به گزارش خبرنگار علم و فناوری ایسکانیوز؛ افزایش تنش‌های نظامی میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده، در روزهای اخیر وارد مرحله‌ای تازه و کم‌سابقه شده است؛ مرحله‌ای که در آن، زیرساخت‌های صنعتی و به‌ویژه صنایع فولاد به‌عنوان اهدافی راهبردی در کانون توجه قرار گرفته‌اند. پس از گزارش‌هایی مبنی بر هدف قرار گرفتن برخی کارخانه‌های فولاد در ایران در جریان حملات منتسب به اسرائیل و آمریکا، اکنون نشانه‌هایی از تغییر معادله و ورود به فاز «اقدام متقابل» دیده می‌شود؛ جایی که تهران با صدور هشداری صریح، از احتمال قرار گرفتن ۶ مجتمع فولادی در اسرائیل و چندین واحد مشابه در پنج کشور منطقه در فهرست اهداف خبر داده است.

اهمیت این هشدار صرفاً در بُعد نظامی آن خلاصه نمی‌شود، بلکه پیامدهای اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای را نیز در بر می‌گیرد. صنعت فولاد، به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی توسعه صنعتی و زیرساختی، نقشی حیاتی در زنجیره تأمین پروژه‌های عمرانی، انرژی و حتی صنایع دفاعی ایفا می‌کند. هدف قرار گرفتن چنین مراکزی، علاوه بر ایجاد اختلال در تولید و صادرات، می‌تواند توازن اقتصادی در سطح منطقه را نیز دستخوش تغییر کند.

در این میان، کشورهای حاشیه خلیج فارس که طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های قابل ‌توجهی در توسعه ظرفیت‌های فولادی خود انجام داده‌اند، بیش از پیش در معرض پیامدهای این تنش‌ها قرار دارند. از مجتمع‌های عظیم صنعتی در عربستان سعودی و امارات گرفته تا واحدهای تولیدی در قطر، بحرین و کویت، همگی بخشی از شبکه‌ای به‌هم ‌پیوسته از تولید و تجارت فولاد در منطقه محسوب می‌شوند؛ شبکه‌ای که هرگونه اختلال در آن، می‌تواند اثرات زنجیره‌ای فراتر از مرزهای جغرافیایی به همراه داشته باشد.

ایران اخیراً از هدف قرار دادن شش کارخانه فولاد در اسرائیل خبر داده است. این کارخانه‌ها، که در زمره مهم‌ترین مراکز تولید فولاد این کشور به شمار می‌روند، از نگاه تهران بخشی از زیرساخت‌های صنعتی و اقتصادی اسرائیل محسوب می‌شوند. در ادامه قصد داریم به معرفی این مجتمع‌ها، ظرفیت تولید، محصولات اصلی و نقش آن‌ها در اقتصاد و صنایع اسرائیل بپردازیم:

مجتمع حدید عربستان سعودی

موقعیت: الجبیل

ظرفیت تولید سالانه: ۷ میلیون تن

انواع محصولات: میلگرد، بیلت، ورق گرم

طرح‌های توسعه: افزایش ظرفیت به ۱۰ میلیون تن تا سال ۲۰۳۰

مجتمع حدید یا شرکت سعودی آهن و فولاد (Hadeed) یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد در خاورمیانه و منطقه خلیج فارس است که نقش کلیدی در توسعه صنعتی عربستان سعودی دارد.

این شرکت در سال ۱۹۷۹ تأسیس شد و نخستین مجتمع فولاد یکپارچه در عربستان به ‌شمار می‌آید. این شرکت در شهر صنعتی الجبیل فعالیت می‌کند و به‌عنوان یکی از پایه‌های اصلی صنعت فولاد در این کشور شناخته می‌شود. این مجموعه در طول دهه‌ها به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد در شورای همکاری خلیج فارس (GCC) تبدیل شده است.

حدید در ابتدا زیرمجموعه شرکت بزرگ پتروشیمی SABIC بود، اما در سال ۲۰۲۴ صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF) مالکیت آن را در راستای توسعه بخش معدن و فلزات کشور در اختیار گرفت. این تغییر مالکیت بخشی از برنامه کلان چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان برای تنوع‌بخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت است.

حدید یک مجتمع فولاد «یکپارچه» است؛ یعنی کل زنجیره تولید از احیای مستقیم سنگ‌آهن تا نورد محصولات نهایی را در اختیار دارد.

این کارخانه فولاد ظرفیت تولید محصولات طویل را تا حدود ۳/۸ میلیون تن و تولید محصولات تخت را تا حدود ۲/۲ میلیون تن دارد.

مجتمع حدید از فناوری احیای مستقیم (DRI) و کوره‌های قوس الکتریکی استفاده می‌کند که نسبت به روش‌های سنتی آلایندگی کمتری دارند.

حدید طیف گسترده‌ای از محصولات فولادی را تولید می‌کند که در صنایع مختلف کاربرد دارند:

میلگرد

مفتول و وایرراد

شمش

ورق گرم

ورق سرد

ورق گالوانیزه و رنگی

این محصولات در پروژه‌های ساختمانی، زیرساختی، نفت و گاز و صنایع سنگین استفاده می‌شوند.

حدید یکی از ستون‌های صنعتی عربستان است و تأمین‌کننده اصلی فولاد برای پروژه‌های عمرانی و انرژی، پشتیبان توسعه شهرهای صنعتی مثل الجبیل و بازیگر مهم در زنجیره تأمین صنعتی منطقه به شمار می‌آید. محصولات این شرکت نقش حیاتی در توسعه بخش ساخت‌وساز و صنعت عربستان داشته‌اند.

مجتمع ام‌استیل امارات متحده عربی

موقعیت: ابوظبی

ظرفیت تولید سالانه: ۳/۵ میلیون تن

انواع محصولات: میلگرد، مفتول و مقاطع سنگین

طرح‌های توسعه: تمرکز بر تولید فولاد سبز و کربن‌زدایی

EMSTEEL که تا چند سال پیش با نام مجتع فولاد آرکان شناخته می‌شد، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین شرکت‌های فولاد و مصالح ساختمانی در امارات متحده عربی است. این شرکت با ترکیب ۲ شرکت صنعتی «استیل امارات» و «مصالح ساختمانی آرکان» به یک گروه فولاد و مصالح ساختمانی یکپارچه تبدیل شده است و به‌ عنوان بزرگ‌ترین شرکت فولاد و مصالح ساختمانی در امارات متحده عربی شناخته می‌شود و بخشی از گروه سرمایه‌گذاری بزرگ ADQ است. این شرکت نقش اساسی در بازار داخلی و منطقه‌ای دارد.

EMSTEEL سهم قابل توجهی از تولید صنعتی ابوظبی و بازار فولاد کل کشور را در اختیار دارد. این شرکت حدود ۱۱ درصد از کل تولید صنعتی ابوظبی و ۶۰ درصد از بازار فولاد امارات را تشکیل می‌دهد.

ارزش شرکت پس از ادغام حدود ۱۳ میلیارد درهم امارات تخمین زده می‌شود و حضور بین‌المللی قابل ‌توجهی در بیش از ۷۰ بازار جهانی دارد.

EMSTEEL با بهره‌گیری از تجهیزات و فناوری‌های مدرن یکی از بازیگران اصلی تولید فولاد و مصالح ساختمانی است و ظرفیت تولید سالانه حدود ۳/۵ میلیون تن فولاد، حدود ۴/۶ میلیون تن سیمان و مصالح را دارد. این مجتمع شامل ۱۶ کارخانه و واحد تولیدی پیشرفته است و محصولاتش به بیش از ۷۰ کشور جهان صادرات می‌شود. این ساختار به شرکت اجازه می‌دهد تا محصولات فولادی را از مرحله‌ تولید اولیه تا مصالح ساختمانی تکمیلی ارائه دهد و نیازهای صنایع مختلف را پوشش دهد.

EMSTEEL طیف متنوعی از محصولات فولادی و ساختمانی را تولید می‌کند که در پروژه‌های بزرگ عمرانی و صنعتی استفاده می‌شود:

فولاد ساختمانی (میلگرد، مفتول، مقاطع فولادی)

محصولات سیمانی و مصالح ساختمانی

بلوک‌ها، قطعات بتنی و لوله‌ها

محصولات پودر و خشک ساختمانی

مجتمع فولاد قطر

موقعیت: مسیعید

ظرفیت تولید سالانه: ۲/۶ میلیون تن

انواع محصولات: بیلت و میلگرد

طرح‌های توسعه: بهینه‌سازی مصرف انرژی و استفاده از گاز طبیعی

Qatar Steel Company یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین تولیدکنندگان فولاد در دولت قطر است و نقش کلیدی در تأمین نیازهای صنعتی کشور و منطقه خلیج ‌فارس دارد. این شرکت اولین مجتمع فولاد یکپارچه در منطقه خاورمیانه و خلیج‌فارس بوده و از دهه ۱۹۷۰ میلادی به ‌طور مستمر فعالیت می‌کند.

شرکت در سال ۱۹۷۴ تحت عنوان QASCO تاسیس و در سال ۱۹۷۸ تولید تجاری فولاد را آغاز کرد. از سال ۲۰۰۳ کاملاً متعلق به شرکت بزرگ Industries Qatar (IQ) است، که یکی از شرکت‌های بزرگ در حوزه پتروشیمی، کود و فولاد قطر محسوب می‌شود. این شرکت همچنین یک شرکت فرعی در امارات متحده عربی (Qatar Steel Company FZE) دارد که فولاد سیم‌پیچ و میلگرد تولید می‌کند.

شرکت فولاد قطر یکی از پیشگامان صنعت فولاد در منطقه GCC (شورای همکاری خلیج فارس) شناخته می‌شود و در بین برترین تولید کنندگان فولاد در خاورمیانه قرار دارد. ساختمان‌های صنعتی و زیرساخت‌های گسترده آن شامل امکانات تولید آهن مستقیم (DRI/HBI)، کوره قوس الکتریکی، ریخته‌گری پیوسته و خطوط نورد پیشرفته است.

این مجتمع نقش مهمی در توسعه صنعتی قطر، افزایش تولید داخلی فولاد و جلوگیری از وابستگی به واردات دارد و محصولات فولادی متنوعی تولید می‌کند که برای صنعت ساخت‌وساز و زیرساخت‌های عمرانی کاربرد دارند:

آهن مستقیم و فشرده (ماده اولیه فولاد در کوره‌های قوس الکتریکی)

بلیت فولادی (پایه تولید مقاطع طویل)

میلگرد (استفاده گسترده در ساخت‌وساز)

سیم‌پیچ و سیم فولادی (مورد استفاده در صنایع پایین دستی و کاربردهای مختلف)

بخش زیادی از محصولات مانند میلگرد و سیم‌فولاد عمدتاً در بازار قطر و کشورهای همسایه خلیج‌فارس عرضه می‌شود و بخش دیگر برای صادرات به سایر کشورها ارسال می‌شود.

مجتمع فولاد بحرین (SULB & GIC)

موقعیت: الحد

ظرفیت تولید سالانه: ۱/۷ میلیون تن

انواع محصولات: مقاطع سازه‌ای و بیلت

طرح‌های توسعه: تمرکز بر صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا

مجتمع فولاد بحرین یکی از پروژه‌های صنعتی پیشرو در منطقه GCC است و نقش کلیدی در تأمین نیازهای فولادی داخلی و منطقه‌ای دارد. این مجتمع شامل ۲ شرکت مجزا ولی مرتبط است:

• GIC (Gulf Industrial Company): تولید کننده مواد اولیه فولاد مانند DRI، HBI و بلیت
• SULB (United Steel Company): تولید کننده محصولات فولادی نهایی و ساختاری مانند تیر، ناودانی و مقاطع سنگین و متوسط

هر ۲ شرکت تحت مدیریت «هولدینگ فولاد» فعالیت می‌کنند و در منطقه صنعتی الحدید بحرین واقع شده‌اند.

GIC بخشی از زنجیره اولیه تولید فولاد بحرین است و با تولید آهن مستقیم و بلیت، خوراک اولیه کارخانه‌های فولاد دیگر را تأمین می‌کند. SULB در دهه‌های اخیر تحت شراکت هولدینگ فولاد و یاماتو کوگیوی ژاپن فعالیت خود را گسترش داده و تولید فولاد ساختاری را در سطح منطقه‌ای توسعه داده است.

این مجتمع‌ها با هم زنجیره کامل فولاد را از مواد اولیه تا محصولات نهایی پوشش می‌دهند، چیزی که در گذشته در منطقه GCC کمتر دیده می‌شد.

ظرفیت تولید و زیرساخت GIC حدود بیش از یک میلیون تن مواد اولیه فولاد در سال و ظرفیت تولید SULB بیش از یک میلیون تن فولاد ساختاری و مقاطع سنگین است.

خطوط تولید شامل کوره ذوب، نورد سنگین و متوسط، واحدهای ریخته‌گری و پردازش فولاد است.

محصولات هر ۲ مجتمع به بازارهای داخلی بحرین و کشورهای منطقه GCC و صادراتی عرضه می‌شوند و عبارتند از:

تیرها، ناودانی‌ها، مقاطع I/HEB، فولاد ساختاری برای ساختمان و پروژه‌های صنعتی

این محصولات در پروژه‌های عمرانی، صنعتی، پل‌سازی، ساختمان‌های بزرگ و پروژه‌های زیرساختی بحرین و منطقه استفاده می‌شوند.

مجتمع صنعتی فولاد کویت (KWT Steel)

موقعیت: الشعیبه

ظرفیت تولید سالانه: ۱/۲ میلیون تن

انواع محصولات: میلگرد و مفتول

طرح‌های توسعه: تأمین تقاضای داخلی و توسعه زیرساخت‌ها

شرکت United Steel Industrial Company که به ‌طور تجاری به نام KWT Steel شناخته می‌شود، از سال ۱۹۹۶ در کویت فعالیت می‌کند و به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد در این کشور شناخته می‌شود. این شرکت با هدف تأمین نیازهای فولاد در بازار ساخت‌وساز و صنایع داخلی کویت تأسیس شد و به تدریج توسعه یافته است.

در سال‌های اولیه پس از تأسیس، این شرکت با مشارکت سرمایه‌گذاران کویتی و همکاری فنی شرکت‌های اروپایی مانند VOEST Alpine  تولید فولاد را در کویت راه‌اندازی کرد.

مجتمع فولاد کویت در منطقه صنعتی الشعبیه واقع شده است، جایی که دسترسی خوبی به منابع انرژی، حمل‌ونقل و بنادر دارد و امتیاز مهمی برای فعالیت صنعتی منطقه‌ای محسوب می‌شود.

این مجتمع شامل کارخانه ذوب فولاد، ۲ کارخانه نورد فولاد و واحدهای فرآوری قراضه و آهک/ دولولایم می‌شود که زنجیره تولید فولاد را از مواد اولیه تا محصول نهایی پوشش می‌دهند.

KWT Steel ظرفیت قابل توجهی در تولید فولاد دارد؛ حدود ۱/۲ میلیون تن فولاد خام در سال از طریق کارخانه ذوب فولاد و حدود ۱/۴ میلیون تن میلگرد تقویت‌شده (۲ خط نورد) در سال. این تولیدات باعث می‌شود که کویت تقریباً خودکفا در نیاز فولاد خود باشد.

محصولات این مجتمع عبارتند از:

میلگرد فولادی تقویت ‌شده

بلیت فولادی

که بیشتر در ساخت‌وساز، پروژه‌های عمرانی و زیرساختی داخل کویت و بازارهای همسایه استفاده می‌شوند.

به‌ علاوه، مجتمع دارای واحدهای تولید آهک پالایش‌ شده (Lime & Dololime) و فرآوری قراضه‌ی فولاد برای استفاده در کوره ذوب است که به بهبود کیفیت تولید کمک می‌کند.

مجتمع فولاد یهودای رژیم صهیونیستی

موقعیت: اشدود

ظرفیت تولید سالانه: یک میلیون تن

انواع محصولات: میلگرد و مش‌های جوش داده شده

طرح‌های توسعه: استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته و بازیافت فولاد

مجتمع فولاد یهودا یکی از شرکت‌های مهم صنعت فولاد در اسرائیل است که زیر مجموعه گروه یهودا فعالیت می‌کند — گروهی که از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد، مش‌بافت‌های جوش ‌خورده و محصولات فولادی مرتبط در این کشور محسوب می‌شود.

گروه یهودا در سال ۱۹۷۴ تأسیس شد و در زمینه‌های مختلف فولاد و محصولات فلزی فعالیت می‌کند، از جمله بخش فولاد یهودا که مسئول تولید فولاد برای تقویت بتن و سازه‌ها است.

فولاد یهودا خودش از سال ۱۹۹۵ به‌عنوان واحدی که بر بازیافت، ذوب و نورد فولاد تمرکز دارد شکل گرفته است و مجموعه‌ای از کارخانه‌ها و خطوط تولید را در اختیار دارد.

این متجمع چند بخش تولیدی دارد:

تولید فولاد تقویت‌ کننده از آهن قراضه

تولید مش‌های فولادی جوش‌خورده برای ساخت‌وساز

تولید محصولات حفاظتی و فنس‌های فلزی

گروه دارای حدود ۱۰ کارخانه در سراسر اسرائیل است و محصولاتش برای بخش‌های ساخت‌وساز، زیرساخت، امنیت و صنایع دیگر کاربرد دارد.

فولاد یهودا خوراک اولیه را از فولاد قراضه تهیه و بازیافت می‌کند (حدود ۲۵۰ هزار تن قراضه در سال) و سپس آن را در کوره ذوب می‌کند.

پس از ذوب، فولاد مذاب به خط تولید Micromil منتقل می‌شود؛ کارخانه‌ای با فناوری مدرن که از ذوب تا ریخته‌گری و نورد به‌صورت پیوسته محصولات فولادی را تولید می‌کند.

محصول اصلی این شرکت فولاد میلگرد برای استفاده در ساخت‌وساز و زیرساخت‌ها است، تولیدی که مطابق با استانداردهای داخلی و بین‌المللی انجام می‌شود.

محصولات اصلی این مجتمع عبارت است از:

میلگرد فولادی تقویت‌کننده برای بتن

مش‌های فولادی جوش ‌خورده

محصولات فولادی برگرفته از آهن بازیافتی

این محصولات در پروژه‌های ساختمانی، زیرساختی، و مهندسی در سراسر اسرائیل کاربرد وسیع دارند.

انتهای پیام/