۵۰ درصد افزایش یابد.
مدیرعامل این شرکت گفته است که تا سال ۲۰۲۶ تقاضا از عرضه بیشتر خواهد بود؛ چه برای حافظه سرورها، چه تراشههای انویدیا و چه حافظههای ذخیرهسازی مراکز داده.
تولیدکنندگان دستگاهها نیز واکنش نشان دادهاند؛ مایکروسافت قیمت برخی رایانههای سرفیس را به دلیل افزایش هزینه قطعات بالا برده است.
بر اساس پیشبینی IDC، قیمت حافظه تصادفی پویا یا DRAM در سال ۲۰۲۶ به ۹/۷۱ دلار به ازای هر گیگابایت خواهد رسید، در حالی که این رقم در ۲۰۲۵ حدود ۳/۷۶ دلار بوده است. یک تحلیلگر ارشد گفته این افزایش هزینه شگفتانگیز است و پیامدهایی جدی برای ارائهدهندگان خدمات ابری و انویدیا دارد.
قیمت لحظهای پردازندههای گرافیکی H۲۰۰ انویدیا نیز به ۳/۸۲ دلار در ساعت رسیده است، در حالی که در ژانویه ۲/۲۷ دلار بوده است.
تحلیلگر D.A. Davidson میگوید ابرشرکتها در حال جذب این هزینهها هستند، اما این گلوگاهها کل زنجیره را گرانتر و تحت فشار قرار میدهد.
در همین راستا، تحلیلگر بیرد پیشبینی Capex مایکروسافت برای سال ۲۰۲۷ را به ۱۸۰ میلیارد دلار افزایش داده است.
برای شرکت Acre Security نیز افزایش قیمت نفت هنوز اثر مستقیمی نداشته، اما ممکن است در آینده داشته باشد. این شرکت پیشتر نیز به دلیل تعرفههای سختگیرانه دولت ترامپ مجبور به تغییر زنجیره تأمین خود شده است.
به گفته مدیرعامل این شرکت، سرعت ساخت مراکز داده و شوکهای غیرمنتظره مانند تعرفهها شرکتها را مجبور کرده سریعتر به تغییرات واکنش نشان دهند.
او گفت: باید زنجیره تأمین را بسیار دقیق زیر نظر داشت تا به کسبوکار آسیب نرسد.
در آستانه انتشار گزارشها، نکته روشن این است که سرمایهگذاران همچنان نسبت به روند هوش مصنوعی خوشبین هستند. ارزش بازار انویدیا به رکورد تاریخی رسیده و از پنج تریلیون دلار عبور کرده است. اینتل نیز بهترین عملکرد خود از سال ۱۹۸۷ را ثبت کرده است.
شاخص نزدک در ماه آوریل ۱۵ درصد رشد کرده و در مسیر بهترین عملکرد خود از آوریل ۲۰۲۰ قرار دارد.
در نهایت، برخی تحلیلگران میگویند بازار معتقد است این شوکها یا موقتی هستند یا بهطور کامل در قیمتها جذب میشوند؛ به همین دلیل سودآوری شرکتها حفظ خواهد شد.
یک تحلیلگر در پایان گفته است: در نهایت، خوشبین بودن بیشتر از بدبین بودن سود دارد.
انتهای پیام/
نظر شما