هوای پاک با فناوری بومی؛ روایت یک شرکت دانش بنیان از سنجش آلاینده‌های صنعتی

تحقق «هوای پاک» بدون سنجش دقیق و قابل اتکای آلاینده‌های صنعتی ممکن نیست؛ خلأیی که سال‌ها صنایع کشور را به تجهیزات وارداتی وابسته کرده بود. شرکت دانش‌بنیان سروین پرداز مدرن در مرکز رشد دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات با شکل‌گیری در سال ۱۳۹۷، وارد همین نقطه حساس شد و مسیر بومی‌سازی تجهیزات سنجش آلاینده‌ها را با تکیه بر دانش فنی داخلی دنبال کرد.

به گزارش خبرنگار علم و فناوری ایسکانیوز؛ شرکت دانش‌بنیان سروین پرداز مدرن در سال ۱۳۹۷ و با هدف پاسخ به یک ضرورت ملی شکل گرفت؛ ضرورتی که بر حضور ایران در زنجیره تولید فناوری‌های پیشرفته و کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی تأکید دارد. فلسفه وجودی این شرکت، کمک به تحقق «هوای پاک» در محیط‌های صنعتی و حفاظت از سلامت جامعه، کارگران و کارکنان شاغل در صنایع عنوان شده است.

به باور محققان این شرکت، تحقق هوای پاک پیش از هر چیز نیازمند مدیریت و کنترل آلاینده‌های صنعتی است؛ کنترلی که بدون سنجش دقیق، شفاف و قابل اعتماد آلاینده‌ها امکان‌پذیر نخواهد بود. از همین رو، تمرکز اصلی سروین پرداز مدرن بر توسعه محصولاتی قرار گرفته که مبتنی بر استانداردهای معتبر جهانی، امکان اندازه‌گیری دقیق آلاینده‌ها را فراهم می‌کنند؛ اقدامی که پیامدهای مستقیم آن نه‌تنها متوجه محیط زیست، بلکه مرتبط با سلامت نیروی انسانی در صنایع است.

این شرکت با اتکا به دانش فنی متخصصان خود موفق شده است فناوری‌های پیشرفته سنجش و پایش آلاینده‌ها را بومی‌سازی کند و محصولاتی با کیفیت برای پالایش محیط‌های کاری صنعتی توسعه دهد. «پمپ‌های نمونه‌برداری فردی»، «غبارسنج دودکش» و «گازسنج دودکش» از جمله محصولات دانش‌بنیان این مجموعه هستند که با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین طراحی و تولید شده‌اند.

دامنه بازار هدف سروین پرداز مدرن گسترده است و آزمایشگاه‌های محیط زیست، دانشگاه‌ها، صنایع مختلف و نیروگاه‌های کشور را در بر می‌گیرد؛ مجموعه‌هایی که برای پایش دقیق آلاینده‌ها و رعایت الزامات زیست‌محیطی به این تجهیزات نیاز دارند.

بر اساس اعلام این شرکت، حدود ۲ هزار ماده شیمیایی آلاینده در محیط‌های صنعتی تولید می‌شود که می‌تواند برای سلامت کارگران و کارکنان خطرآفرین باشد. فعالیت‌های سروین پرداز مدرن در این حوزه در ۲ بخش متمرکز شده است: نخست، تولید تجهیزات پالایش آلاینده‌هایی که از صنایع خارج شده و وارد محیط زیست می‌شوند و دوم، طراحی تجهیزات پالایش آلاینده‌هایی که در محیط‌های کاری صنایع وجود دارند و سلامت نیروی انسانی را تهدید می‌کنند.

مطابق قوانین موجود، صنایع کشور موظفند هر سه ماه یک‌بار گزارش میزان آلاینده‌های تولیدی خود را به سازمان حفاظت محیط زیست ارائه دهند. در صورت تجاوز آلایندگی از حد مجاز تعیین ‌شده، صنایع مشمول جریمه‌های سنگین شده و ملزم به اجرای اقدامات اصلاحی می‌شوند. پیش‌تر، این سنجش‌ها عمدتاً با تجهیزات وارداتی انجام می‌شد، اما اکنون با بومی‌سازی این فناوری‌ها، دستگاه‌های تولید داخل سروین پرداز مدرن این وظیفه را بر عهده گرفته‌اند.

تجهیزات سنجش آلاینده‌های مضر

آلاینده‌هایی که از طریق مجاری تنفسی وارد بدن کارگران می‌شوند شامل گازها، بخارات و غبارها هستند. پمپ‌های نمونه‌برداری فردی این شرکت، با تکیه بر متدهای استاندارد OSHA و NIOSH، امکان شناسایی و تحلیل این آلاینده‌ها را فراهم می‌کنند. این پمپ‌ها در دو نوع دبی پایین و دبی بالا طراحی شده‌اند؛ نوع دبی پایین برای سنجش گازها و بخارات و نوع دبی بالا برای اندازه‌گیری غبار و سیلیس مورد استفاده قرار می‌گیرد.

غبارسنج دودکش نیز برای پایش آلاینده‌هایی طراحی شده است که از طریق دودکش صنایع وارد محیط زیست می‌شوند. این تجهیز قادر است غبارهای کربنی و گازهایی نظیر CO، O₂، SO₂، NO، NO₂ و اکسیدهای نیتروژن (NOx) را که عمدتاً در اثر احتراق سوخت‌های فسیلی تولید می‌شوند، اندازه‌گیری کند.

بر اساس آمار ارائه ‌شده، تاکنون حدود ۵۰۰ دستگاه پمپ نمونه‌برداری فردی توسط سروین پرداز مدرن به صنایع مختلف از جمله فولاد، پتروشیمی و داروسازی، همچنین دانشگاه‌ها و آزمایشگاه‌های کشور فروخته شده است. افزون بر این، حدود ۱۵۰ دستگاه غبارسنج دودکش نیز به آزمایشگاه‌ها، دانشگاه‌ها و ادارات کل محیط زیست تحویل داده شده است.

سروین پرداز مدرن خود را نخستین تولیدکننده تجهیزات سنجش آلاینده‌های صنعتی در ایران معرفی می‌کند؛ شرکتی که به‌ جای اکتفا به مهندسی معکوس، تلاش دارد محصولات خود را متناسب با نیازهای واقعی صنایع کشور توسعه دهد و نقش مؤثری در ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی ایفا کند.

به گفته مسئولان این شرکت، تمامی مراحل طراحی، ساخت و آزمون این تجهیزات به‌طور کامل توسط محققان داخلی انجام شده است.

هسته اولیه تأسیس این شرکت را چهار نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه تشکیل داده‌اند که هدف خود را از ابتدا، ایجاد حرکتی اثرگذار در مسیر تحقق «هوای پاک» تعریف کردند. محسن سعیدی، مدیرعامل سروین پرداز مدرن، دارای دکتری مهندسی الکترونیک از دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات و عضو هیأت علمی همین دانشگاه است. سایر اعضای تیم مؤسس نیز دارای مدرک دکتری در رشته‌های محیط‌زیست، بهداشت حرفه‌ای و مکانیک هستند. در ادامه فعالیت شرکت، گروهی از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های برق، مکانیک و کنترل نیز به تیم تخصصی این مجموعه افزوده شده‌اند.

چالش‌های تولید

به گفته مدیران شرکت، یکی از چالش‌های اساسی در حوزه کنترل آلودگی صنعتی، نبود سنجش دقیق و قابل اتکا در سال‌های گذشته بوده است؛ موضوعی که باعث می‌شد اقدامات اصلاحی بدون پشتوانه علمی اجرا شود و در عمل به نتیجه مطلوب نرسد. در حالی که طراحی صحیح سامانه‌های فیلتراسیون و پالایش آلاینده‌ها، مستقیماً به داده‌های دقیق حاصل از سنجش وابسته است.

در همین راستا، تیم تحقیقاتی سروین پرداز مدرن برای طراحی و توسعه تجهیزات خود، بیش از ۷۰۰ دودکش صنعتی را در صنایع مختلف و طی مدت بیش از سه سال مورد بررسی میدانی قرار داده است. بر اساس نتایج این مطالعات، دستگاه‌هایی طراحی شده‌اند که توانایی شناسایی و اندازه‌گیری دامنه وسیعی از آلاینده‌ها را دارند. ارائه آموزش‌های تخصصی در کنار فروش تجهیزات نیز از دیگر برنامه‌های این شرکت عنوان شده است؛ اقدامی که به‌واسطه تجربه‌های بین‌المللی مدیرعامل شرکت تقویت شده است.

افتخارات

دکتر محسن حمیدی مخترع و مدیر شرکت دانش بنیان، نماینده ایران در حوزه برق و محیط زیست، موفق به کسب مدال نقره در مسابقات اختراعات ژنو سوئیس در سال ۲۰۲۴ شد.

در این دوره از مسابقات، بیش از ۶۰۰ اختراع از ۴۰ کشور جهان از جمله ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا، مراکش، اندونزی، ترکیه، ایران، روسیه، قطر، بحرین، انگلستان، چین، هنگ کنگ، مالزی، تایلند، امارات متحده عربی و لهستان در رشته‌های مختلف از جمله مهندسی، علوم کامپیوتر، کشاورزی و محیط زیست، شیمی و زیست شناسی و پزشکی با یکدیگر به رقابت پرداختند.

او همچنین با ارائه طرح نوآورانه پمپ نمونه برداری فردی در پنجمین دوره مسابقات بین المللی اختراعات و نوآوری از فدراسیون جهانی مخترعان (IFIA) در سال ۲۰۲۵ مدال طلا را کسب کرد. در این رویداد بیش از هزار و ۵۰۰ اختراع از ۵۰ کشور جهان از جمله کانادا، استرالیا، مراکش، اندونزی، ترکیه ایران، روسیه، قطر، بحرین، انگلستان و در رشته‌های مختلف از جمله مهندسی، علوم کامپیوتر، کشاورزی و محیط زیست، شیمی و زیست شناسی و پزشکی با یکدیگر به رقابت پرداختند.

افتخارات دیگر این شرکت عبارتند از:

مدال طلای مسابقه اختراعات ترکیه در سال ۲۰۲۴

مدال طلای مسابقه اختراعات از دست ریاست دانشگاه بخارست رومانی در سال ۲۰۲۴

مدال طلای مسابقه ارشمیدس روسیه در سال ۲۰۲۵

چشم‌انداز فناورانه و رویکرد نوآورانه

محسن حمیدی، مدیر شرکت دانش‌بنیان سروین پرداز مدرن، با اشاره به رویکرد این مجموعه در حوزه فناوری و نوآوری می‌گوید: هدف ما صرفاً تبدیل‌شدن به یک شرکت موفق نیست، بلکه تلاش داریم به شرکتی الهام‌بخش در حوزه فناوری‌های محیط‌زیستی تبدیل شویم. از همین رو، هر سال بخش قابل توجهی از منابع مالی و زمانی شرکت به تحقیق و توسعه اختصاص می‌یابد و تصمیم‌های کلان شرکت بر پایه پذیرش ریسک‌های حساب‌شده در مسیر نوآوری اتخاذ می‌شود؛ تصمیم‌هایی که به گفته او، در راستای نزدیک‌شدن به اهداف بلندمدت شرکت تعریف شده‌اند.

برنامه صادرات و حضور در بازارهای بین‌المللی

به گفته حمیدی، سروین پرداز مدرن تاکنون پیشنهادهایی برای صادرات محصولات خود دریافت کرده و برنامه‌ریزی شده است که صادرات رسمی این تجهیزات از سال آینده آغاز شود. حضور فعال تیم تحقیقاتی و سازنده شرکت در مسابقات و جشنواره‌های بین‌المللی موجب افزایش شناخت و تقاضا برای محصولات این مجموعه در بازارهای خارجی شده است. با این حال، اولویت اصلی شرکت در مرحله کنونی، تأمین نیازهای داخلی و دستیابی به سطح مطلوب پوشش بازار داخل عنوان شده است. بر اساس اعلام شرکت، محصولات طراحی‌شده تاکنون مشتریانی از کشورهایی مانند امارات متحده عربی، ترکیه، عراق و رومانی داشته‌اند.

اتکای دانش‌بنیان به شبکه علمی کشور

سروین پرداز مدرن از یک شبکه ارتباطی گسترده و مؤثر با بدنه علمی کشور برخوردار است. این ارتباط مستمر با اساتید دانشگاه، پژوهشگران و دانشجویان نخبه، امکان تشکیل تیم‌های تخصصی متناسب با پروژه‌ها را فراهم کرده و نقش مهمی در توسعه فناوری و تجاری‌سازی محصولات ایفا کرده است. در حال حاضر، بخش عمده تیم تحقیق و توسعه این شرکت را دانشجویان دانشگاه‌های مختلف کشور تشکیل می‌دهند و حدود ۴۰ نفر به‌صورت تمام‌وقت یا پاره‌وقت با این مجموعه همکاری دارند. به‌جز چهار عضو هیأت علمی مؤسس، سایر اعضا از میان دانشجویان رشته‌هایی همچون مدیریت بازرگانی، کسب‌وکار، برق، مکانیک و محیط‌زیست انتخاب شده‌اند؛ افرادی که به گفته مدیران شرکت، روحیه پیشرفت و پویایی علمی دارند.

چالش تبدیل ایده به محصول و جلب اعتماد بازار

به گفته حمیدی، یکی از مهم‌ترین چالش‌های شرکت در مسیر تبدیل ایده به محصول و سپس تجاری‌سازی، تغییر ذهنیت بازار و جلب اعتماد مشتریان به محصولات ایرانی بوده است. به‌رغم وجود این باور در بخشی از بازار که کالای خارجی را برتر می‌داند، محصولات سروین پرداز مدرن بر پایه استانداردهای معتبر جهانی طراحی و تولید شده‌اند و از نظر فنی قابلیت رقابت با نمونه‌های خارجی را دارند.

وی چالش‌های اقتصادی و محدودیت‌های مرتبط با تأمین مواد اولیه را از دیگر موانع این مسیر عنوان می‌کند، اما معتقد است این مشکلات با مدیریت هوشمندانه زنجیره تأمین تا حد زیادی برطرف شده است. به گفته او، شناسایی و استفاده از منابع داخلی مواد اولیه، نه‌تنها بخشی از این محدودیت‌ها را کاهش داده، بلکه به فرصتی برای تقویت توانمندی‌های داخلی شرکت تبدیل شده است.

خلاقیت در محدودیت و کار تیمی هدفمند

مدیر شرکت دانش‌بنیان سروین پرداز مدرن تأکید می‌کند که در شرایط محدودیت، خلاقیت بیش از پیش بروز پیدا می‌کند. این شرکت با تکیه بر نیروی انسانی خلاق و مسئله‌محور، تلاش کرده است به‌جای تمرکز بر افراد تک‌بعدی، تیم‌های چندرشته‌ای تشکیل دهد؛ رویکردی که به افزایش خلاقیت و کاهش بن‌بست‌های فناورانه در مسیر توسعه محصولات کمک کرده است.

رقابت حرفه‌ای در بازار داخلی و خارجی

به گفته حمیدی، دیدگاه حاکم بر این مجموعه، رقابت سالم، حرفه‌ای و مبتنی بر احترام متقابل است؛ رویکردی که به باور او، ضامن پایداری و ارتقای مستمر کیفیت محصولات خواهد بود. سروین پرداز مدرن تلاش کرده است در بازار داخلی از نظر کیفیت و خدمات پس از فروش، تمایز محسوسی با رقبا ایجاد کند و در برابر شرکت‌های خارجی نیز با تکیه بر دو مزیت اصلی «دانش بومی» و «پشتیبانی مستمر و سریع» حضور یابد.

توسعه آینده؛ حرکت به‌سوی پایش هوشمند

برنامه آینده این شرکت، عبور از تجهیزات سنجش سنتی و حرکت به‌سوی سامانه‌های پایش هوشمند و آنلاین عنوان شده است؛ سامانه‌هایی که با ادغام فناوری‌های هوش مصنوعی و اینترنت، امکان تحلیل برخط داده‌ها و ارائه راهکارهای هوشمندتر برای حفاظت از محیط‌زیست و بهینه‌سازی مصرف انرژی را فراهم می‌کنند.

مرکز تحقیق، توسعه و تولید سروین پرداز مدرن هم‌اکنون با مشارکت بیش از ۴۰ نفر از نخبگان علمی کشور فعالیت می‌کند و سیاست اصلی این مجموعه، پرهیز از کپی‌برداری و تمرکز بر خلق دانش و تولید محصولاتی مطابق با استانداردهای جهانی و با قیمت رقابتی است. بر اساس اعلام شرکت، قیمت محصولات این مجموعه بین یک‌دهم تا یک‌چهارم نمونه‌های مشابه خارجی است؛ در حالی که از نظر کیفیت، قابلیت‌ها و گستره کاربرد صنعتی، توان رقابت و حتی برتری نسبت به برخی نمونه‌های خارجی را دارد. به‌عنوان نمونه، غبارسنج دودکش این شرکت از نظر تنوع صنایع هدف و وزن کمتر ـ حدود ۱۰ تا ۲۵ کیلوگرم سبک‌تر از نمونه‌های خارجی ـ از مزیت‌های قابل توجهی برخوردار است و همین ویژگی‌ها موجب کسب افتخارات بین‌المللی برای این محصول شده است.

انتهای پیام/

کد خبر: 1295776

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 0 + 0 =