پای چهره‌های علمی هم به پرونده اپستین باز شد / وقتی پول کثیف، علم را شکل می‌دهد

اسناد تازه نشان می‌دهد یک سرمایه‌دار میلیاردر با گذشته اخلاقی و جنسی جنجالی سال‌ها در پشت پرده دانشگاه‌ها و پروژه‌های علمی نفوذ داشته و پژوهشگران برای تصمیم‌های حیاتی خود -از انتشار مقالات تا مسائل ویزا- با او مشورت می‌کرده‌اند. از نظر مجله معتبر «نیچر»، این افشاگری پرده از نفوذ پول و قدرت در علم برمی‌دارد و پرسش‌های جدی درباره اخلاق در دانشگاه‌ها و نقش تأمین‌کنندگان مالی خصوصی در پژوهش‌ها ایجاد می‌کند.

به گزارش خبرنگار علم و فناوری ایسکانیوز؛ آخرین مجموعه اسناد منتشر شده نشان می‌دهد ارتباطات «جفری اپستین»، سرمایه‌دار و مجرم جنسی، با جامعه علمی بسیار عمیق‌تر از آن چیزی بوده که پیش‌تر تصور می‌شده و پژوهشگران بارها با او مشورت می‌کرده‌اند.

جفری اپستین یک سرمایه‌دار میلیاردر آمریکایی بود که به‌ دلیل شبکه گسترده روابطش با سیاستمداران، دانشگاهیان و افراد بانفوذ جهانی شناخته می‌شد. او شرکت مدیریت دارایی خود را تأسیس کرد و نکته اینجاست که میلیاردها دلار در پروژه‌ها و پژوهش‌های علمی سرمایه‌گذاری کرد؛ به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند فیزیک نظری و زیست‌شناسی تکاملی. این سرمایه‌گذاری‌ها به او امکان داد در پشت صحنه دانشگاه‌ها حضور داشته باشد و با پژوهشگران و دانشمندان ارتباط مستقیم برقرار کند، حتی گاهی فراتر از نقش یک اهدا کننده معمولی در مسیر تصمیم‌گیری‌های علمی دخالت کند.

با این حال، اپستین سابقه‌ای جنجالی و تاریک در زمینه اخلاق داشت. او در سال ۲۰۱۹ به سوءاستفاده جنسی از دختران زیر سن قانونی متهم شد و فقط یک ماه بعد از زندانی شدنش، در زندان جان باخت. مرگ او رسماً خودکشی اعلام شد، اما همچنان محل تردید و بحث است. این ترکیب قدرت مالی و نفوذ اخلاقی جنجالی باعث شد پرونده او نه تنها در سطح حقوقی، بلکه در سطح دانشگاه‌ها و پروژه‌های علمی نیز بازتاب وسیعی پیدا کند و پرسش‌های جدی درباره نفوذ ثروت و فساد اخلاقی در علم و دانشگاه‌ها مطرح شود.

اپستین نه تنها میلیون‌ها دلار در پروژه‌های علمی سرمایه‌گذاری می‌کرد، بلکه با پژوهشگران رفت‌وآمد اجتماعی داشت. پیش‌تر مشخص شده بود که پس از نخستین محکومیت اپستین به جرائم جنسی در سال ۲۰۰۸، برخی دانشمندان همچنان با او ارتباط داشتند و از او پول دریافت می‌کردند؛ موضوعی که به حاشیه‌ها و پیامدهایی در مؤسسات پژوهشی تراز اول انجامید. برای نمونه، اپستین ۸۰۰ هزار دلار به مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) در کمبریج اهدا کرده بود که این موضوع منجر به استعفای ۲ دانشمند و تعلیق یک نفر دیگر در این دانشگاه شد.

اما انتشار بیش از سه میلیون پرونده مرتبط با اپستین در جمعه گذشته -شامل ایمیل‌ها، عکس‌ها و اسناد مالی- دانشمندان بیشتری را در مدار ارتباطی او آشکار کرده است. اشاره به نام این پژوهشگران لزوماً به معنای تخلف یا دخالت آنها در فعالیت‌های مجرمانه اپستین نیست، اما نشان می‌دهد او تا چه اندازه در برخی از پروژه‌های علمی که تأمین مالی می‌کرد، درگیر بوده است. این بزرگ‌ترین مجموعه اسنادی است که وزارت دادگستری ایالات متحده از زمان تصویب «قانون شفافیت اپستین» در اواخر سال گذشته منتشر کرده است؛ قانونی که دولت فدرال را ملزم می‌کند همه اسناد مربوط به این سرمایه‌دار را علنی کند.

ستاره‌های علم

این اسناد شامل اطلاعات تازه‌ای درباره تعاملات میان اپستین و دانشمندانی است که ارتباطشان با او پیش‌تر نیز شناخته شده بود. برای مثال، در میان اسناد مکاتباتی از «لارنس کراوس»، فیزیکدان نظری، دیده می‌شود که سازمان ترویج علم او ۲۵۰ هزار دلار از اپستین دریافت کرده بود. در سال ۲۰۱۸، زمانی که کراوس در حال پاسخ به پرسش‌های رسانه‌ها درباره تحقیقاتی پیرامون سوءرفتار جنسی بود که در نهایت به برکناری او از دانشگاه ایالتی آریزونا در تمپی انجامید، اپستین در ایمیلی نوشت: فکر می‌کردم توافق کرده‌ایم هیچ نظری ندهیم!

کراوس در ایمیلی به نیچر توضیح داد: وقتی اتهام‌های نادرست علیه من مطرح شد، از تقریباً همه کسانی که می‌شناختم درخواست مشورت کردم. او افزود که از «جرائم هولناک» -یعنی قاچاق جنسی- که بعداً اپستین به آنها متهم شد، هیچ اطلاعی نداشته است. او افزود: وقتی او بازداشت شد، به اندازه بقیه دنیا شوکه شدم.

این اسناد همچنین نشان می‌دهد اپستین فهرستی از نزدیک به ۳۰ دانشمند برجسته، از جمله کراوس، در اختیار داشته و ارتباطات پیش‌تر ناشناخته‌ای با برخی از آنها برقرار کرده بوده است. یکی از این افراد «لیزا رندال»، فیزیکدان نظری دانشگاه هاروارد در کمبریج است که در ایمیلی با اپستین درباره حبس خانگی او شوخی کرده بود (پس از محکومیت اپستین در سال ۲۰۰۸ به دلیل درخواست رابطه جنسی با یک فرد زیر سن قانونی، او در سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ تحت حبس خانگی بود).

رندال همچنین در سال ۲۰۱۴ از جزیره خصوصی اپستین در دریای کارائیب بازدید کرده بود. او به درخواست نیچر برای اظهار نظر پاسخی نداد، اما به نشریه هاروارد کریمسون گفت: از گستره کامل اتهامات علیه او وحشت‌زده‌ام و عمیقاً از حفظ این ارتباط پشیمانم.

در میان تازه‌ترین دسته اسناد، مکاتباتی نیز وجود دارد که در آن برخی دانشمندان فرصت‌های تأمین مالی را با اپستین در میان گذاشته‌اند. برای نمونه، در سال ۲۰۱۳، «ناتان وولف»، که در آن زمان ویروس‌شناس دانشگاه استنفورد در کالیفرنیا بود، پیشنهاد کرد اپستین مطالعه‌ای درباره رفتار جنسی دانشجویان کارشناسی را تأمین مالی کند تا «فرضیه ویروس شهوانی» آنها آزمایش شود؛ فرضیه‌ای مبنی بر اینکه برخی میکروارگانیسم‌های واژینال و آلت تناسلی ممکن است موجب افزایش فعالیت جنسی شوند.

وولف در ایمیلی به نیچر گفت: اگرچه برای بحث درباره این پژوهش به خانه‌های اپستین در نیویورک و فلوریدا رفته بود، اما اپستین هرگز آن را تأمین مالی نکرد. او می‌گوید از این که «در آن زمان متوجه نامناسب بودن چارچوب‌بندی اپستین نشدم» و از ارتباطش با این سرمایه‌دار پشیمان است.

نفوذ و تأثیر مستقیم در علم

یکی از نزدیک‌ترین ارتباطات دانشگاهی اپستین، «مارتین نوواک»، زیست‌شناس ریاضی بود. نوواک در کتاب «همیاران برتر» یا(SuperCooperators) که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد، شرح می‌دهد که زمانی که پژوهشگر مؤسسه مطالعات پیشرفته در پرینستونِ نیوجرسی بود، اپستین بدون مقدمه با او تماس گرفت و او را به جزیره‌اش دعوت کرد. نوواک نوشت: در آخرین روز بازدیدم، جفری گفت که برایم یک مؤسسه خواهد ساخت.

نوواک در سال ۲۰۰۳ به هاروارد رفت و با چکی ۶/۵ میلیون دلاری از سوی اپستین، «برنامه پویایی‌های تکاملی» (PED) را بنیان گذاشت؛ مرکزی که تکامل را با استفاده از ریاضیات مدل‌سازی می‌کرد. اپستین فقط یک اهدا کننده نبود، بلکه عمیقاً درگیر فعالیت‌ها بود: دفتر ۶۱۰ در ساختمان PED به «دفتر جفری» معروف شده بود. او چندین بار در سال به آنجا سر می‌زد و جلساتی با نوواک و دیگر دانشگاهیان منطقه تنظیم می‌کرد. در سال ۲۰۲۱، پس از افزایش دوباره نظارت‌ها، هاروارد PED را تعطیل و تحریم‌هایی علیه نوواک اعمال کرد که این تحریم‌ها در سال ۲۰۲۳ لغو شدند.

در سال ۲۰۰۸، «کورینا تارنی‌تا»، ریاضیدان اهل رومانی، دانشجوی دکتری نوواک شد. ایمیل‌ها نشان می‌دهد او از دسامبر ۲۰۰۸ – ۶ ماه پس از محکومیت اپستین- با او در تماس بوده است. این ایمیل‌ها همچنین نشان می‌دهد که در آوریل ۲۰۰۹، تارنی‌تا اطلاعات انتقال بانکی برای ۲ زن رومانیایی ارائه کرده بود که اپستین به یکی ۱۰ هزار دلار و به دیگری ۵ هزار دلار پرداخت کرده بود. این تراکنش مالی که نخستین ‌بار توسط رسانه رومانیایی «سمنال» گزارش شد، به دلیل شباهت ظاهری‌اش به پرداخت‌های بانکی ادعایی اپستین برای قاچاق جنسی در اروپای شرقی، گمانه‌زنی‌هایی را در فضای آنلاین برانگیخت.

با این حال، تارنی‌تا که اکنون زیست‌شناس ریاضی دانشگاه پرینستون در نیوجرسی است، می‌گوید این پرداخت‌ها بورس تحصیلی برای زنان جوان ریاضیدان در رومانی بوده است. او در بیانیه‌ای به نیچر گفت که اپستین «با الهام از مسیر حرفه‌ای خود او» تصمیم گرفته بود از دیگر زنان جوان در آغاز مسیر حرفه‌ای ریاضیات حمایت کند. سخنگوی دانشگاه پرینستون با ارائه ایمیل‌هایی از سال ۲۰۰۸ میان تارنی‌تا و یک دانشگاهی رومانیایی، روایت او را تائید کرد و نشان داد که این انتقال‌ها برای بورس تحصیلی بوده‌اند. هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که تارنی‌تا با اتهامات کیفری مرتبط با اپستین مواجه شده باشد.

حساب‌کشی دانشگاهی

اپستین ارتباطی فشرده با برنامه پویایی‌های تکاملی یا PED و دانشمندانی که در آن کار می‌کردند داشت. برای مثال، تارنی‌تا در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ پیام‌های تبریک تولد سالانه برای اپستین فرستاده و از او بابت کمک در دریافت ویزا تشکر کرده بود. او اکنون در بیانیه خود می‌گوید: از انحطاط اخلاقی او منزجرم و از دیدارش پشیمانم.

اپستین همچنین در کارهای PED به‌شدت درهم‌تنیده بود. ایمیل‌ها نشان می‌دهد او به طور منظم درباره علم با نوواک و تارنی‌تا گفت‌وگو می‌کرد و پیشنهاد می‌داد آنها پژوهش‌هایی همسو با علایق شخصی‌اش، از جمله «تکامل تجاری» و «پیشازندگی» (prelife)، دنبال کنند. او به پیشرفت آنها نیز بسیار علاقه‌مند بود: در سال ۲۰۱۰، زمانی که مقاله‌ای از این دانشمندان برای انتشار در نیچر پذیرفته شد، نوواک نسخه‌های نهایی صفحه‌آرایی‌ شده را پیش از انتشار با اپستین به اشتراک گذاشت و اپستین نیز توصیه‌هایی برای مواجهه با انتقادها ارائه داد.

دیگر دانشمندانی که نیچر با آنها گفت‌وگو کرده و ارتباطی با اپستین نداشته‌اند، می‌گویند جزئیات تازه آشکار شده پرسش‌هایی جدی درباره تأمین مالی خصوصی در دانشگاه‌ها ایجاد می‌کند.

«جسی کاس»، ریاضیدان دانشگاه کالیفرنیا در سانتا کروز، که بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹ دانشجوی تحصیلات تکمیلی هاروارد بوده، می‌گوید: این‌که فردی که تأمین مالی می‌کند تا این حد درگیر خودِ پژوهش باشد، کاملاً بی‌سابقه است. او می‌افزاید: باید در محافل دانشگاهی بحثی جدی شکل بگیرد درباره اینکه چه چیزی اشتباه پیش رفت و چگونه می‌توان در مشارکت با تأمین ‌کنندگان مالی خصوصی، از تکرار چنین وضعیتی جلوگیری کرد.

انتهای پیام/

کد خبر: 1296313

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 0 + 0 =